Cristina Fernández de Kirchner (links) en presidentskandidaat Alberto Fernández (rechts) AFP or licensors

Presidentsverkiezingen in Argentinië: de strijd lijkt bij voorbaat gestreden 

Wie vandaag de eerste ronde van de presidentsverkiezingen in Argentinië zal winnen staat in de sterren geschreven. De centrumlinkse Alberto Fernández is topfavoriet en de populaire maar omstreden ex-president Cristina Fernández de Kirchner -wel naamgenoot maar geen familie- is zijn running mate en kandidaat vicepresident. Dé hamvraag is of "Los Fernández" de presidentiële scepter al meteen in de eerste ronde zullen heroveren.

Bij voorronden van de presidentsverkiezingen op 11 augustus leed de huidige centrumrechtse president Mauricio Macri een verpletterende nederlaag. Met 32 procent van de stemmen bleef hij ver achter op de bijna 48 procent die het duo Fernández-Fernández binnenhaalde.

Als de winnaar vandaag minstens 45 procent van de stemmen haalt óf minstens 40 procent én tien procentpunten méér dan zijn belangrijkste rivaal, dan volgt er zelfs geen tweede ronde op 24 november. En zo ziet het ernaar uit, want volgens de peilingen is Macri’s achterstand alleen maar groter geworden.

Angst voor Kirchner

Macri’s verlies en vooral het vooruitzicht dat het "Kirchnerisme" opnieuw aan de macht komt, veroorzaakt paniek tot ver buiten Argentinië. Meteen na de voorverkiezingen verloren de aandelen van Argentijnse bedrijven bijna de helft van hun waarde en devalueerde de peso met 25 procent tegenover de dollar.

De derde grootste economie van Latijns-Amerika, na Brazilië en Mexico, is al sinds vorig jaar in recessie. Na Venezuela en Zimbabwe kampt Argentinië met de grootste inflatie ter wereld. De peso verloor dit jaar al meer dan de helft van zijn waarde en de inflatie zal boven de 55 procent uitstijgen.

Economische puinhoop

De armoede is gestegen tot 35 procent van de bevolking. 3,5 miljoen Argentijnen is dakloos. In een land dat wereldberoemd is om z’n graan en vlees, is honger weer dagelijkse kost. Onder druk van de straat heeft de regering in september zelfs de voedselnoodtoestand uitgeroepen: de overheid heft voorlopig geen BTW meer op basisvoedsel. "Dankzij de sterke sociale bewegingen in Argentinië is de situatie nog niet ontploft zoals in buurland Chili", zeggen analisten.

AFP or licensors

Geen wonder dat een groot deel van de Argentijnen hun president rauw lust. Zakenman Mauricio Macri won de presidentsverkiezingen in 2015, gooide de markt open, gaf het zakenleven alle kansen en bespaarde fors in sociale uitgaven. Subsidies voor het openbaar vervoer, water en energie sneuvelden. Massaal volksprotest kon een ingrijpende pensioenhervorming 2 jaar geleden niet tegenhouden.

Maar toch kreeg Macri de economie niet op de rails en vorig jaar moest Argentinië zelfs opnieuw aankloppen bij het Internationaal Muntfonds voor 57 miljard dollar aan kredieten, de grootste lening die het IMF ooit uitkeerde. Veel Argentijnen zullen hem dat nooit vergeven.

De voorbije weken moest Macri alles uit de kast halen om Argentinië te redden van een nieuw faillissement. Hij vroeg het IMF om een schuldherziening en voerde o.a. kapitaalcontroles in om de val van de peso de stutten.

Met schuldeisers aan de deur krijgt Alberto Fernández geen cadeau als hij straks de presidentsverkiezingen wint. De schrik zit diep voor nóg meer turbulentie op de financiële markten, die vooral Cristina Fernández de Kirchner voor geen cent vertrouwen. Alberto Fernández was voormalig kabinetschef van zowel Nestor als Cristina Kirchner.

De Kirchners haalden Argentinië uit het slop nadat het land eind 2001 bankroet ging. Het koppel was 12 jaar aan de macht in Argentinië. Zonder het politieke kapitaal van Cristina zou Alberto Fernández geen kans maken. Maar wie van beiden effectief de lakens zal uitdelen, valt af te wachten.