Een echtpaar zit het gezinsbudget uit te rekenen.

Echtgenoten krijgen meer stress als hun vrouwen meer dan 40 procent van het gezinsinkomen verdienen.

Echtgenoten hebben het minste last van stress als hun vrouwen minder dan 40 procent van het totale gezinsinkomen verdienen, maar ze voelen zich meer en meer ongemakkelijk als het loon van hun vrouwen boven dat punt uitstijgt. De meeste stress ervaren ze als ze financieel geheel afhankelijk zijn van hun partner, zo blijkt uit een nieuwe studie van de Britse University of Bath. Volgens de onderzoekers toont dat aan dat vastgeroeste normen over gender gevaarlijk kunnen zijn voor de gezondheid van de man.

De studie werd uitgevoerd bij meer dan 6.000 Amerikaanse heteroseksuele koppels in de loop van 15 jaar.  Er bleek uit dat mannen bijzonder veel stress hebben als ze geen inkomen bijdragen en economisch geheel afhankelijk zijn van hun vrouwen. Mannelijke kostwinners maken zich dan weer het meeste zorgen wanneer ze als enige werken en geld in het laatje brengen, en dus alleen al de verantwoordelijkheid dragen voor het gezinsinkomen.

Hun stressniveaus verminderen als ook de vrouwen geld verdienen, en ze zijn het laagst als het inkomen van de vrouw 40 procent van het totale gezinsinkomen benadert. Maar als het inkomen van de vrouwen dat punt overschrijdt, blijkt uit de studie dat de stressniveaus van de echtgenoten progressief mee gaan stijgen.   

Gevaarlijk voor de gezondheid van de man

"Deze bevindingen tonen aan dat sociale normen over mannelijke kostwinners - en traditionele conventies over mannen die meer verdienen dan hun vrouwen - gevaarlijk kunnen zijn voor de gezondheid van de man. Ze tonen ook hoe sterk en hardnekkig de gender-identiteitsnormen zijn", zei doctor Joanna Syrda, een econome aan de School of Management van de University of Bath en de auteur van de studie. 

"Dit is een uitgebreide studie maar bij een specifieke groep - andere conventies zijn van toepassing in andere groepen en samenlevingen, en de resultaten kunnen veranderen naarmate de tijd verstrijkt. De resultaten zijn echter stevig genoeg om te wijzen op de hardnekkigheid van de normen rond genderidentiteit en naar de rol die ze spelen in mentale gezondheidsproblemen bij mannen. Voortdurende stress kan leiden tot tal van gezondheidsproblemen, waaronder lichamelijke kwalen, en tot mentale, emotionele en sociale problemen", zo zei ze.

Doctor Syrda merkte wel op dat de studie ook aantoonde dat echtgenoten geen psychologisch ongemak voelden over het inkomen van hun vrouwen, als de vrouw al meer verdiende voor het huwelijk en de bestaande en potentiële inkomenskloof hen toen al duidelijk was.   

Een video van de University of Bath over de studie.

Steeds meer vrouwen verdienen meer dan hun man

Uit cijfers van het Pew Research Centre in de VS blijkt dat in 1980 slechts 13 procent van de getrouwde vrouwen meer verdienden dan hun respectievelijke echtgenoten. Tegen 2017 lag dat cijfer echter al dicht tegen een derde en die stijgende lijn zal zich waarschijnljk nog doorzetten.  Doctor Syrda zei dat zij en andere onderzoekers in toenemende mate geïnteresseerd waren in welke invloed dat zal hebben op de sociale normen, het welzijn en ons begrip van mannelijkheid. 

"De gevolgen van het omkeren van de traditionele genderrollen in huwelijken die te maken hebben met het hogere inkomen van de vrouwen, strekken zich uit over verschillende dimensies, waaronder lichamelijke en geestelijke gezondheid, levensvoldoening, huwelijkstrouw, echtscheiding en macht bij het onderhandelen in het huwelijk", zei Syrda.

"Aangezien mannelijkheid nauw verbonden is met het conventionele idee van de mannelijke broodwinner, hebben de traditionele sociale gendernormen als gevolg dat mannen meer kans kunnen lopen op het ervaren van psychologisch ongemak als ze de secundaire verdiener worden in het huishouden, of als ze financieel afhankelijk worden van hun vrouwen. Die bevinding heeft gevolgen voor hoe we de mentale gezondheid van mannen aanpakken en voor het maatschappelijk begrip van mannelijkheid", zo zei ze.   

Onderhandelingsmacht

Joanna Syrda zei dat haar studie ook nieuw licht werpt op de "onderhandelingsmacht" tussen echtgenoot en echtgenote. 

"Het verhoogde psychologische ongemak van echtgenoten dat het gevolg is van de economische afhankelijkheid van hun vrouwen, kan ook een praktische fundering hebben die te wijten is aan onderhandelingen in de schaduw van een ontbinding, of aan de angst voor een verminderde economische status in het geval van een daadwerkelijke echtscheiding. Die effecten zijn groter bij samenwonende koppels, mogelijk door de hogere waarschijnlijkheid van een ontbinding", zei Syrda.  

Mannen verbergen hun stress

Uit de studie blijkt ook dat er een verschil is in de manier waarop echtgenoten en vrouwen hun eigen psychologisch ongemak en dat van hun partner inschatten. De deelnemers aan de bevraging werd gevraagd om hun ongemak te meten op basis van zich droevig voelen, nerveus, rusteloos, hopeloos, waardeloos of dat 'alles een inspanning was'. Mannen rapporteerden een betere mentale gezondheid dan hun vrouwen voor hen noteerden. 

"Dit kan ook te wijten zijn aan gendernormen", zei Sydra. "Als de mannelijke sociale rollen het toegeven van kwetsbaarheid verhinderen, en mannen geneigd zijn om symptomen van stress en depressie te verbergen, is het logisch dat de antwoorden van hun vrouwen [over hun echtgenoten] minder accuraat zullen zijn."

Het was zelfs zo dat vrouwen rapporteerden dat hun mannen het minste stress hadden als zij 50 procent van het gezinsinkomen voor hun rekening namen, terwijl de echtgenoten hun laagste stressniveaus rapporteerden als hun vrouwen 40 procent bijdroegen.

"Het feit dat een vrouw het verhoogde psychologische ongemak van haar echtgenoot als hij financieel afhankelijk is van haar, slechts in beperkte mate waarneemt, kan eenvoudigweg veroorzaakt worden door het feit dat hij het niet meedeelt - dit kan nog een andere manifestatie zijn van de gendernormen", zei Sydra.

De studie van doctor Joanna Sydra is gepubliceerd in Personality and Social Psychology Bulletin.  Dit artikel is gebaseerd op een persbericht van de University of Bath.