Public domain

Producenten fossiele brandstoffen hebben publiek tientallen jaren lang misleid over klimaatverandering

De producenten van fossiele brandstoffen hebben tientallen jaren informatie achtergehouden over de klimaatverandering en projecten gefinancierd om het publiek te misleiden over de gevaren van hun producten, en om twijfel te zaaien. Dat blijkt uit een studie van een internationaal team van wetenschappers. De producenten hebben daarbij het draaiboek gevolgd van de tabaksindustrie tientallen jaren eerder, zo blijkt. 

Het rapport van wetenschappers van de Britse universiteit van Bristol en de Amerikaanse George Mason en Harvard universiteiten is een analyse en een samenvatting van meer dan tien jaar 'peer reviewed' - door vakgenoten nagelezen - onderzoek. De onderzoekers zeggen dat ze het rapport gepubliceerd hebben om beleidsmensen, journalisten en het grote publiek te informeren en om te helpen "de schade ongedaan te maken". 

Het rapport bevat onder meer wat de fossielebrandstoffenindustrie wist en wat ze gedaan heeft, de argumenten die gebruikt werden om twijfel te zaaien bij het grote publiek, de technieken die ze gebruikt hebben om die argumenten te creëren en een aantal strategieën om ze te bestrijden. 

De uitbreiding van de open teerzandwinning in de Athabasca teerzandvelden ten noorden van Fort McMurray in de Canadese provincie Alberta tussen 1984 en 2011.. NASA Earth observatory/Public Domain

Tabaksindustrie

De belangrijkste punten uit het rapport zijn: 

  • interne documenten uit de bedrijven in de sector tonen aan dat de producenten van fossiele brandstoffen al tientallen jaren op de hoogte waren van de door de mens veroorzaakte opwarming van de aarde. Het antwoord van de industrie bestond eruit actief ontkenningen en desinformatie te organiseren en te financieren, om acties tegen de opwarming de wind uit de zeilen te nemen en hun handel onveranderd voort te kunnen zetten;
  • toen er een wetenschappelijke consensus over de klimaatverandering tevoorschijn kwam, en die vervolgens ook sterker werd, vielen de industrie en haar politieke bondgenoten die consensus aan en overdreven ze de onzekerheden;
  • de producenten van fossiele brandstoffen boden zelf geen consistente alternatieve verklaring aan voor de klimaatverandering - hun doel was enkel het ondermijnen van de steun voor mogelijke acties tegen de klimaatverandering;
  • de strategie, de tactiek, de infrastructuur en de retorische argumenten en technieken die de belangengroepen rond de fossielebrandstoffensector gebruikten om de wetenschappelijke bewijzen voor de klimaatverandering te betwisten - onder meer 'cherry picking' (het selectief uitkiezen van feiten en bewijzen en het negeren van andere feiten en bewijzen), valse experten en samenzweringstheorieën - zijn rechtstreeks overgenomen uit het draaiboek dat de tabaksindustrie tientallen jaren eerder gebruikt heeft om controles en beperkingen op de verkoop van tabak tegen te gaan;
  • het publiek informeren over de manier waarop die argumenten misleidend zijn, vormt een begin voor het rechtzetten van de misvattingen die daardoor ontstaan zijn, en het zal het ook moeilijker maken voor toekomstige campagnes om die misleidende tactieken te gebruiken om het publiek te misleiden, zeggen de onderzoekers. 
De bruinkoolcentrale van Frimmersdorf in Duitsland in 2008, naast de dagbouwmijn Garzweiler. Bodoklecksel/Wikimedia Commons/CC BY-SA 3.0

"Winsten beschermen"

"Desinformatie over de klimaatverandering heeft een duidelijk doel - actie tegen de klimaatverandering blokkeren. In Amerika is dat ook grotendeels geslaagd, waardoor beleidsbeslissingen om de klimaatverandering te verzachten tientallen jaren lang geblokkeerd of vertraagd zijn", zei professor cognitieve psychologie aan de University of Bristol Stephan Lewandowsky in een persmededeling van de universiteit. Lewandowsky is een van de auteurs van de nieuwe studie. 

"De technieken die gebruikt worden om te misleiden aan het licht brengen en uitleggen, vormt de sleutel tot het immuun maken van het publiek voor verdere, door de industrie gefinancierde desinformatie", voegde mede-auteur professor John Cook van de George Mason University daaraan toe. 

"Al 60 jaar lang is de industrie van de fossiele brandstoffen op de hoogte van de potentiële gevaren van hun producten voor de opwarming van de aarde. Maar in plaats van het publiek te waarschuwen of er iets aan te doen, hebben ze zich daarvan afgekeerd en een enorme campagne van ontkenning en uitstel opgezet met als bedoeling hun winsten veilig te stellen. Het bewijs is onomstotelijk: Exxon heeft het publiek misleid. Zoals alle daders, zouden ze daarvoor verantwoording moeten afleggen", zei mede-auteur Geoffrey Supran van het departement van de geschiedenis van de wetenschap aan de Harvard University.   

De studie van het team is gepubliceerd op climatechangecommunication.org. Dit artikel is gebaseerd op een persmededeling van de University of Bristol.