2019 Getty Images

Krijgt Britse premier Johnson vandaag dan zijn brexitstemming? "Speaker" van parlement John Bercow beslist

De Britse premier Boris Johnson wil vandaag zijn uitstap­akkoord met Europa door het parlement jagen. Maar veel parlementsleden willen meer tijd krijgen om dat akkoord te bestuderen. De oppositie graaft zich steeds meer in en wil weerwerk bieden met amendementen en rechtszaken. 

Premier Boris Johnson wil dat de parlementsleden in het Lagerhuis vandaag met een eenvoudig "ja of nee" stemmen over zijn uitstapakkoord met de Europese Unie.  Maar de kans dat dat vandaag gebeurt, wordt niet hoog ingeschat. De speaker van het Lagerhuis, John Bercow, mag beslissen of hij het op de agenda zet of niet.  Verschillende waarnemers denken dat hij dat niet zal doen, omdat we slechts twee dagen verder zijn én omdat de parlementsleden de tekst van het akkoord moeten kunnen bekijken. Mogelijk komt er uitstel tot morgen.  

Vorige zaterdag haalde de premier bakzeil. Hij moest een amendement slikken dat bepaalt dat er pas kan worden gestemd wanneer de hele wettelijke procedure rond het akkoord is afgerond. Dat betekende dat er niet gestemd kon worden over het uitstapakkoord én dat de premier aan de Europese Unie uitstel moest vragen voor de brexit. Johnson deed dat officieel, maar zette zijn handtekening niet onder de brief. Hij voegde er nog een andere brief aan toe, waarin hij zijn afkeer tegen uitstel te kennen gaf. 

Het kamp-Johnson

De Britse premier zal deze week op verschillende fronten vechten. Zo zal hij volgens de Conservatieve krant The Times zijn plannen aankondigen voor een hele reeks parlements­zittingen, om zijn brexitakkoord in een wet om te zetten. Dat is de zogenoemde programma-motie.

Tegelijk zal hij blijven stemmen ronselen voor de goedkeuring van zijn deal. Verschillende regeringsleden zijn daar optimistisch over, ook al haalde de premier vorige zaterdag geen meerderheid om het bewuste amendement tegen te houden. Minister van Buitenlandse Zaken Dominic Raab zei dat "de regering het nodige aantal stemmen lijkt te hebben".

Er wordt vooral gekeken naar 21 dissidente Conservatieven die eerder stemden tegen een uitstap zonder akkoord (de Benn Act) en ook zaterdag het been stijf hielden (het Letwin-amendement). Zo heeft oud-minister Amber Rudd al laten verstaan dat ze het uitstapakkoord wél zal goedkeuren en dat "een fragiele maar eerlijke" coalitie van parlementsleden dat ook zou doen.  Maar Justine Greening, die intussen als onafhankelijke in het Lagerhuis zit, zegt vanmorgen op de BBC dat een staatszaak die het leven van alle Britten verandert, veel meer tijd nodig heeft om te worden goedgekeurd.  (lees voort onder foto)

Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved.

Het oppositiekamp

De oppositie lijkt niet in te gaan op het offensief van Johnson, integendeel. Ook zij hebben zich dieper ingegraven, in een poging om een brexit zonder akkoord te vermijden of om de brexit op de lange baan te schuiven. Dat kunnen ze doen in het parlement, met amendementen op Johnsons uittredingswet. Ze kunnen bijvoorbeeld vragen dat de Britten in de douane-unie blijven of dat er een tweede referendum moet komen. 

Er komen zeker ook juridische stappen. Vandaag al trekt Joanna Cherry van de Schotse nationalistische SNP naar de rechtbank om de omstreden brief die Johnson zaterdag naar de EU stuurde, onwettig te verklaren. 

"Johnson staat er slechter voor dan zaterdagochtend", zegt onze correspondente Lia van Bekhoven in Londen vanmorgen in "De ochtend" op Radio 1. "Het feit dat de oppositie morgen allerlei amendementen gaat hangen aan die uittredingswet, maakt dat het parlement opnieuw de regie overneemt en de premier de koers van het brexitproces niet meer in handen heeft." 

Johnson had zaterdagochtend een momentum, een goedkeuring was mogelijk. Maar deze week verliest hij opnieuw de regie aan het parlement

Lia van Bekhoven, correspondent VK

Al die manoeuvres komen er op 10 dagen van de datum waarop premier Johnson het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie wil krijgen. Maar ondanks optimisme van de Britse regering, lijkt het er steeds minder op dat die datum haalbaar is.  Dat denkt ook de zakenwereld. Vanmorgen daalde de koers van het Britse pond.

De Britten hebben er genoeg van, zegt ook onze correspondente Lia van Bekhoven: "Ze kunnen het woord brexit niet meer aanhoren. Vooral bedrijfsleiders en kleine winkeliers, zelfs degenen die destijds tegen de uitstap stemden, zeggen me: Laat het maar komen. Hak de knoop door, dan weten we tenminste waar we aan toe zijn."

De mensen vertellen me: Hak de knoop door, dan weten we tenminste waar we aan toe zijn.

Lia van Bekhoven, correspondent VK

Vanmiddag komt er een nieuwe zitting in het Britse parlement. Dan zal Speaker John Bercow de stemming dus toelaten of meer waarschijnlijk:  opnieuw uitstellen.