Iman (beeld: YouTube)

Iman, de laatste Sumatraanse neushoorn in Maleisië, is gestorven

De Sumatraanse neushoorn is nu officieel uitgestorven in Maleisië, nu het laatste bekende exemplaar overleden is. Iman, een vrouwtje van 25 jaar oud, woonde in een reservaat op het eiland Borneo en kampte al lang met gezondheidsproblemen. Elders in Azië leven in het wild nog maar een 80-tal Sumatraanse neushoorns, ze zijn kritiek bedreigd.

Iman woonde sinds 2014 in een natuurreservaat op het Maleisische deel van het eiland Borneo. Ze sukkelde al lang met haar gezondheid en leed aan baarmoederkanker. Gisteren is ze overleden. Het was een natuurlijke dood, zeggen de autoriteiten.

"De onmiddellijke doodsoorzaak is shock", zegt Christina Liew, minister van Toerisme, Cultuur en Milieu van Sabah, het noordelijke deel van Borneo dat tot Maleisië behoort. "Iman kreeg de beste zorg en aandacht sinds ze hier in maart 2014 ondergebracht werd, tot aan het moment van haar dood. We wisten dat dit moment er vroeg of laat zat aan te komen, maar toch zijn we erg bedroefd door dit nieuws."  

Met de dood van Iman is de Sumatraanse neushoorn in Maleisië nu officieel uitgestorven. Het laatste mannetje, Tam, overleed in mei van dit jaar. Een ander vrouwtje stierf in 2017. Pogingen om de dieren zich te laten voortplanten, leverden niets op. Zowel van Iman als van de twee andere dieren zijn wel ei- en zaadcellen afgenomen met het oog op een mogelijke kunstmatige voortplanting in de toekomst.

Minister Christina Liew op bezoek bij neushoorn Iman in augustus van dit jaar.

Amper 80 exemplaren in het wild

De Sumatraanse neushoorn (Dicerorhinus sumatrensis) is de kleinste nog levende neushoornsoort. Hij heeft een schouderhoogte van 100 tot 140 centimeter en weegt minder dan 1.000 kilogram. Opvallend is ook dat hij twee hoorns heeft. Het dier leeft op zichzelf en zoekt alleen contact met andere exemplaren om zich voort te planten. Een proces dat heel langzaam gaat omdat vrouwtjes pas laat geslachtsrijp zijn en maar om de zoveel jaar een kalfje kunnen krijgen.

De Rode Lijst van de IUCN, die wereldwijd de status bijhoudt van planten en dieren, bestempelt de Sumatraanse neushoorn als kritiek, de op twee na hoogste categorie. Ooit kwam het dier in groten getale voor in Azië, maar in het wild is het bijna uitgestorven. Er zouden op dit moment nog maar een 80-tal Sumatraanse neushoorns voorkomen, vooral op het Indonesische eiland Sumatra en het Indonesische deel van het eiland Borneo.

Kunstmatige voortplanting

De soort is sterk achteruitgegaan door stroperij en door het verdwijnen van hun natuurlijke leefomgeving.De grootste bedreiging op dit moment is echter de sterke versplintering van de populatie. De dieren leven zo ver uit en van elkaar dat ze geen partners tegen het lijf kunnen lopen om mee te paren.

Eind vorig jaar hebben de Indonesische overheid en een alliantie van natuurbeschermingsorganisaties nog een vrouwelijke Sumatraanse neushoorn hervestigd in een plan om de soort van de ondergang te redden. Reddingswerkers vingen het dier en brachten haar onder in een beschermd gebied.

Maleisië wil graag met Indonesië samenwerken om de Sumatraanse neushoorn te kunnen redden van de ondergang, door wetenschappelijk onderzoek en door de mogelijkheid van kunstmatige bevruchting verder te onderzoeken.