AFP or licensors

"Dreamers" verdelen Amerikaanse hooggerechtshof: "Onze keuze kan levens verwoesten"

Gisteren begon in Washington D.C. het proces over het stopzetten van het DACA-programma (Deferred Action for Childhood Arrival), dat werd ingevoerd door toenmalig Amerikaans president Barack Obama in 2012. Het DACA-programma zorgt ervoor dat mensen die als kind met hun ouders illegaal de VS binnnenkwamen, het land niet kunnen worden uitgezet. De huidige president Donald Trump wil dat programma stopzetten, waardoor zo'n 700.000 migranten het risico lopen om teruggestuurd te worden. Volgens tegenstanders heeft de regering niet de juiste procedure gevolgd om het programma af te schaffen. Het hooggerechtshof zal beslissen wie er gelijk heeft.

Het DACA-programma was in 2012 een maatregel van Obama om kinderen van migranten te beschermen tegen deportatie. Illegale immigranten die met hun ouders als kind naar de VS kwamen, kunnen daarmee een hernieuwbaar visum aanvragen voor twee jaar. Daarmee kunnen de zogenoemde "dreamers" -  illegale migranten vooral uit Mexico en Centraal-Amerika - werken in de VS. Ze krijgen ook de mogelijkheid om onder meer een rijbewijs te halen en een bankrekening te openen. Ze kunnen er wel geen  Amerikaans staatsburger mee worden.

Trump zegt stop

In 2017 kondigde de Amerikaanse president Donald Trump aan dat hij het DACA-programma wou stopzetten. Volgens Trump is het programma in strijd met de grondwet, omdat Obama het invoerde zonder toestemming van het Congres. Volgens critici zou het programma ook illegale immigratie aanmoedigen, omdat immigranten het idee zouden krijgen dat ze ook op illegale manier in de VS kunnen verblijven.

Die beslissing komt nu voor het Amerikaanse hooggerechtshof. De verdediging van de dreamers zegt dat de administratie van de president de beslissing om het DACA-programma stop te zetten niet genoeg heeft onderbouwd en verklaard. Volgens de wet mag een regering namelijk een langdurig  beleid (zoals DACA) niet zomaar stopzetten zonder reden. De presidentiële administratie zegt dat de keuze wel voldoende schriftelijk is verdedigd. Gisteren kwamen beide partijen aan het woord met argumenten voor en tegen.

Steunprotest voor de dreamers in Washington D.C., 12 november 2019. AFP or licensors

Wie zijn de dreamers?

Mogelijke dreamers zijn mensen die sinds 2007 in de VS zijn en bij aankomst nog geen 16 waren, of mensen die voor 15 juni 2012, toen het DACA-programma van kracht werd - nog geen 31 waren. Kandidaten moeten ofwel naar school gaan, een diploma van de middelbare school hebben of eervol ontslagen zijn bij het leger. Ook moeten de kandidaten een zo goed als blanco strafblad hebben. 

De controle is dus streng, maar Trump tweette gisteren dat bij de dreamers ook veel criminelen zitten. De president zei ook dat ze niet van de ene dag op de andere gedeporteerd zouden worden, maar dat een deal zou worden gesloten met de Democraten zodat ze kunnen blijven. Hoe dat zal gebeuren, is onduidelijk, omdat onderhandelingen over nieuwe migratiewetgeving nergens toe geleid hebben.

Wat is er gezegd tijdens de hoorzitting?

De procureur-generaal van de VS, Noel J. Francisco, zegt dat de regering de beslissing wel duidelijk heeft toegelicht, en dat "zelfs al zou DACA een legaal programma zijn, dan nog heeft de regering het recht om het te beëindigen, want het is slecht beleid." Francisco zei ook dat het DACA-programma altijd al een tijdelijke regeling was, en dat "niemand redelijk had kunnen aannemen dat de maatregel tot in de eeuwigheid van kracht zou blijven."

De verdediging van de dreamers, zegt dat de regering het recht heeft om het programma stop te zetten, maar dat de manier waarop dat gebeurd is, niet legaal is. Door de stopzetting lopen zo'n 700.000 illegale migranten het risico om uit de VS te worden teruggestuurd. Als hun verblijfsvergunning van twee jaar verloopt, zal die niet worden vernieuwd.

Dit gaat niet over de wet. Het gaat over onze keuze om levens te verwoesten

Sonia Sotomayor, rechter in het Amerikaanse hooggerechtshof

Zowel van de dreamers zelf, als van ngo's en vanuit de zakenwereld klinkt luid protest tegen de beslissing van de regering van Trump. Honderdduizenden migranten, die een leven hebben opgebouwd in de VS, kunnen nu worden teruggestuurd. Dat zei ook een van de rechters in het hooggerechtshof, Sonia Sotomayor: "Dit gaat niet over de wet. Dit gaat over onze keuze om levens te verwoesten." Het vertrek van de migranten, werkkrachten in Amerika, zou ook de economie een zware klap toedienen.

Voor de hoorzitting gisteren verzamelden dreamers en sympathisanten voor het hooggerechtsgebouw, sommigen kampeerden er zelfs, om een plaatsje in de zaal te veroveren. Een hele groep dreamers kwam ook na een mars van twee weken vanuit New York aan in Washington D.C. om de zitting te volgen.

Protest voor het gebouw van het hooggerechtshof, 12 november 2019. AFP or licensors

Gisteren leek het alsof de conservatieve rechters in het hooggerechtshof neigden om de regering te steunen. Het hof bestaat uit negen rechters, waarvan vijf als conservatief worden gezien, en vier als liberaal. De omstreden nieuwe rechter Brett Kavanaugh, die onder Trump werd benoemd, noemde de beslissing van de presidentiële administratie "een weloverwogen beslissing". Een uitspraak in de zaak wordt pas verwacht tegen juni 2020, in volle campagne voor de presidentsverkiezingen in november.