foto NU.nl

Progressieve uitgeverij Kritak herstart onder de vleugels van Lannoo

Half november verschijnt er een boek onder de imprint "Kritak", een kwart eeuw na de laatste publicatie bij die uitgeverij. Van 1977 tot 94 was Kritak een belangrijke speler in de Vlaamse boekenwereld, met veelal progressieve en vernieuwende uitgaven. Nog even, en Kritak is er weer.   

Naar eigen zeggen wil het nieuwe Kritak, dat onderdak vond bij Lannoo,  dissonant en toonaangevend zijn. André Van Halewyck, bezieler van Kritak eind vorige eeuw, heeft opnieuw het initiatief genomen voor een progressief en maatschappijkritisch project. 

Kritak wil boeken uitgeven met een grensverleggende, eigengereide of controversiële inhoud, met een neus voor actualiteit en waardevolle thema's

André Van Halewyck

Niet dogmatisch, niet fanatiek, wel strijdend progressief

Kritak zal zich vooral toeleggen op kritische, meestal journalistieke non-fictie. Vrijblijvende literatuur komt er niet in, wel boeken die reflecteren op politieke, maatschappelijke en culturele thema's.  Van Halewyck begint aan dit nieuwe avontuur vanuit verontwaardiging over de recente maatschappelijke ontwikkelingen. "Kritak moet actief bijdragen aan een ander Vlaanderen en een meer leefbare wereld", zegt André Van Halewyck.  

foto Actua.tv

Half november verschijnt "Ik zal niet haten" van de Palestijnse arts Izzeldin Abuelaish, mede in het kader van een fonds dat jonge vrouwen uit het Midden-Oosten wil steunen in hun opleiding. In het voorjaar van 2020 volgen zowat 10 boeken, van ondermeer Rik Coolsaet, BBI-inspecteur Karel Anthonissen en gewezen magistraat Walter De Smedt. 

"Kritische Aksie"

De naam Kritak ontstond in 1976 en was een samentrekking van "Kritische Aksie". De naam was meteen het programma. Kritak gaf linkse cahiers uit en verzorgde het vaak nog betere gestencilde drukwerk van allerlei actiegroepen die hun wortels hadden in mei 68. Maar in 1977 wilde initiatiefnemer André Van Halewyck het een stuk professioneler aanpakken met een heuse uitgeverij, een paar boekhandels en zelfs tijdschriften: "Etcetera" over theater, het politieke blad "De Nieuwe maand" en "De Zwijger", het vehikel van Johan Anthierens. 

Johan Anthierens

In 1985 werd de uitgeverij die immer financiële problemen had overgenomen door het Nederlandse Meulenhoff. Dat gebeurde trouwens ook met Manteau, toen de meest toonaangevende Vlaamse uitgeverij.

Zowat alle boeken van Anthierens verschenen bij Kritak, maar ook werken van onder meer Brigitte Raskin, Patricia De Martelaere, Ludwig Verduyn, Hugo Gijsels, Luc Huyse, Jozef Deleu, Kamagurka, Tom Lanoye, Josse De Pauw, Stefan Hertmans en zelfs Jos Vandeloo. In 1986 was er de spraakmakende bundel "Mooie Jonge Goden", titel bedacht door Herman Brusselmans die zich zelf uitriep tot oppergod van zijn generatie auteurs.  

Jeroen Meus en Dedecker

In 1994 was het afgelopen. In Epo had Kritak intussen een stevige concurrent gevonden in de niche van linkse boeken. André Van Halewyck stichtte een nieuwe uitgeverij die zijn naam droeg en die terecht kwam bij Pelckmans. Eerst gaf Van Halewyck vernieuwende literatuur en vooruitstrevende boeken uit, maar later ook Jeroen Meus en Jean-Pierre Van Rossem, of Bart Verhaeghe en Jean-Marie Dedecker.  

Eind vorig jaar stapte André Van Halewyck uit zijn uitgeverij, die verder onder dezelfde naam blijft bestaan, om zich helemaal aan zijn nieuwe plannen te wijden. De verontwaardiging die hem in de jaren 70 Kritak deed opstarten, is blijkbaar opnieuw springlevend.