Harvey Weinstein, Ronan Farrow en Matt Lauer

Ronan Farrow schrijft boek over "seksuele roofdieren" Weinstein en Lauer: "Moed van vrouwen kan niet worden uitgeroeid"

Sinds deze week ligt het nieuwe boek van Ronan Farrow in de winkel. In "Catch & kill" beschrijft de onderzoeksjournalist, zoon van Mia Farrow en Woody Allen, de totstandkoming van zijn gevierde artikels in tijdschrift The New Yorker, over het seksuele misbruik van Harvey Weinstein. Zo werd Farrow, na de publicatie in oktober 2017, een van de boegbeelden van de #MeToo-beweging. 

 "Catch & kill" is de neerslag van een kruistocht tegen onrecht, en tegelijk ook een zelfverheerlijkende spionagethriller. In het boek verhaalt Farrow hoe hij door zijn voormalige bazen bij TV-zender NBC onder druk werd gezet om het verhaal over Weinstein te killen. En hij pakt uit met nieuwe, explosieve aantijgingen aan het adres van voormalig NBC-nieuwslezer Matt Lauer. 

Persoonlijke missie

Farrow is nog altijd maar 31, maar hij is een van de beroemdste en meest gerespecteerde journalisten ter wereld. Zijn artikels over het seksuele misbruik van Harvey Weinstein in het tijdschrift The New Yorker leverden hem in 2018 de Pulitzer Prize op, de belangrijkste journalistieke onderscheiding in de Amerikaanse media. Hij is de zoon van actrice Mia Farrow en Woody Allen, al wordt al jaren beweerd dat zijn echte vader Frank Sinatra is, van wie hij die indringende blauwe ogen zou geërfd hebben. Farrow weigert dat te bevestigen en zei daar ooit over: "We zijn misschien allemaal een kind van Sinatra."

Farrows zus is Dylan Farrow, de adoptiedochter van Mia Farrow en Woody Allen. Zij beschuldigde Allen in 1992 van seksueel grensoverschrijdend gedrag, maar dat kon in de rechtbank nooit bewezen worden. Ronan gelooft zijn zus onvoorwaardelijk, en dat heeft zeker zijn persoonlijke missie tegen andere seksuele roofdieren geïnspireerd. 

Geheimhoudingsverklaringen

Voluit heet Farrows boek "Catch & kill: Chantage, spionage en het complot om seksueel misbruik te verzwijgen." Het is een heel gedetailleerd verslag van zijn onderzoek naar Weinstein, en later ook andere seksuele roofdieren, dat in 2016 begon.

Hij werkte toen als onderzoeksjournalist voor TV-zender NBC. Nadat hij al op zijn vijftiende(!) afstudeerde van de universiteit en aanvankelijk aan de slag wilde als advocaat, maakte Farrow als twintiger een blitzcarrière in de media. Bij NBC kwamen hem steeds meer verhalen ter ore van het vermeende wangedrag van Harvey Weinstein, de beroemde baas van filmstudio Miramax en producer van de films van Quentin Tarantino. In 1999 won Weinstein de Oscar voor Beste Film voor "Shakespeare in love".

Andere media hadden sinds 2002 al geprobeerd om verhalen over Weinstein te publiceren, maar hun pogingen draaiden telkens op niks uit. Farrow vroeg zich af waarom en beet zich vast in de zaak. Aanvankelijk zagen zijn bazen bij NBC, waar hij een eigen programma kreeg dat al na een jaar werd afgevoerd wegens tegenvallende kijkcijfers, wel brood in het verhaal. Dankzij zijn goede connecties in Hollywood, kon Farrow afspreken met heel wat actrices die zeiden dat ze door Weinstein waren mishandeld: Rose McGowan, Rosanna Arquette, Asia Argento, Mira Sorvino. Maar het bleek een groot probleem om die verhalen on the record te krijgen.

2019 Invision

Weinstein zal ver gaan om mensen op te sporen en tot zwijgen te dwingen. Ze zullen elke vrouw die zich uitspreekt zwartmaken

Rosanna Arquette in "Catch & kill"

Weinstein had hen na de feiten bedreigd, vaak ook afgekocht met grote sommen geld en hen geheimhoudingsverklaringen laten ondertekenen. Arquette vond na haar gesmaakte rol in de Weinstein-productie "Pulp fiction" nog moeilijk werk en zag daar de hand van de Hollywoodbons in: "Hij zal ver gaan om mensen op te sporen en tot zwijgen te dwingen," vertelt ze aan Farrow. "Ze zullen elke vrouw die zich uitspreekt zwartmaken. Ze zullen het op de vrouwen gemunt hebben. En plotseling worden slachtoffers daders."

Dat was voor NBC een goed excuus om Farrows onderzoek op de lange baan te schuiven. Ondanks het steeds dikker wordende dossier, en uiteindelijk ook geluidsopnames en interviews die Farrow met heel wat vrouwen kon afnemen, weigerde NBC het verhaal in hun nieuwsuitzendingen te brengen.

Bedreigingen en rokende spionnen

Farrow heeft het over zijn onderhandelingen bij NBC, vooral die met Noah Oppenheim, sinds 2017 de baas van NBC News. Oppenheim was aanvankelijk een grote supporter van Farrows onderzoek, maar hij had (en heeft) ook zakelijke en persoonlijke belangen met Harvey Weinstein. Farrow beweert in zijn boek dat hij weet heeft van tientallen telefoons van Weinstein naar Oppenheim, die van de producer ook cadeaus kreeg, zoals een dure fles wodka. Uiteindelijk besliste Oppenheim om de reportages van Farrow niet uit te zenden, waarna de journalist met zijn verhaal naar de The New Yorker stapte.

Farrow beschrijft, met veel gevoel voor drama, hoe hij langs alle kanten werd tegengewerkt en bedreigd tijdens zijn onderzoek. Het boek neemt de allures aan van een thriller, wanneer hij het heeft over bedreigingen op Twitter en Instagram, en hoe hij op straat wordt achtervolgd door "rokende spionnen". Die zouden door Weinstein soms gerekruteerd zijn uit de Israëlische geheime dienst.

Farrow wordt paranoïde en bergt zijn dossier op in een kluis, met de boodschap: 'Mocht mij iets overkomen, zorg dan dat deze informatie naar buiten wordt gebracht'

Op een bepaald moment wordt Farrow paranoïde en beslist hij om zijn hele dossier op te bergen in een kluis, met een briefje erbij: "Als u dit leest, is dat omdat ik deze informatie niet zelf openbaar kan maken. Mocht mij iets overkomen, zorg dan dat deze informatie naar buiten wordt gebracht."

Intussen weten we uiteraard dat Ronan Farrow aan de kant van het recht staat. Na de publicatie van zijn artikels kwamen tientallen vrouwen naar buiten met aantijgingen tegen Weinstein, die zich daar volgend jaar in de rechtbank van New York voor moet verantwoorden.

Het is een fascinerend boek, een uitermate gedetailleerd verslag van het soort van onderzoeksjournalistiek dat letterlijk de wereld kan veranderen. Ronan Farrow is, terecht, een van de grote helden van de #MeToo-beweging, wat zijn relaas even indrukwekkend als zelf verheerlijkend maakt.

Lawine aan beschuldigingen

De titel "Catch & kill" verwijst naar een tactiek die de roddelpers vaak hanteert: schadelijke informatie verzamelen over bepaalde individuen, om daarmee andere media onder druk te zetten om verhalen wel, en vooral niét, te publiceren. De Amerikaanse roddelkrant The National Enquirer wordt door Farrow vaak aangehaald. Zij wisten van het veelvuldige seksuele misbruik van Matt Lauer, de populaire en dik betaalde presentator van "Today" de ochtendshow van NBC. Ze dreigden, volgens Farrow, die verhalen over het goudhaantje van NBC naar buiten te brengen als de zender de onthullingen over Weinstein zouden uitzenden. Via The National Enquirer bleef Weinstein, die blijkbaar dus goeie connecties had met de uitgever van het roddelblad, zoveel jaren uit de wind staan.

Maar nadat Farrow in The New Yorker toch de Weinstein-affaire had kunnen publiceren, bleven de verhalen over andere seksuele roofdieren (acteur Kevin Spacey, regisseur Brett Ratner, miljardair Jeffrey Epstein) niet langer in de doofpot. Eind november 2017 moest ook Matt Lauer er aan geloven. Hij werd ontslagen omdat een voormalige collega hem beschuldigde van verkrachting, die had plaatsgevonden in zijn hotelkamer in het Russische Sochi tijdens de Olympische Winterspelen van 2014.

Matt Lauer in het oog van de storm

Over Matt Lauer gaat het laatste, meest explosieve gedeelte van "Catch & kill". Want Farrow komt naar buiten met de naam van de vrouw die door de NBC-presentator was misbruikt: Brooke Nevils, die in Sochi als producer werkte voor Matt Lauer. Ze vertelt, met schokkende details, hoe Lauer haar naar zijn hotelkamer lokte en haar daar anaal verkrachtte. Uit angst om haar job te verliezen, had ze in de maanden daarna nog twee keer seks met Lauer. Tot ze, ten einde raad, een officiële klacht indiende bij de HR-dienst van NBC. Die legde haar het zwijgen op door haar af te kopen met een grote som geld en haar contract te beëindigen. Ze vertelt aan Farrow hoe ze in de periode nadien zwaar depressief werd, begon te drinken en een zelfmoordpoging deed.

De interne aanklacht van Nevils was de directe aanleiding voor Lauers ontslag, nadat er al jaren geruchten de ronde gingen over zijn ongepast gedrag jegens vrouwelijke collega’s. Nu Farrow de vieze details van Lauers neergang in zijn boek beschrijft, beheerst Lauer opnieuw de krantenkoppen in de Amerikaanse media. Sinds de publicatie van Farrows boek heeft hij gereageerd met een statement, via zijn advocaat, waarin hij zegt dat de seksuele betrekkingen met Nevils "met wederzijdse toestemming" zijn gebeurd, en dat hij haar dus niet verkracht zou hebben. Lauers advocaat zegt ook: "Ronan Farrow blijft maar proberen om geld te slaan uit de #MeToo-beweging, met schandalige aantijgingen als promostunts om zijn boek te verkopen."

Ronan blijft maar proberen om geld te slaan uit de #MeToo-beweging, met schandalige aantijgingen als promostunts om zijn boek te verkopen

Matt Lauer weerlegt de onthullingen in "Catch & kill"

En NBC blijft bij hun standpunt: dat ze al die jaren geen weet hadden van Lauers grensoverschrijdend gedrag.

Onzin, besluit Ronan Farrow, die zich resoluut aan de kant van de slachtoffers plaatst. Zoals hij zegt in zijn boek: "De moed van vrouwen kan niet worden uitgeroeid. En verhalen -de grote, de ware- kan je misschien vangen, maar niet vernietigen."

"Catch & kill: Chantage, spionage en het complot om seksueel misbruik te verzwijgen" is deze week verschenen bij Uitgeverij Luitingh-Sijthoff.