Huisvliegen zijn echte taxi's voor microben, maar veel hangt ook af van de omgeving

Stel: u bent op bezoek bij vrienden en u wil een stukje cake eten, maar er heeft net een vlieg op getrippeld. Doen of niet? Wetenschappers van het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB) - KU Leuven Centrum voor Microbiologie hebben onderzocht wat vliegen zoal transporteren aan microben. Het plaatje is niet zo fraai, zoals we al konden vermoeden, maar veel hangt ook gewoon af van de omgeving. De onderzoekers stellen ons gerust: er is geen enkele reden tot paniek. 

Op het lichaam van vliegen worden gisten, schimmels en zelfs ziekmakende bacteriën getransporteerd. Maar hoe zit dat nu precies? De onderzoekers verzamelden ruim 400 vliegen in Rwanda en België in drie verschillende omgevingen: boerderijen met koeien, huizen en ziekenhuizen.  

“Het was een interessante vliegenjacht,” zegt Rahel Park, hoofdauteur van de studie (zie foto onder). “We moesten elke vlieg individueel vangen, soms terwijl we een trap van een koe moesten ontwijken. Daarna vervoerden we de vliegen naar het lab – in Rwanda in een ijskoeler achterop een motorfiets. We onderzochten de bacteriën en schimmels in en op de vliegen met de recentste DNA-analysetechnieken.” 

In het algemeen is de portie ziekmakende microben redelijk laag in de hele gemeenschap van vlieg-gerelateerde microben. Maar in een omgeving die rijk is aan microben, pikken vliegen makkelijk passagiers op waardoor ze transporteurs van ziekte kunnen worden tijdens een ziekte-uitbraak.  

In een microbenrijke omgeving pikken vliegen makkelijk passagiers op

"Veeleer lifters dan inwoners"

"Aan de buitenkant van de vlieg vonden we een enorme verscheidenheid aan microben", zegt professor Kevin Verstrepen die mee het onderzoek leidde. "Interessant is dat de vliegen uit gelijkaardige omgevingen gelijkaardige microbengemeenschappen met zich meedroegen, wat aangeeft dat microben uit de omgeving gemakkelijk kunnen meeliften op vliegen, zeker in omgevingen met rottend organisch materiaal en uitwerpselen, zoals boerderijen. De schimmels varieerden naargelang het land en de omgeving, zowel op als in de vliegen. Zij zijn dus waarschijnlijk veeleer lifters dan inwoners.”

Dus: dat stukje cake opeten of niet?

We komen nog eens terug op de vraag van in het begin: opeten, dat stukje cake, of toch maar laten liggen? Dat hangt uiteraard af van uw persoonlijke voorkeur, maar weet het volgende: "Als ik in een koeienstal zou staan met enkele zieke dieren, dan zou ik het niet aanraken", zegt Rahel Park. "Maar relatief propere huisvliegen doen wellicht niet zoveel kwaad." Met andere woorden, in die huisomgeving kan het eigenlijk geen kwaad. 

Kevin Verstrepen vult aan: "Ikzelf zou de cake sowieso altijd opeten. Maar ik zou het misschien niet geven aan jonge kinderen, baby's of mensen die verzwakt zijn. Over het algemeen moeten we zeker geen schrik krijgen van huisvliegen." Bekijk hier een filmpje over het onderwerp met Rahel Park.

We moeten zeker geen schrik krijgen van huisvliegen

Meer weten?