PA Wire/PA Images

Te land, ter zee én in de lucht: zo smokkelen criminele netwerken Chinezen Europa in

In aantallen vormen de Chinezen geen grote groep onder de migranten en vluchtelingen die naar West-Europa reizen. Wel maken ze gebruik van goed georganiseerde en criminele netwerken. Ze hoeven ook niet noodzakelijk het Euraziatische continent over land over te steken, er zijn luchthavens waar ze zonder visum mogen aankomen.

Voor de ontdekking van de 39 lichamen in Grays, in Engeland, is er een droevig precedent. In 2000 werden in de Britse havenstad Dover 58 lijken gevonden in een Nederlandse vrachtwagen, ook allemaal Chinezen. Twee Chinese jonge mannen, die eveneens in de truck hadden gezeten, overleefden het drama. Op basis van hun getuigenis kon het traject van de vrachtwagen en de smokkelroute worden gereconstrueerd. 

De passagiers waren weken voor hun fatale oversteek naar Engeland vanuit China naar Belgrado gevlogen, de hoofdstad van Servië. Daar waren ze een tijd verstopt op een onderduikadres - een zogenoemd "safehouse".

Vandaar ging het per vrachtwagen naar Nederland, waar ze opnieuw in een huis werden ondergebracht. Tot er in totaal 60 mensen in een vrachtwagen met tomaten werden geperst, die via Zeebrugge naar Dover ging. 18 uur lang zaten ze daar opgesloten, wat aan 58 van hen het leven heeft gekost.

Het hele traject en de hele operatie was georganiseerd door een crimineel netwerk. Een Nederlands-Chinese vrouw uit Rotterdam, "Sister P.", werd aangewezen als het kopstuk daarvan. Ze werd vrijgepleit voor het drama met de vrachtwagen en de dood van 58 mensen, maar wel veroordeeld voor een andere zaak van mensensmokkel.  

Visumvrij reizen

Het blijft speculeren of er in het drama van Grays sprake is van een vergelijkbare smokkeloperatie. Toch is die kans reëel. Chinezen kunnen zonder visum naar Servië vliegen, en dit jaar kon dat - tijdelijk - ook naar Albanië. Turkije kunnen ze binnen met een e-visum, dat ze binnen 24 uur kunnen regelen en dat ongeveer 77 euro kost. Dat ze vanuit Albanië, Servië of Turkije over land naar West-Europa zouden reizen, verstopt in een vrachtwagen, is niet ondenkbaar.

Europol

De Europese politie-organisatie Europol heeft de voorbije jaren een aantal Chinese criminele netwerken opgerold die voor de migranten niet alleen de smokkelroutes organiseerden maar ook werk in de West-Europese landen van bestemming. Volgens Europol ging het daarbij duidelijk om uitbuiting en zelfs moderne slavernij. Als het om vrouwen gaat, worden ze vaak aan het werk gezet in de prostitutie.

Het fenomeen is decennia oud, maar ondanks hardnekkig en internationaal politiewerk blijkbaar moeilijk onder controle te krijgen. In 2017 sloot Europol met de Chinese regering een samenwerkings-overeenkomst om (onder meer) die mensensmokkel aan te pakken. Dat geeft aan dat het om een bekend en structureel fenomeen gaat, en niet om occasionele operaties. 

Asiel?

Uiteraard kan je nooit uitsluiten dat de Chinese migranten die zich op die manier laten smokkelen  - en die daarvoor een smak geld moeten neertellen -  in het land waar ze uiteindelijk willen aankomen ook asiel willen aanvragen. Oeigoeren en Tibetanen (2 belangrijke minderheden in China) of politieke dissidenten maken zeker een kans om als vluchteling erkend te worden. 

Toch blijft het aantal Chinese asielzoekers in de Europese Unie beperkt. De voorbije tien jaar schommelde dat vrijwel constant tussen 4.000 en 6.000 personen; van een echte stijging is er geen sprake.

De meeste Chinese asielaanvragen werden in Frankrijk geregistreerd, gevolgd door het Verenigd Koninkrijk. Daarbij moet je voor ogen houden dat migranten vaak ook pas asiel aanvragen nadat ze door de politie zonder geldige papieren onderschept zijn. Dat gold de voorbije jaren zeker voor Frankrijk, waar de overheid harder en dwingender is gaan optreden tegen de duizenden migranten in de buurt van Calais en Duinkerke die naar het Verenigd Koninkrijk probeerden over te steken.

In de grote massale vluchtelingenstromen van de voorbije zes jaar waren de Chinezen in elk geval geen opvallende groep. Dat blijkt ook uit het lage aantal asielaanvragen in de belangrijkste aankomstlanden Griekenland, Italië en Spanje: daar ging het ieder jaar slechts om tien- of honderdtallen. 

Bekijk hier het interview van "Terzake" met Emily Kenway (ngo Focus on Labour Exploitation) over mensensmokkel van Chinezen naar het Verenigd Koninkrijk:

Video player inladen...