Video player inladen...

Britten trekken op 12 december naar stembus: "Velen denken dat oppositie­partij Labour met grond wordt gelijk­gemaakt"

De Britten trekken op 12 december naar de stembus voor vervroegde parlementsverkiezingen. Dat heeft het Britse parlement beslist. Aan dat besluit ging een lange dag vol discussie vooraf, vooral over de precieze datum.

Na een lange dag vol discussie en debat in het Lagerhuis (vergelijkbaar met de Kamer bij ons), is de kogel vanavond eindelijk door de kerk geraakt: ja, de Britten moeten naar de stembus voor vervroegde verkiezingen en dat zullen ze doen op 12 december aanstaande.

Aan dat rechttoe rechtaan besluit, ging (alweer) een heel circus vooraf. Vanmorgen leek het erop dat niets verkiezingen nog in de weg stond, aangezien oppositieleider Jeremy Corbyn van Labour er toch mee instemde. Dat het uitstel van de brexit tot in januari 2020 nu formeel door de Europese Unie is goedgekeurd, gaf voor hem de doorslag.

Ook een belofte van premier Boris Johnson, van de Conservatieve partij, stelde Labour gerust, zegt Verenigd Koninkrijkkenner Ivan Ollevier in "Het Journaal" (zie video onder). "Johnson beloofde om niet op de valreep, enkele dagen voor de ontbinding van het parlement, te proberen om zijn brexitakkoord met de EU door dat parlement te laten goedkeuren."

"Stel dat hij dat wel had gedaan en het parlement keurde zijn brexitakkoord goed, dan kon hij de verkiezingen ingaan als de man die de brexit had gerealiseerd. Dat kon hem miljoenen stemmen opleveren. Dat wou Labour uiteraard vermijden. Doordat Johnson beloofde dat dus niet te doen en zijn brexitakkoord even in de ijskast te stoppen, was Labour gerustgesteld dat het met gelijke kansen de verkiezingen kon ingaan."

Bekijk hier de toelichting van Ivan Ollevier in "Het Journaal":

Video player inladen...

What's in a date?

Toch leken vervroegde verkiezingen in de loop van de dag plots onzeker. De oppositie had namelijk enkele amendementen ingediend - aanvullingen op het wetsvoorstel van de regering om verkiezingen te organiseren - die tot gevolg zouden hebben dat de verkiezingen pas in 2020 zouden kunnen plaatsvinden. De regering dreigde daarop het wetsvoorstel te zullen intrekken.

Uiteindelijk is over slechts één amendement gestemd en dat ging over de datum waarop de verkiezingen moeten plaatsvinden. De regering stelde 12 december voor, de oppositie 9 december.

Waarom in godsnaam zoveel discussie over een onnozele datum? "Het kan een groot verschil maken", zegt Ollevier. "Studenten mogen in het Verenigd Koninkrijk stemmen in de stad waar ze studeren en meestal stemmen ze progressief, dus voor Labour of voor de Liberaal-Democraten."

"Die progressieve partijen vrezen dat veel studenten op 12 december al op weg naar huis zullen zijn en niet aan stemmen zullen toekomen. Op 9 december kan dat plaatje er helemaal anders uitzien. Een verschil van 3 dagen kan dus een groot verschil uitmaken."

Uiteindelijk heeft de regering onder leiding van de Conservatieve partij haar slag thuisgehaald. Het Lagerhuis besliste eerst dat wel degelijk aan de datum van 12 december wordt vastgehouden voor de verkiezingen. Even later stemde het met een overweldigende meerderheid van 438 stemmen tegen 20 stemmen ook effectief met vervroegde verkiezingen in en was alles in kannen en kruiken. 

"Als Labour de verkiezingen wint, dan komt er hoogstwaarschijnlijk een tweede referendum over de brexit", zegt Ollevier nog. "Als de Conservatieven winnen, dan wil premier Johnson zijn brexitakkoord voor 31 januari 2020 door het parlement loodsen en dan wil hij natuurlijk doorgaan tot aan de volgende verkiezingen van 2024."

"Politieke zelfmoord voor Labour"

"Alle partijen wilden al langer verkiezingen, nu is ook oppositiepartij Labour door de knieën gegaan", zegt correspondent Lia van Bekhoven in Londen op haar beurt in "Terzake".

Hoewel de peilingen voorspellen dat de Conservatieve partij van premier Johnson op een verkiezingsoverwinning afstevent, staat dat volgens Van Bekhoven niet in steen gebeiteld. "Ook voor hem is het een enorm risico, maar het is voor hem de beste kans om zijn soort brexit door het [nieuwe] parlement te krijgen."

"Johnson wil een vrij harde brexit, maar het Lagerhuis hield hem tot nu toe tegen. Door verkiezingen te houden, wil hij opnieuw een meerderheid halen. Hij zal campagne voeren onder het thema: "Ik wil een brexit. Het ligt niet aan mij dat we op 31 oktober nog altijd in de EU zitten, maar aan het Lagerhuis dat vol remainers zat en dat niet wou dat ik de wil van het volk uitvoer"."

Labour ziet de verkiezingen met lede ogen aan. "Velen denken dat het een zelfmoordmissie is en dat de partij met de grond wordt gelijkgemaakt", zegt Van Bekhoven. "Corbyn zal het "brexitwoord" in de campagne niet uitspreken. Hij zal benadrukken dat zijn partij een einde wil maken aan 9 jaar snoeiharde besparingen onder de Conservatieve partij en aan de verrechtsing. Hij zal tonen wat Labour wil doen aan armoede, aan de gezondheidszorg, in de woningbouw..."

"Eigenlijk gaan de komende verkiezingen erom dat ze het hele politieke landschap in het Verenigd Koninkrijk kunnen veranderen. Labour en de Conservatieven zijn lang niet meer zo groot als ze ooit waren. Mensen weten vaak nog niet op wie ze willen stemmen, maar meer en meer willen ze op andere partijen stemmen. Het Verenigd Koninkrijk kan er [na 12 december] dus anders uitzien én voor het eerst wordt duidelijk hoe én of ze uit de Europese Unie zullen terugtreden."

Bekijk hieronder het gesprek met Lia van Bekhoven in "Terzake":

Video player inladen...