Video player inladen...

Nobelprijs voor Vrede voor Ethiopische premier Abiy Ahmed voor verzoening in zijn land en de regio

In de Noorse hoofdstad Oslo heeft het Nobelprijscomité de prijs voor dit jaar toegekend aan Abiy Ahmed Ali. Hij is sinds 2018 premier van het Oost-Afrikaanse land Ethiopië en wordt gezien als een grote bemiddelaar. Ook al is de jonge Ethiopische premier nog maar een jaar aan de macht, hij is er mee in geslaagd om het aanslepende conflict met buurland Eritrea te beëindigen. 

De voorzitster van het Nobelprijscomité looft de premier die pas sinds vorig jaar aan de macht is, voor de liberalisering van het regime in zijn land. Zo werd de persvrijheid ingesteld, werd een groene economische revolutie opgezet die Ethiopië optrok van een hongerland naar een van de sterkst groeiende economieën ter wereld. 

The Nobel Peace Prize 2019 was awarded to Abiy Ahmed Ali "for his efforts to achieve peace and international cooperation, and in particular for his decisive initiative to resolve the border conflict with neighbouring Eritrea."

Premier Abiy Ahmed heeft ook gewerkt aan de verzoening tussen de etnische en religieuze gemeenschappen in zijn land en in het bijzonder met de Oromo, de grootste bevolkingsgroep in het zuiden van het land. Abiy Ahmed is zelf een Oromo.

Tegelijk heeft Abiy Ahmed vrede gesloten met rivaal en buurland Eritrea met wie Ethiopië lange tijd in oorlog was. Ethiopië speelt ook een belangrijke rol in bemiddeling in conflicten in het oosten van Afrika. Ook de opvang van tal van vluchtelingen uit buurlanden is het Nobelprijscomité niet ontgaan. 

"Wij hopen dat de Nobelprijs de Ethiopische premier zal aanmoedigen om verder te gaan op de ingeslagen weg", aldus de voorzitster. Ze waarschuwde wel dat de spanningen tussen de bevolkingsgroepen in het land nog zeker niet weg zijn en een gevaar blijven. Het comité merkt op dat Ethiopië het op een na meest bevolkte land van Afrika is en dus een grote invloed heeft op de rest van het continent. (Lees verder onder de foto).

Abiy Ahmed (rechts) reikt de hand aan de Eritrese leider Isaias Afeworki (links). Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

Ethiopië op een keerpunt

Abiy Ahmed is 44 en is een van de jongste leiders van Afrika. Hij is de zoon van een islamitische vader en een christelijke moeder en naar eigen zeggen heeft hij thuis het belang van tolerantie leren kennen. Hij behoort tot de Oromo, de grootste bevolkingsgroep in Ethiopië die lange tijd van de macht verstoken bleef. Zijn vrouw behoort tot de Amhara, die andere grote bevolkingsgroep in het land. (Lees verder onder de foto).

Voormalige rebellen van het Oromo Liberation Front vieren hun aankomst in Addis Abeba. Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

In zijn jonge jaren vocht Abiy Ahmed met rebellen tegen de communistische dictatuur van Haile Mariam Mengistu (1974-1991). Nadien werd hij luitenant-kolonel in het Ethiopische leger en nam hij deel aan vredesmissies van de Verenigde Naties, maar ook aan de oorlog tegen Eritrea. Nadien ging hij studeren en ging hij in de politiek en behaalde hij onder meer een doctoraat in Vredes- en Veiligheidsstudies. 

In april vorig jaar werd hij premier van Ethiopië en voerde hij meteen erg opvallende hervormingen door in wat voorheen een erg autoritair regime was. Zo werden duizenden politieke gevangenen vrijgelaten, mocht er over politiek gediscussieerd worden en ging hij een dialoog aan met dissidenten in het land en met de verschillende bevolkingsgroepen.

De verzoening kwam er met het Oromo Liberation Front (OLF), een gewezen rebellengroep. De vrede met aartsrivaal Eritrea zette een punt achter decennia van conflicten en oorlog in de Hoorn van Afrika. Onlangs speelde Abiy Ahmed een belangrijke bemiddelende rol bij het compromis tussen de machthebbers en de leiders van het volksprotest in buurland Soedan. (Lees verder onder de video).

Herbekijk de reportage in "Het Journaal":

Video player inladen...

Een etnisch zeer verscheiden land

Ethiopië is een buitenbeentje in Afrika: een groot keizerrijk met tweeduizend jaar geschiedenis en een grote verscheidenheid aan volken. De meest talrijke zijn de zuidelijke Oromo (34 procent van de bevolking), maar die hadden traditioneel weinig te zeggen. De macht lag veelal bij de Amhara (met 27% de tweede groep) en sinds van het Mengistu-regime in 1991 vooral bij de Tigreeërs uit het noorden (6 procent). In het oosten wonen Somali's (6,2 procent) en de rest bestaat uit kleinere groepen. 

De meerderheid van de Ethiopiërs is christen en dan vooral koptisch christen, maar er is een grote islamitische minderheid. Veel talen zoals het Amhara en Tigre zijn behoren tot de West-Semitische talengroep en zijn  verwant aan het in Jemen intussen verdwenen Zuid-Arabisch en in een verdere lijn met het Arabisch aan de overkant van de Rode Zee.

Bekijk de analyse van Stijn Vercruysse uit "Het Journaal" hier:

Video player inladen...

Een kaart van Ethiopië met in het wit de belangrijkste etnische groepen.