Copyright 2017 The Associated Press. All rights reserved.

Door IS-beulen in Irak te helpen berechten, kan het Westen winnen van de terreurgroep

Ondernemer Zelfa Madhloum vindt dat het Westen de Iraakse rechtstaat moet verstevigen om daar IS-strijders te kunnen berechten. Dat is volgens haar de sleutel om op lange termijn terreurgroep IS te verslaan.

opinie
Zelfa Madhloum
Zelfa Madhloum is Iraakse vlaming, ondernemer, lid van Open VLD en kernlid van de liberale denktank Liberales

De advocaten van Belgische Syriëgangers dreigen met dwangsommen en eisen dat de Belgische staat ze terughaalt. Zo niet moet de Belgische staat dwangsommen van 7.500 euro per dag per persoon, met een maximumbedrag van 1,5 miljoen euro per verzoeker betalen. Een absurde maatregel. Dreigen met dwangsommen gaat de staat niet overhalen om criminelen in ons land binnen te halen. Wat wel werkt is een constructieve oplossing waar de politiek zich voor moet inzetten. 

We zijn allemaal in shock door de plotse kanteling in de situatie in Syrië. Maar misschien is het wel hét juiste moment om de berechting en vervolging van de IS-beulen in een stroomversnelling te duwen.

Dreigen met dwangsommen gaat de staat niet overhalen om criminelen in ons land binnen te halen

Allereerst een disclosure: ik heb Iraakse roots, ook al voel ik me door en door Vlaming. Natuurlijk ben ik betrokken partij: IS heeft me littekens op m’n ziel bezorgd. Mijn familie is bedreigd, familieleden gestorven, samen met honderdduizenden anderen onschuldigen in Irak en Syrië. Zij zijn, net zo goed als de doden en gewonden in Brussel en Zaventem, slachtoffers in een vreselijke spiraal van religieus geweld.

Lokale partnerschappen aangaan

Vandaag moeten we durven de waarheid onder ogen zien. Hoewel IS militair verslagen is, zijn haar strijders, zeker de Europeanen, radicale moslims, niet van de aardbol verdwenen. We moeten dus durven die zaak onder ogen zien, aanpakken en naar een oplossing gaan.

Natuurlijk ben ik betrokken partij: IS heeft me littekens op m’n ziel bezorgd

Die zit hem in diepgaande lokale partnerschappen aangaan. De VS had dat, net als Europa, tot voor kort met de Koerden in Noord-Syrië. Over de manier waarop de Amerikanen hun "bondgenoten" in de steek hebben gelaten, wil ik niet te veel zeggen. Alleen misschien dat men in Irak maar al te goed heeft ondervonden hoe betrouwbaar Amerikaanse presidenten kunnen zijn.

Maar Irak vandaag, een ontluikende democratie, een land op zoek naar een stabiele rechtsstaat, heeft alle mogelijke steun uit het Westen nodig. En het land zou wel eens de sleutel kunnen zijn om de duizenden overgebleven IS-misdadigers in Noord-Syrië op te vangen en te berechten. Het gaat daarbij om vele honderden zogenaamde ‘foreign fighters’ van meer van 50 nationaliteiten, waaronder ook Belgen.

Het is perfect mogelijk om IS-strijders op te vangen in Irak en door speciale tribunalen te laten berechten

Het is perfect mogelijk om die te gaan opvangen in Irak, ze gevangen te zetten, en door speciale tribunalen te laten berechten op de plek waar ze zoveel leed hebben veroorzaakt: Irak. Alleen moet het Westen bereid zijn om de rekening mee te betalen, en vooral, het Iraakse gerecht te ondersteunen.

(lees verder onder de afbeelding)

De aanklachten zijn niet min: volkerenmoord, massaexecuties, willekeurige moorden, massale verkrachtingen... IS was een van de wreedste regime’s sinds de Nazi-beulen in Europa rond liepen. Het lot van onder meer de Yezidi-minderheid (een religieuze minderheid in het Koerdische noorden van Irak, red.) is hartverscheurend. Gerechtigheid moet er dus komen, ook voor heel de regio. Vraag is hoe we dat organiseren.

Het Westen moet juridische realiteitszin aan de dag brengen

Als Vlaming heb ik het zelf niet makkelijk met het Iraakse rechtssysteem. Want dat kent wel degelijk de doodstraf, één van de lastigste elementen, waar wij in ons liberale en democratische rechtssysteem al veel langer komaf mee gemaakt hebben. Nooit valt dit goed te praten. Maar het gaat niet op om Irak eerst te forceren om overnight een liberale democratie te worden, en dan pas steun te verlenen. Nochtans is dat wat onder meer toonaangevende spelers bij de Verenigde Naties eisen.

Als Vlaming heb ik het zelf niet makkelijk met het Iraakse rechtssysteem. Want dat kent wel degelijk de doodstraf

Het is tijd dat het Westen ook juridisch realiteitszin aan de dag legt: IS berechten in Irak is mogelijk. De doodstraf tegenhouden ook. Maar dan moet iemand bereid zijn om de levenslange opsluiting van deze beulen en moordenaars te financieren en faciliteren. Een oud Iraaks spreekwoord zegt: je kan niet én het schaap én de wol hebben. Het is het één of het ander.

Het verleden is niet om vrolijk van te worden. Al vanaf 2015 zijn er verschillende processen geweest in Irak, onder meer na de afslachting van Iraakse militairen in Camp Speicher in Tikrit. Dat leidde tot de ter dood veroordeling van veel terroristen.

De processen in Baghdad kregen de bijnaam "tien minuten"-rechtspraak te zijn: gemiddeld duurde het maar zo lang om iemand tot het schavot te veroordelen. Getuigenissen werden afgedwongen onder martelingen, waarbij beklaagden zichzelf moesten aan de galg praten.

Een diplomatiek offensief op vlak van justitie dringt zich op, enkel door samenwerking en versterking wordt het Iraakse gerecht beter

En toch moeten we Irak de rug niet toekeren. Enkel door samenwerking en versterking wordt het Iraakse gerecht beter: de forensische capaciteit, de scholing, de aanpak, de methodes, alles kan kwalitatief injecties krijgen. En dat zou de regio duurzaam versterken. Een diplomatiek offensief op vlak van justitie dringt zich op. Want echte vrijheid bestaat maar als de rechtstaat sterk genoeg is. Alleen zo winnen we op lange termijn van de IS.

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.