Betalen om de CO2 van vliegtuigreizen te compenseren, helpt dat?

Het reisagentschap Sunweb pakte eerder deze week uit met het bericht dat al zijn reizen CO2-neutraal worden. Bovendien kost dat de reiziger niks extra. Voor elke reis die je boekt stort het bedrijf een paar euro door naar een fonds waarmee in India windmolens gebouwd worden. Maar wordt op deze manier de CO2 van elke reis wel volledig gecompenseerd? Wij zochten het uit.

Eerst en vooral: waarom zou je de CO2 van je reis compenseren? Dat heeft alles te maken met de plannen om iets te doen aan de klimaatopwarming. CO2 is het afvalproduct van de verbranding van fossiele brandstoffen zoals kerosine in een vliegtuigmotor. Hoe meer je vliegt, hoe meer CO2 je in de lucht blaast en hoe meer de aarde opwarmt. Dat is geen veronderstelling, dat staat wetenschappelijk vast. Bovendien is vliegen voor het klimaat de meest belastende vorm van transport. 

Minder vliegen ?

Als we de klimaatopwarming willen tegengaan, moet de CO2-uitstoot dus naar beneden. Het beste zou zijn om minder te vliegen, maar dat zit er niet direct in. De International Air Transport Association (IATA) verwacht dat tegen 2035 het aantal passagiers wereldwijd nog zal verdubbelen tot ongeveer 7,2 miljard per jaar. Nu al pompen alle vliegtuigen samen jaarlijks zo’n 800 miljoen ton CO2 de lucht in.

Hoe dan wel compenseren ? Een uitgebreid aanbod

De vliegtuigsector maakt al zuinigere motoren, maar omdat we steeds meer vliegen, blijft de totale CO2-uitstoot toenemen. Er is dus nood aan een andere manier om de CO2-uitstoot aan te pakken. En hier komt het idee van compensatie op de proppen.

We kunnen bijvoorbeeld bomen planten die de CO2 van de vliegtuigen uit de lucht halen. Bomen doen dat namelijk door hun bladgroenwerking.  Bosaanplanting wordt dikwijls voorgesteld als dè oplossing. Maar onderzoekers aan de Universiteit van Gent berekenden dat je 2,5 hectare bos moet aanplanten om 6 vliegtuigtickets (heen en terug) naar Japan te compenseren. Er is dus simpelweg bij ons niet genoeg ruimte om de CO2 van al onze vliegreizen te compenseren met bomen.

Dus worden er ook andere manieren van compensatie voorgesteld:  Beter kookmateriaal voor mensen in ontwikkelingsregio's waardoor ze minder hout moeten opstoken. Of projecten die verhinderen dat er tropisch woud gekapt wordt.

Bij sommige reisorganisaties en luchtvaartmaatschappijen kon je al langer kiezen om extra te betalen voor de compensatie van de CO2 van je vlucht. Steeds meer jongeren doen dat, maar op het totaal aantal vluchten blijft dat aantal beperkt. Zo deed bij de Nederlandse luchtvaartmaatschappij KLM vorig jaar maar 1 op de 800 passagiers daar vrijwillig aan mee.

Projecten zijn niet altijd even transparant

Het aanbod aan projecten om de CO2 van vliegtuigen te compenseren is enorm. Sunweb heeft gekozen om de bouw van windmolens in India te sponsoren. "Een project dat er zonder die steun niet zou komen" zegt commercieel directeur Tim Van den Bergh: "We engageren ons om per jaar 350.000 ton CO2 te compenseren. Dat is wat onze 1,1 miljoen klanten per jaar aan CO2 uitstoten door hun vluchten, busreizen, en hotelverblijf. Dat hebben we laten berekenen." Sunweb betaalt daarvoor per reis een paar euro.

Sunweb stort de compensatie niet rechtstreeks aan het windmolenproject in India, maar aan Climate Care, een tussenorganisatie die allerlei CO2-compensatieprojecten aanbiedt. Er zijn steeds meer van die bedrijven en ze zijn niet altijd even eerlijk en transparant in wat ze doen. Het is gewoon big business. In 2007 is Climate Care al eens betrapt op een fout. Ze hadden onder het mom van CO2-compensatie 10.000 energiezuinige lampen uitgedeeld in een Zuid-Afrikaanse sloppenwijk maar nadien bleek dat de inwoners die lampen sowieso zouden krijgen.

Hoe zeker ben je dat dat een goede partner is? "Wij willen met een projectontwikkelaar werken die de beste certificaten heeft. En alle bedrijven waarop we beroep gedaan hebben, hebben het hoogst mogelijke betrouwbaarheidslabel", zegt Tim Van den Bergh van Sunweb daarover.

CO2-compensatie: Klopt het of klopt het niet?

Als we in ons reisgedrag iets aan de opwarming van de aarde willen doen, dan moeten we vooral minder vliegen. Betalen voor de compensatie van de CO2-uitstoot geeft eigenlijk een vals gevoel van milieubewustzijn. CO2 compenseren is beter dan niets doen,  maar het is een laatste redmiddel en zal dat steeds blijven.

Op de vraag: "Klopt het dat Sunweb de CO2-uitstoot van je reis volledig compenseert?", is het antwoord dan ook: "Het klopt een klein beetje." Voor het bedrijf is dit een startpunt: "Wij hopen hiermee mensen meer te sensibiliseren en wij gaan in de toekomst nog meer projecten doen waarbij wij mogelijk een bijdrage van klanten vragen, of de medewerking. Als dit een marketingstunt zou zijn, zou het heel veel geld zijn voor een kleine stunt", zegt Van den Bergh.

Ik reis naar Thailand en ik compenseer...

Irene Govaert maakte aan de UGent een masterthesis over de compensatie van CO2. Ze berekende wat je moet doen om de CO2-uitstoot van 1 zitje op een vlucht heen en terug naar Thailand te compenseren.

Meest gelezen