AFP or licensors

Zeg Europa, wat willen jullie dan eigenlijk voor de Syrische vluchtelingen?

Na de inval van Turkije in het Syrische grensgebied zag Said Bataray heel wat meningen over en weer gaan. Hij vraagt zich af wat het is dat Europa wil. Bataray wil ook duidelijk maken dat de Turken niet strijden tegen de Koerden, maar tegen de gewapende militie YPG. Mag Turkije zijn grensgebied niet proberen te zuiveren van "terroristische elementen", zo vraagt hij zich af.

opinie
Said Bataray
Said Bataray is IT-consultant van Koerdische origine, met een Turkse afkomst, geboren in België en moslim.

Je zou denken dat na de vluchtelingencrisis van enkele jaren geleden de Europese Unie elk initiatief zou toejuichen dat leidt tot opvang in eigen regio, of beter nog, de veilige terugkeer van vluchtelingen naar hun eigen land. Wel, verkeerd gedacht.

De besluiteloosheid van de Europese Unie loopt parallel met die van de brexit. De 3,6 miljoen Syrische vluchtelingen die momenteel in Turkije verblijven, wil de Europese Unie niet binnenlaten. De opvang in eigen regio wil de EU niet financieren. Turkije steunen om de vluchtelingen militair te escorteren naar een veilig gebied in Syrië dat niet onder controle staat van zwaarbewapende Koerdische separatisten, noch van het Assad-regime, wil men ook niet. Wat wil de Europese Unie dan wel eigenlijk?

Geen strijd tegen de Koerden, maar tegen de YPG

Het verwijt dat de militaire operatie van Turkije een etnische grondslag heeft, namelijk een strijd tegen Koerden, is feitelijk onjuist. Maar liefst 20 procent van de Turkse bevolking is van Koerdische origine. Koerden zijn in Turkije gelijke burgers met toegang tot alle machtsstructuren. Onder de duizenden Turkse militairen die aan deze operatie deelnemen zijn heel wat mensen met een Koerdische achtergrond.

De strijd die Turkije voert, is er een tegen de gewapende militie YPG. YPG identificeert zich als een extreemlinkse, Koerdisch-separatistische groepering, en is actief in het noorden van Syrië. In het machtsvacuüm dat ontstaan is door de Syrische burgeroorlog wist de YPG grote delen van Noord-Syrië met succes te veroveren. Ze streden daarbij niet zelden tegen andere milities die getraind en bewapend werden door westerse landen. Foreign fighters die de YPG vervoegden tijdens de felle strijd tegen IS, verlieten deze militie heel snel toen de communistische ideologie van deze groepering hun duidelijk werd.

Volgens Human Rights Watch gingen Syrische en Iraakse Koerdisch-separatistische milities zich te buiten aan grove mensenrechtenschendingen, waaronder etnische zuiveringen. In hun streven naar een "Koerdistan voor Koerden" verjoegen deze milities lokale soennitische Arabieren naar Turkije. Om de terugkeer van deze vluchtelingen te voorkomen, werden tientallen dorpen platgebrand, en werden landmijnen opzettelijk niet verwijderd. 

Damascus reageert opvallend minder scherp op de inval

Burgers die het door YPG gecontroleerde gebied in Syrië nog niet waren ontvlucht, worden nu tegengehouden door deze militie om hen te gebruiken als menselijk schild tegen het Turkse leger. Volgens het internationaal recht gaat het hier nog altijd om Syrisch grondgebied. Syrisch-Koerdistan wordt door de internationale gemeenschap niet erkend. De Syrische regering heeft al veel langer laten weten dat ze geen centimeter van haar grondgebied zal afstaan.

Recente onderhandelingen tussen de Syrische regering en YPG over semi-autonomie zijn tevens afgesprongen. Syrië wil onder geen beding een splitsing of semi-splitsing van het land aanvaarden. Het enige wat Syrische troepen in de weg stond om het gebied opnieuw onder controle te brengen van Damascus, was de aanwezigheid van Amerikaanse Special Forces.

Als er iemand is die naar aanleiding van de Turkse militaire operatie recht heeft tot klagen dan is het Damascus wel, die hierin een schending van haar territoriale integriteit zou kunnen zien (ook al is dit maar een tijdelijke operatie). Maar het is best opvallend dat de reactie van Damascus een stuk minder scherp is dan die van enkele Europese landen. De Syrische regering lijkt zich het vertrek van de Amerikanen niet te betreuren.

Mag Turkije zijn grensgebied niet proberen te zuiveren van terroristische elementen?

We vinden het volkomen terecht dat de Verenigde Staten in Syrië een mogelijke dreiging van terroristen gaat bestrijden. We geven de Russen gelijk als zij hun belangen koppelen aan die van het Asad-regime en zich vestigen in Syrië. Uiteraard hebben ook de Europese landen die slachtoffer geweest zijn van terreuraanslagen, zoals Frankrijk, het recht om troepen in Syrië te stationeren en te strijden voor de veiligheid van hun 3.500 kilometer verder gelegen thuisland.

Turkije echter, dat sinds decennia meer dan 40.000 slachtoffers heeft gegeven aan terroristische groeperingen van de PKK en daarmee de lijst van Europese landen met het grootste aantal terreurslachtoffers aanvoert, mag zijn eigen grensgebied niet proberen te zuiveren van terroristische elementen die tot de tanden toe werden bewapend door het Westen en die deze wapens tegen Turkije richten, nu IS grotendeels is verslagen.

We mogen nog blij zijn dat Turkije slechts dreigt met het openzetten van zijn Europese grenzen. Veel van de Europese landen had dit voor veel minder al gedaan, of niet soms?

Agenda's

Oorlogvoering heeft vele agenda's en de meesten zijn verdoken en misschien wel in overleg gepleegd met dezelfde roepers in Europa. We kunnen, als Turken, Koerden en buitenstaanders alleen maar hopen dat de bestaande machtsevenwichten niet omver worden gegooid ten voordele van een oncontroleerbaar avontuur. Syrië is van de Syriërs, Turkije is van de Turken en de Koerden zijn, zoals altijd, overal welkom geweest om deel uit te maken van alle naties in deze regio.

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.