Video player inladen...

Steekpartijen in het Verenigd Koninkrijk: sociale verwaarlozing of normvervaging?

De verkiezingscampagne in het Verenigd Koninkrijk is begonnen. Er zal bitsig campagne worden gevoerd want er staat veel op het spel. Brexit in de eerste plaats. Maar hebben de politici ook aandacht voor de maatschappelijke thema's? Gisteren hield onze VRT NWS-ploeg het tekort aan betaalbare woningen tegen het licht. Vandaag toont ze een gruwelijker fenomeen: het spectaculaire aantal steekpartijen. Een reportage uit Walsall in de West Midlands. 

Je merkt het al meteen wanneer je uit het station de trappen afdaalt naar de winkelstraat. Aan de overkant tegen een winkel ligt een dakloze. Voor twee fastfoodketens staan veiligheidsagenten. Her en der staan winkels leeg. De straten van Walsall maken niet echt een gezellige indruk. Een ouder paar, Rose en haar man, waagt zich niet in het donker naar buiten. "Je weet nooit of er iemand achter je staat met een mes", zegt Rose. "Agenten zie je al helemaal niet meer, dus wie moet je komen helpen als er iets gebeurt?"

Spectaculare stijging

Hier in deze regio West Midlands, in de omgeving van Birmingham, zijn vorig jaar 690 leerlingen bedreigd of neergestoken met een steekwapen, van wie 41 leerlingen uit de lagere school.  Ook in de rest van Engeland piekt het aantal incidenten met steekwapens. Er waren 44.000 overvallen of bedreigingen tussen juni 2018 en juni 2019. Dat is een record en een toename van 90 procent op vijf jaar tijd.

De meeste incidenten komen nog altijd voor in Londen. Maar ook hier in de Midlands is het plaatje weinig opbeurend. Birmingham wordt door sommigen al de "steekpartijenhoofdstad" genoemd en de politiediensten spraken onlangs van een dreigende noodtoestand. Twee weken geleden nog werd hier in Walsall een scholier door een andere jongen van zijn leeftijd in het hoofd en de hand geraakt. Vlak voor de McDonalds, op klaarlichte dag. 

"Real knives, real lives"

"Veel heeft te maken met de sociaal achtergestelde positie hier in Walsall", zegt Kamran Khan. Hij is 17 en lid van Youth of Walsall en het nationale Jongerenparlement. Met zijn vrienden voert hij een bewustmakingscampagne en zette hij vorige week een tentoonstelling op met tekeningen over steekpartijen onder de sprekende titel #RealKnivesRealLives. Volgens Kamran hebben veel jongeren hier weinig toekomstperspectieven en gaan ze daarom op de straat rondhangen. Ze komen in straatbendes terecht of, omgekeerd, ze nemen zelf uit schrik een mes mee op zak omdat ze zich onveilig voelen. " (lees voort onder foto)

Minder blauw op straat

De stijging van het aantal steekpartijen hier en in de rest van Engeland zou volgens critici ook te maken hebben met de besparingen door de Conservatieve regering. Die heeft flink geschrapt in de jeugdwerking, maar tegelijk ook in het aantal politieagenten. Toen oud-premier Theresa May minister van Binnenlandse Zaken was, tussen 2010 en 2016, verdwenen 20.000 agenten. May was ook een tegenstander van de zogenoemde "stop and search"-methode, de fouilleringen op straat. De fouilleringen gingen van 1,4 miljoen naar zo'n 300.000 per jaar, omdat etnische minderheden zich erdoor zouden geviseerd voelen.

Het is opvallend dat de stijging van het aantal steekpartijen precies gelijk loopt met de daling van het aantal fouilleringen. "Toch is dat slechts één hypothese", zegt Mariam Sohail. Ook zij is 17 en een van de 16 jeugdcommissarissen voor de preventie van jongerenmisdaad in de West Midlands. Die werken samen met gemeentebesturen en politiediensten aan alternatieven waarbij jongeren zelf betrokken zijn. "Dat er minder politieagenten zijn, heeft zeker een invloed op het onveiligheidsgevoel op straat, maar het is niet bewezen dat er een 1 op 1 relatie is met de toename van het aantal steekpartijen."

Meer agenten op straat zou het onveiligheidsgevoel kunnen verminderen, maar om het aantal steekpartijen te doen dalen is er meer nodig 

Zoeken naar alternatieven

Sociale verwaarlozing, minder handhaving, besparingen.... De Conservatieve schepen van Openbare Orde Gerry Parry van Walsall (zie foto) vindt dat de oorzaak van de steekpartijen complex is. Hij zegt dat de besparingen door de regering op alle vlakken noodzakelijk waren en dat de stijgende criminaliteit "een gedeelde verantwoordelijkheid" is. "Niet alleen de overheid, maar ook de omgeving zoals vrienden en familie, moeten hun verantwoordelijkheid nemen. " Perry heeft in Walsall een pilootprogramma klaar dat de steekpartijen en andere jongerenproblemen op verschillende vlakken wil aanpakken. Met handhaving, maar ook met bewustmakingscampagnes. (lees voort onder foto)

Samen met een plaatselijke stichting proberen we de grondoorzaken aan te pakken en jongeren aan te sporen om zich te engageren, zelfs op straat.
Garry Perry, Councillor Walsall

De zeventiger Rose heeft heimwee naar haar jeugd, toen jongeren nog in een jeugdclub zaten of werden ingezet in de openbare dienstverlening. "De opeenvolgende politici hebben het probleem verwaarloosd, zowel Labour als de Conservatieven", zegt ze. Maar ze vindt dat ook ouders wat meer op hun kinderen kunnen letten. "Nu zitten ze zelf achter hun computer en zeggen ze tegen de kinderen: "hou je maar wat bezig". We moeten dringend de jongeren opnieuw naar buiten krijgen en een zinvolle vrijetijdsbesteding aanbieden. Dan worden ze echte mannen en vrouwen, met een doel in het leven. "

Aan het station van Walsall guurt een scherpe wind langsheen de trappen. We keren terug naar Birmingham. Naast ons op het perron staan een paar jonge kerels met een T-shirt van AVFC. Ze zullen een paar haltes verder afstappen. Vanavond speelt voetbalclub Aston Villa een derby tegen Wolverhampton. Sport is een goede uitlaatklep. Maar hopelijk verloopt de wedstrijd met fair play, op en naast het terrein.

Video player inladen...