Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved.

Iraakse president Salih wil nieuwe verkiezingen als uitweg uit de crisis, maar na aanpassing van de kieswet

In Irak heeft president Barham Salih nieuwe verkiezingen voor een parlement aangekondigd. Dat moet een einde maken aan het volksprotest dat nu al weken duurt en 250 mensen het leven heeft gekost. Voor er verkiezingen komen, wil de president wel eerst de kieswet aanpassen.

Het vertrouwen tussen de bevolking en de politiek in Irak is volledig zoek en dat beseft blijkbaar ook president Barham Salih. In een verrassende zet heeft hij vandaag verkiezingen aangekondigd voor een nieuw parlement. Een datum heeft hij evenwel niet genoemd. (Lees verder onder de foto).

President Barham Salih wil een uitweg uit de crisis. Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved

Met die verkiezingen wil de president een uitweg vinden uit het steeds woeliger volksprotest dat Irak nu al weken in zijn greep houdt. Eerst wil hij echter wel de kieswet aanpassen. In welke zin, is nog niet duidelijk, maar de maatregel zou het vertrouwen van de Iraakse bevolking welicht moeten herstellen. Zoniet dreigt er meer van hetzelfde (protest dus) als er een nieuw parlement en een nieuwe regering aantreedt.

Dat er iets moest bewegen, was wel duidelijk. Eerder op de dag hadden de grootste partij (de anti-Iraanse Sairun-beweging van de sjiitische geestelijke Muqtada al-Sadr) en de tweede partij (de Fatah van de pro-Iraanse milities van Hadi al-Amiri) gezegd dat de huidige premier moet opstappen. De premier zou daartoe bereid zijn.

Tijd winnen of uitweg zoeken?

De vorige parlementsverkiezingen dateren van 12 mei van vorig jaar en het duurde maanden vooraleer daar een werkzame coalitie uit voortkwam. Die heeft het dus blijkbaar volledig verknald bij de kiezers, maar de vraag is of verkiezingen nieuwe gezichten zullen opleveren. (Lees verder onder de foto).

Deze vrouwen beschilderen elkaar met de Iraakse vlag, het symbool van het protest. Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved.

Sinds het einde van de Amerikaanse bezetting wordt Irak de facto geregeerd door etnisch-religieus geïnspireerde clans die vooral voor zichzelf en de eigen achterban zorgen; veel minder voor de rest. Die politici hebben eigen bedrijven, tv-stations en vaak een eigen gewapende militie en regeren als feodale vorsten. Het is opvallend dat het protest vooral woedt bij de sjiitische meerderheid in het centrum en het zuiden die in feite een overwicht heeft in het parlement. Of anders: de sjiieten zijn hun eigen leiders, de corruptie en het wanbeleid beu. 

De geestelijke Muqtada al-Sadr -ooit militieleider tegen de VS-troepen in Irak- wierp zich vorig jaar op als het alternatief tegen de heersende klasse, maar zijn partij is sindsdien betrokken bij de macht en het is de vraag of hij zijn "cleane" imago bij de sjiitische kiezers kan behouden. 

Vandaag is er overigens opnieuw betoogd en gevochten in Bagdad, ook nabij de Groene Zone waar de buitenlandse ambassades zijn gevestigd. Daarbij is zeker een dode gevallen. Sinds het uitbreken van het protest enkele weken geleden zijn al meer dan 250 mensen gedood.

De partij van Muqtada al-Sadr (midden) is de grootste, maar kan niet regeren zonder de anderen. Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.