Leider van de orthodoxen beëindigt rondreis door Benelux: wie is Bartholomeus I van Constantinopel?

Bartholomeus I van Constantinopel, het hoofd van de orthodoxe kerk, is al even in onze contreien. Hoog bezoek, zoveel is zeker. En een feest voor de orthodoxe gemeenschap, die viert dat 50 jaar geleden een aartsbisdom is opgericht in ons land.

Vandaag is Bartholomeus I van Constantinopel nog even in het land, in Rochefort. Daarna trekt de man naar Luxemburg, voor het laatste deel van zijn tocht langs de Benelux. De "oecumenisch patriarch" is binnen zijn godsdienst de man op het allerhoogste niveau, de hoogste autoriteit. De primus inter pares van de orthodoxen, de eerste onder zijn gelijken, klinkt al wel eens.

"Het is een godsdienst die wereldwijd 300 miljoen gelovigen telt, in België is er een enorme stijging van het aantal gelovigen, zeker door Griekse en Roemeense migranten. We zitten stilaan rond de 150.000 gelovigen", zegt Athenagoras Peckstadt, de metropoliet van België (en de exarch van Nederland en Luxemburg), de hoogste in rang binnen de orthodoxe kerk bij ons.

"Het bezoek van de oecumenisch patriarch is natuurlijk een absoluut hoogtepunt. We vieren dan ook dat 50 jaar geleden het aartsbisdom is opgericht. En de vieringen waren ernaar. Afgelopen zaterdag al de vespers in onze kathedraal in Brussel, zondag dan de liturgische dienst, dat was in nauw contact met de gelovigen, dat was zeer intens."

Het gesprek tussen de oecumenisch patriarch en koning Filip was gemoedelijk

Athenagoras Peckstadt, metropoliet van België

"Zijne Heiligheid heeft gepraat met heel wat mensen. Met CD&V-politici Koen Geens en Pieter De Crem bijvoorbeeld. Vooral dan over de interreligieuze dialoog met orthodoxe landen, en de inpassing van ons geloof in de samenleving", voegt de metropoliet van België (foto hieronder) eraan toe. 

"Er was ook een gesprek met koning Filip. Veel kan ik niet onthullen natuurlijk, er is het colloque singulier, maar het was een gemoedelijk onderhoud. Ook met kardinaal De Kesel was er een goed gesprek, naast natuurlijk ontmoetingen met orthodoxe bisschoppen hier." Kortom, een aaneenschakeling van netwerkmomenten.

Nicolas Maeterlinck

Wie is Bartholomeus I van Constantinopel?

Onbekend voor velen, of soms niet meer dan die man met de vreemde klederdracht, maar dus wel de geestelijke leider van  zowat het equivalent van de bevolking van de Verenigde Staten. Hij heeft de Turkse nationaliteit, is 80 jaar oud, en behoort tot de Griekse gemeenschap  in Istanboel.  Sinds 1991 staat hij aan het hoofd van zijn Kerk.

En wat heeft hij verwezenlijkt in die bijna 30 jaar? De heropbouw van zijn Kerk, die voor de val van het communisme vervolgd werd. Ook een toenadering tot de Rooms-katholieke Kerk kwam er, dankzij ontmoetingen met de vorige paus en met paus Franciscus. "De voorbije decennia zijn de banden met Rome heel erg goed, dat is lang anders geweest.", zegt Athenagoras Peckstadt.

Paus Franciscus heeft zijn groene ideeën bij hem gehaald

De oecumenisch patriarch staat bekend als "de groene Patriarch". Eén van de grote voorvechters van de milieubeweging is hij. "Volgens hem moet de mens de schepping van God respecteren, en niet exploiteren, zoals al te lang bezig is. Niet vreemd ook dat hij tijdens zijn bezoek aan Nederland key note speaker was op een symposium op de Water Week, in Amsterdam.  Het viel me tijdens zijn wandeling in de bossen van Rochefort ook op hoe begaan hij is met de natuur, met de dieren, de bomen en de planten", zegt metropoliet Athenagoras.

"Het groene is altijd een thema geweest bij hem. Voor op zijn tijd. Paus Franciscus is inderdaad ook bezig met klimaat en duurzaamheid. Hij heeft ook groene ideeën. Wel, hij heeft die bij hem gehaald. Hij heeft ook al toegegeven dat hij geïnspireerd is door Zijne Heiligheid. Wat ook nog eens wijst op de goede banden met het Vaticaan trouwens. Voor Bartholomeus I is de redding van de planeet iets moreels, iets religieus, iets filosofisch. Het is meer dan alleen maar wetenschappelijk of technologisch."

Bartolomeus I van Constantinopel (hieronder op een foto uit 2015, naast metropoliet Athenagoras en de Antwerpse bisschop Bonny) zal in Luxemburg, op het einde van zijn rondreis, onder meer groothertog Hendrik ontmoeten. Daarna keert hij terug naar Istanboel.