Onderzoeker Elke Emmers: “Ook in kleuterscholen en lagere scholen worden kinderen nog opgesloten in een kast”

In kleuterscholen en lagere scholen worden ook vandaag nog kinderen opgesloten, als ze “lastig” zijn. Dat vertelde Elke Emmers van de hogeschool UCLL (Leuven-Limburg) in “De wereld vandaag”. Zij onderzoekt vrijheidsberoving in het onderwijs. Elke Emmers heeft begrip voor leerkrachten die geen andere uitweg zien dat leerlingen uit de klas te verwijderen, maar ze vindt tegelijk dat het niet kan.

Onderzoeker Elke Emmers reageerde in “De wereld vandaag” op Radio 1 naar aanleiding van een opiniestuk op deze site waarin getuigd werd over gedwongen afzondering en isolatie in de kinder- en jeugdpsychiatrie, voorzieningen van de integrale jeugdhulp, en het bijzonder onderwijs. Volgens haar gebeurt het niet alleen daar, maar ook in het “gewone” basisonderwijs.

“Wij hebben van een aantal studenten het signaal gekregen dat er ook in het reguliere onderwijs vrijheidsberovende maatregelen worden toegepast, zoals het vastbinden van kleutertjes aan hun stoel, fixeren van lagereschoolkinderen met een riem aan een stoel, en ook zagen we een aantal gevallen waarbij kinderen werden opgesloten in een ruimte zonder ramen of beveiliging, vaak is dat gewoon de bezemkast.”

Het probleem volgens Elke Emmers is dat er een grijze zone is. Het lijkt evident dat je geen kinderen vastbindt of opsluit, maar er is geen wetgeving. En er wordt logischerwijze ook niet over gepraat: “Wij hebben deze signalen gekregen van enkele studenten die op stage waren en we horen ook wel leerkrachten die dat “in de marge” vertellen. Er rust een heel sterk taboe op.”

Ik kan heel goed geloven dat je kiest voor een oplossing waarvoor je normaal niet zou kiezen

De onderzoekers willen het fenomeen van vrijheidsberoving in het onderwijs uit die taboesfeer halen, maar ze willen er dus ook zicht op krijgen: “Hoe vaak komt dit voor ? En hoe komt het dat leerkrachten tot dergelijke maatregelen overgaan als het spannend wordt in de klas ?”

In het kader van hun onderzoek zijn Elke Emmers en haar medewerkers ook gaan praten met leerkrachten. “Dat is nog volop bezig, maar wat we nu al weten is dat leerkrachten voelen dat ze het niet meer aankunnen, als het spannend wordt in de klas of als er gedragsproblemen zijn, dat ze met de handen in het haar zitten en dan kiezen voor isolatie om het probleem op te lossen.”

Elke Emmers veroordeelt de leerkrachten niet: “Absoluut niet. Ik kan heel goed geloven dat het soms spannend wordt en dat er dan omgevingsfactoren en misschien zelfs persoonsfactoren en organisatiefactoren op je beginnen te wegen, én als het dan al een moeilijke dag is, dat je dan kiest voor een oplossing waarvoor je eigenlijk normaal niet zou kiezen.”

Beluister hieronder het volledige interview met Elke Emmers in "De Wereld Vandaag"

'Compleet verrast'

De twee grootste scholenkoepels reageren verrast als we ze contacteren. Zowel bij het Katholieke Onderwijs als het GO hebben ze nog nooit gehoord over klachten of meldingen van praktijken waarbij kinderen opgesloten of vastgebonden worden. 

Raymonda Verdyck van het GO zegt wel dat ze actief CLB's zal contacteren om dit verder na te gaan. De katholieke scholenkoepel wacht de resultaten van het onderzoek af.