Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved

Na de "coup" in Bolivia: "Onrust in Zuid-Amerika komt door ongelijkheid, polarisering en het leger"

De Boliviaanse president Evo Morales is door het leger verjaagd naar Mexico. Het is het zoveelste voorbeeld van sociale en politieke onrust in Zuid-Amerika. Volgens de Ecuadoraanse historica Magaly Rodriguez Garcia van KU Leuven zijn daar drie belangrijke redenen voor: ongelijkheid, polarisering en het leger.

Het is opvallend de laatste maanden: het ene Zuid-Amerikaanse land na het andere komt in het nieuws met straatprotesten, politieke instabiliteit en economische rampspoed. Gisteren werd de president van Bolivia Evo Morales nog verjaagd naar Mexico. Daar is hij intussen geland. Wat is er aan de hand in Zuid-Amerika?

Volgens historica Magaly Rodriguez Garcia is de ongelijkheid een belangrijke factor. "De bevolking is het meer dan beu dat landen telkens van beleid (en machtshebbers) wisselen, terwijl de echte problemen, zoals de ongelijkheid, niet worden aangepakt."

"In Chili, een voorbeeldland, is na het tijdperk van dictator Augusto Pinochet een liberaal beleid gevoerd door economen. Het was een succesvol verhaal, met veel economische vooruitgang op allerlei vlakken, maar er is ook heel wat geprivatiseerd, zoals pensioenen, het onderwijs en de gezondheidszorg. Om dat allemaal te kunnen betalen, moet je veel verdienen en de rijkdom is in handen van een kleine groep."

"De levensstandaard is in Chili wel heel hoog, maar de helft van de bevolking moet rondkomen met minder dan 600 dollar. Een pensioen, door de privatisering, bedraagt er zo'n 300 euro", legt Rodriguez Garcia uit in "De ochtend" op Radio 1.

Bekijk hier wat er aan de hand is in Chili:

Video player inladen...

"Een kleine elite leeft enorm goed. De anderen protesteren steeds radicaler, omdat er anders niet wordt geluisterd. En dan is er in Zuid-Amerika vaak ook nog een etnisch aspect. Veel oorspronkelijke inwoners van Latijns-Amerikaanse landen krijgen te maken met racisme en ze slagen er vaak niet in om zich politiek te laten vertegenwoordigen."

Polarisering

Rodriguez Garcia ziet naast de ongelijkheid ook een groot politiek probleem. "Zuid-Amerika heeft een droevige geschiedenis van militaire dictaturen. In de periode na die dicaturen werd het continent gekatapulteerd naar een democratisch model, maar er was geen basis."

"Politieke partijen slagen er niet in om brede coalities te maken, met een politiek project. Zo schommelt het beleid voortdurend van links naar rechts en daar lijkt voorlopig geen einde aan te komen."

"Er is ook een enorme polarisering in Latijns-Amerika. Het ene, rechts-liberale kamp, verwijst naar het anarchistische karakter van de protesten. Het andere, linkse kamp, verwijt de elite dan weer dat ze wereldvreemd is en de echte problemen niet aanpakt."

Het is niet toevallig dat een van de meest stabiele landen in Zuid-Amerika een land is zonder leger: Costa-Rica

En dan is er nog het leger. "Het leger blijft een machtsfactor in Zuid-Amerika", legt Rodriguez Garcia uit. "Zo heeft het leger in Bolivia de president gevraagd plaats te ruimen en heeft het leger nu het land in handen. In Venezuela blijft president Nicolas Maduro aan de macht dankzij het leger en in Ecuador wou de president niet toegeven aan protesten tot het leger tussenbeide kwam."

"Voor velen is het leger ook wel een vangnet, vooral bij lagere sociale klassen, om een opleiding te krijgen. Er zou veel protest komen, als het leger buitenspel zou worden gezet."

"Toch is het niet toevallig dat een van de meest stabiele landen in Zuid-Amerika een land is zonder leger: Costa-Rica. De vrijgekomen middelen zijn naar gezondheid gegaan en degelijk onderwijs. Dat is niet gebeurd in de rest van het continent.