Seks, naaktfoto's (en misbruik) zijn "big business" op Snapchat: zo makkelijk wordt u geld afgetroggeld

Apps als Snapchat, dat draait om het uitwisselen van foto's en video's, zijn een lucratieve markt voor de porno-industrie en oplichters. De drempel om ook seksueel getinte foto's door te sturen is erg laag en daarvan wordt misbruik gemaakt. In Nederland zijn 8 jongeren opgepakt omdat ze mensen hadden afgeperst die hen naaktfoto’s via Snapchat stuurden. De jongeren hadden zich uitgegeven voor iemand anders. Hoe gaat dat in zijn werk?

In Nederland zijn de voorbije dagen 8 jongeren opgepakt die ervan worden verdacht mensen te hebben afgeperst met hun naaktfoto's. De jongeren gebruikten daarvoor de populaire app Snapchat waar het gaat om het uitwisselen van foto's en video's. De jongeren deden zich voor als meisjes en lokten vooral jongens in de val. Ze bouwden een vertrouwensband op en ontfutselden hen seksueel getinte foto's waarmee ze hen nadien chanteerden.

Op Snapchat loggen elke dag 203 miljoen mensen in. We nemen zelf de proef op de som en maken het profiel aan van een jongen van 18. Vrijwel meteen krijgen we een vriendschapsverzoek van ene Anna. Anna zoekt een "sugar daddy" die haar rijk wil maken. Borsten en billen krijgen we er meteen bij. Twee minuten later maken we ook kennis met ene Kyra. Ze stuurt ook een vriendschapsverzoek en een berichtje. Er volgen ook borsten en billen. De twee dames maken duidelijk deel uit van een industrie die erg actief is op Snapchat: de porno-industrie.

Nochtans zegt Snapchat accounts die pornografische inhoud promoten, te verbieden. Anna en Kyra kiezen ervoor om geld te verdienen met hun lichaam.  “Neem een premiumaccount en je krijgt veel meer te zien”, zegt ze. We krijgen weer billen en borsten. Ook Kyra lijkt op meer uit dan een goed gesprek. Een premiumaccount laat toe dat andere mensen moeten betalen voor je video's en het is duidelijk dat daar veel pornografische accounts tussenzitten. Je betaalt voor pikante foto's en video's. Maar de meeste -gewone- accounts op Snapchat zijn voor alle duidelijkheid gratis. Als we onze vriendschap met Kyra en Anna zouden voorzetten, dan weten we waar we aan toe zijn.

In de omgeving van Snapchat, die bij momenten heel intiem en vertrouwelijk kan zijn, omdat je één op één kan praten met mekaar, wemelt het dus ook van dit soort profielen waar alles om seks draait. 

Maar de grote meerderheid van miljoenen jongeren op Snapchat is uiteraard onschuldig plezier. En daar wordt soms misbruik van gemaakt. Niet zozeer door de porno-industrie, maar door oplichters die pikante foto's van mensen misbruiken. 

Vrienden toevoegen op Snapchat is heel erg eenvoudig. Je ziet een profiel en je voegt hem of haar toe. Vaak worden er pseudoniemen gebruikt, uiteraard gebruikt niet iedereen een echte naam. De drempel is laag en vrienden worden is eenvoudiger dan pakweg op Facebook. Vrienden chatten met mekaar, maar de manier waarop er wordt gecommuniceerd is vooral door foto's en video's. Instant genomen. En die berichten verdwijnen na 24 uur, tenzij je je anders hebt ingesteld. Of als iemand er een screenshot van neemt bijvoorbeeld om je er later mee te confronteren. Of af te persen.

Dat is wat er onlangs in Nederland gebeurde en waar acht jongeren zijn opgepakt. Ze gaven zich op Snapchat uit voor meisjes en verleidden jongens om naaktfoto’s en –video’s te sturen. Eens ze die hadden, sloeg de sfeer om en werd er geld gevraagd om de beelden niet verder te verspreiden. Sextortion wordt die vorm van afpersing genoemd. En in Nederland varieerden de bedragen tussen enkele honderden euro’s bij jonge slachtoffers tot enkele duizenden euro's bij al wat oudere mensen. De slachtoffers waren tussen de 14 en de 30 jaar. En de betalingen moest gebeuren via Western Union bijvoorbeeld of de digitale munt Bitcoin. 

Meeste "sexting" via Snapchat

De drempel bij minderjarigen om via de telefoon een seksueel getint bericht, foto of video te sturen is laag: 1 op de 4 jongeren onder de 18 jaar, deed het al blijkt uit recente cijfers van Child Focus. Sexting heet dat.
Snapchat is daarbij populair omdat foto’s en video’s er na 24 uur verdwijnen.

“81 procent van de sexting gebeurt via Snapchat”, zegt Niels Van Paemel van Child Focus, de stichting voor seksueel uitgebuite kinderen. “Dat heeft er natuurlijk mee te maken dat die foto’s en video’s sneller verdwijnen. Maar het maakt Snapchat niet gevaarlijker dan Facebook Messenger of Instagram. Afpersing gebeurt ook via die apps".

Foto’s en video’s mogen op Snapchat dan wel verdwijnen, een screenshot is snel genomen. En dan kunnen naaktfoto’s gebruikt worden om mensen af te persen. “Meestal wordt er gevraagd aan mensen om naar een ander platform te gaan om verder te praten. Daar gebeurt dan de afpersing, de vraag om geld te storten, anders komen de naaktfoto’s van het slachtoffer bijvoorbeeld online te staan”. 

Het is onmogelijk te weten hoeveel mensen er in ons land slachtoffer zijn van sextortion. “Het is wat we noemen een "black number", zegt Niels van Paemel. “Heel veel mensen melden de afpersing niet en betalen bovendien. We hebben weet van een paar tientallen meldingen, maar in werkelijkheid groeit dat soort praktijken, ook op andere apps als TikTok, een app om snel muziekvideo’s mee te delen. Opvallend is dat in Nederland lokale jongeren zijn opgepakt, in België zien we vooral bendes uit bijvoorbeeld Ivoorkust”.

Regel nummer 1: betaal nooit

  • Wees voorzichtig met online vriendschappen en stuur geen seksueel getinte foto’s. Als je toch beslist om dat te doen, wees dan zeker dat je de ontvanger vertrouwt en fotografeer voor de zekerheid geen herkenbare zaken, zoals tatoeages of piercings. En zeker je gezicht niet.
  • Maak afspraken dat de foto’s tussen jou en de ontvanger blijven.
  • Word je toch afgeperst, betaal niet. Nooit doen. Je hebt immers niet de zekerheid dat je foto’ toch niet online komen en als je betaalt, bestaat de kans dat de afpersers om nog meer geld vragen. Neem screenshots van gesprekken, bewaar boodschappen en foto’s en video’s. Verwijder de gesprekken zeker niet en blokkeer de ontvanger.
  • Contacteer de politie, of een instelling als Child Focus.
  • Zoek jezelf eens op het internet op. Als je een foto van jezelf tegenkomt, kan je de website in kwestie laten weten dat je je foto van de site wilt. 

Vorig jaar belichtte ons magazine "Pano" het gegeven van sexting en het misbruik dat daar soms uit voortvloeit. Die uitzending kunt u hieronder bekijken:

Video player inladen...