Video player inladen...

Minuscuul, talrijk en immuun voor straling: Belgische wetenschappers sturen deze diertjes naar het ISS

Het Studiecentrum voor Kernenergie en de universiteit van Namen gaan volgende maand raderdiertjes de ruimte in sturen. Dat zijn piepkleine meercellige organismen die veel beter dan de mens kunnen overleven in de ruimte. Wetenschappers willen onderzoeken hoe ze dat doen, in de hoop om astronauten in de toekomst beter te kunnen beschermen tijdens verre ruimtereizen.

Ze zijn met ontelbaar veel en minuscuul klein (minder dan één millimeter groot). Ze kunnen droogte, extreme temperaturen en hoge dosissen straling overleven. Raderdiertjes zijn kortom de ideale proefkonijnen om naar de ruimte te sturen.

"Deze meercellige organismen zijn één van de enige dieren op aarde die zo veel schadelijke straling uit de ruimte aankunnen", zegt Karine Van Doninck, professor Biologie aan de universiteit van Namen en hoofdonderzoekster van het project. Bij mensen en andere dieren kan kosmische straling schade aan het DNA veroorzaken wat tot kanker kan leiden. Maar raderdiertjes hebben een manier gevonden om dat tegen te gaan. 

Als we begrijpen hoe raderdiertjes zich beschermen tegen straling, kunnen we dat hopelijk ooit ook toepassen bij astronauten

Sarah Baatout, radiobiologe SCK-CEN

Om te weten te komen hoe ze dat precies doen, gaan het Studiecentrum voor Kernenergie (SCK-CEN) uit Mol en de Universiteit van Namen volgende maand een box vol raderdieren naar het internationaal ruimtestation ISS sturen. Daar zullen de diertjes gedurende 2 weken rond de aarde draaien om vervolgens terug te keren naar België.

"Als de raderdieren terug in ons labo zijn, gaan we kijken wat de effecten van de straling en de gewichtloosheid zijn op de diertjes", zegt Van Doninck. "Hoeveel schade is er in hun DNA ontstaan? We kunnen dat goed vergelijken, omdat raderdieren zichzelf kunnen klonen. We hebben dus eigenlijk 2 identieke kopies: eentje die op aarde is gebleven en eentje die in de ruimte is geweest."

Voordelen op aarde

Nu heel wat ruimtevaartorganisaties en astronauten dromen van verdere en langere ruimtereizen, is het onderzoek naar de effecten op de gezondheid steeds belangrijker aan het worden.

"Raderdieren hebben door de evolutie een mechanisme ontwikkeld dat hen kan beschermen tegen straling", zegt Sarah Baatout, radiobiologe bij SCK-CEN. "En ze kunnen ook genetische schade herstellen. Als we begrijpen hoe ze dat doen, en hoe snel en hoe goed ze dat doen, dan kunnen we misschien ooit ook astronauten beter bestand maken tegen straling."

Maar er zouden ook voordelen hier op aarde kunnen zijn, zegt Baatout. "Bij kankerpatiënten die bestraling krijgen bijvoorbeeld. Hoe kunnen we de tumor met een nog hogere dosis bestralen, terwijl we de rest van het lichaam beschermen? Dat hopen we te weten te komen."

Ook volgend jaar en in 2023 zullen er nog twee andere experimenten volgen met raderdiertjes in de ruimte.

Bekijk hier de reportage uit Het Journaal:

Video player inladen...

Meest gelezen