Woningnood: "Vluchtelingen vinden alsmaar moeilijker een huurwoning" 

Ze krijgen twee maanden de tijd: als asielzoekers erkend worden als vluchteling, moeten ze binnen die termijn zelf een huurwoning vinden. Maar dat blijkt in de praktijk zo goed als ondoenbaar, getuigt de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten op basis van een rondvraag. Daardoor moeten de OCMW's steeds vaker creatieve oplossingen verzinnen om te voorkomen dat mensen op straat belanden.

Asielzoekers krijgen bij aankomst in ons land bed, bad en brood. Ze krijgen dus met andere woorden opvang, een dak boven het hoofd. Dat kan in grote opvangcentra zijn, maar een aantal wordt ook ondergebracht in zogenoemde Lokale Opvang-Initiatieven oftewel LOI's en worden begeleid door medewerkers van het OCMW.

Als ze een verblijfsvergunning krijgen en dus in ons land mogen blijven, moeten ze meteen aan de slag. Concreet: ze beginnen aan een verplicht inburgeringstraject, moeten werk zoeken én een woning.

Voor het vinden van een woning is een termijn vastgelegd. Erkende vluchtelingen moeten binnen twee maanden de opvang verlaten. "Die termijn kan onder bepaalde voorwaarden en met heel wat administratieve rompslomp verlengd worden met één, soms twee maanden", zegt Nathalie Debast van VVSG. Dat bezorgt de OCMW's dus heel wat extra werk. 

In de praktijk blijkt uit de rondvraag dat de tijd nodig om een goedkope huurwoning te vinden steeds langer wordt. "Er zijn veel te weinig van die woningen beschikbaar, ook voor kwetsbare mensen van autochtone origine is het moeilijk", legt Debast uit. Erkende vluchtelingen starten meestal met een laag inkomen en zoeken dus in hetzelfde segment. Maar uit de rondvraag van het VVSG blijkt ook dat het voor vluchtelingen nog eens dubbel zo moeilijk is om een geschikte woning te vinden.

"Eenmaal erkend, mogen en zullen ze hier ook blijven. Het is belangrijk dat ze een kwaliteitsvolle woning vinden. Iedereen heeft er baat bij dat ze snel een plek vinden, dat ze de kans krijgen om te integreren in onze samenleving", aldus Debast.

"Of het nu om vluchtelingen gaat of gelijk welke inwoner van Vlaanderen, we zien dat een dak boven je hoofd een absolute noodzaak is. Het geeft ruimte om alle andere zaken aan te pakken, zoals naar school kunnen gaan, werk vinden, een opleiding volgen en een netwerk van sociale contacten opbouwen."

Meer betaalbare woningen nodig

Dat er een woningnood heerst in het goedkope segment is niet nieuw. De wachtlijsten voor een sociale woning zijn lang en ook bij de goedkope huurwoningen die vrijkomen, zijn er vaak talloze kandidaten. De vraag is groter dan het aanbod.

"OCMW's moeten meer tijd krijgen om een woning te vinden voor erkende vluchtelingen, daar moet iets aan veranderen", zegt Debast. "De helft van de OCMW's zegt dat het nu al 5 maanden duurt voor ze iets vinden." Daarom zoeken OCMW's momenteel zelf creatieve oplossingen door bijvoorbeeld vrijwilligers in te schakelen die immokantoren aflopen en bellen. En als het niet lukt, dan gaan OCMW's noodgedwongen op eigen kosten langer ondersteunen of de mensen tijdelijk in een noodwoning onderbrengen. 

De oplossing? "Realistische en dus langere termijnen, meer sociale woningen en ook op de private huurmarkt extra mogelijkheden voorzien voor mensen met een laag inkomen", somt Debast op. "Het is afwachten wat de nieuwe regering gaat doen. We gaan praten met de nieuwe Vlaamse minister over wat de plannen precies zijn. Maar het staat vast dat er meer goedkope woningen nodig zijn."

Meest gelezen