gemeentehuis Beni in brand gestoken, foto Twitter

Inwoners van Beni zijn rebellengeweld beu en vallen overheid en VN-missie aan

De woede van de inwoners van Beni in het noordoosten van Congo (provincie Noord-Kivu) loopt op. Ze komen al dagen op straat om aan te klagen dat de ordediensten hen niet beschermen tegen aanvallen van rebellengroep ADF uit Oeganda. Er zijn de voorbije maand nu al 77 burgers omgebracht. 

"Leo ni mwisho" riepen betogers vanmorgen in een wijk van Beni. "Vandaag is het gedaan".  Ze trokken op naar de overheidsdiensten en ook naar het plaatselijke kamp van de VN-beschermingsmissie MONUSCO. Er is brandgesticht in het gemeentehuis (foto boven) en ook de situatie in het kamp is gespannen.

Rondom het kamp zou met scherp zijn geschoten op de betogers door de Congolese politie en het Congolese leger. Volgens de militair procureur zijn daarbij zeker vier betogers om het leven gekomen. Er zijn ook burgers en militairen gewond geraakt.

De woordvoerder van MONUSCO zegt dat betogers de muren van een van de kantoren hebben afgebroken en dat woningen van personeel zijn aangevallen en beschadigd. (Zie tweet onder.)

Ook in de hoofdstad van de provincie Noord-Kivu, Goma, zijn er al mensen op straat gekomen tegen de VN-missie. Ook daar zou de politie de menigte op afstand hebben gehouden met vuurwapens. 

De VN-missie in Congo (MONUSCO) hield rond de middag een spoedberaad. Later vandaag kondigde het bureau van de Congolese president aan dat er "gezamenlijke operaties tussen het nationale leger en MONUSCO" zullen komen in Beni. Doel "om de vrede en de veiligheid voor de burgers te verzekeren". Wanneer die van start zullen gaan, is evenwel niet duidelijk.

De volkswoede is opgelopen sinds het Congolese leger begin november een offensief lanceerde tegen de beruchte Oegandese rebellengroep ADF. Die voert al vijf jaar een schrikbewind in de regio rond Beni. Ze hebben daar al zeker 1.500 burgers vermoord. Uit wraak tegen dat offensief zijn rebellen van ADF in Beni met represailles begonnen. Ze hebben de voorbije maand al in totaal 77 mensen in hun huis vermoord.

Congolees leger onbezonnen?

Toen Felix Tshisekedi aan de macht kwam, tien maanden geleden, beloofde hij het aanhoudende geweld in de oostelijke provincies aan te pakken. De regio wordt ook nog eens geplaagd door een grote ebola-epidemie met Beni als epicentrum. Tshisekedi ging steun vragen bij alle buurlanden en bij grote Europese tenoren zoals de Franse president Emmanuel Macron en onze oud-premier Charles Michel. "Ik wil een echte wereldcoalitie om de vrede te herstellen", zei hij.

Maar voor de strijd tegen de ADF-rebellen is er lang geen sprake van een coalitie, integendeel. Het Congolese leger kreeg geen steun van Oeganda of Rwanda en heeft geen versterkingen gevraagd aan de VN-missie MONUSCO. "Dit is een unilaterale operatie van het Congolese leger", zei generaal Thierry Lion vorige week. "Wij steunen het leger met onze inlichtingendiensten en we evacueren de gewonden. Maar mee aanvallen is niet ons mandaat. Het zou ook moeilijk zijn om met onze helikopters mee te doen in een broussegevecht. Dat loop je de kans dat je bevriende stellingen aanvalt." (lees voort onder foto)

AFP or licensors

Guerilla-tactieken

Terwijl het Congolese leger beweert dat het offensief goed lukt, slaan de ADF-strijders dus genadeloos terug tegen de plaatselijke bevolking. Ze dringen binnen tot in de stad Beni en vallen burgers thuis aan.  "Terroristenpraktijken", zeggen mensenrechtenactivisten. Terwijl in de verte het zware geschut is te horen van de militaire activiteiten, dringen de militieleden de huizen binnen en brengen ze steeds meer mensen om met messen.

Ook onderzoekers van Human Rights Watch en de Congo Research Group twijfelen in een blog aan de slaagkansen van het Congolese leger tegen de ADF. Ze wijzen op belangenvermenging onder hoge officieren, op de ingewikkelde strijd in de jungle en op de dubbelzinnige houding van sommige burgers in de regio ten aanzien van de rebellen. Een complexe situatie met maar één zekerheid: de plaatselijke bevolking blijft lijden en dat zal hun woede niet bekoelen tegen de ordediensten die verondersteld worden om hen te beschermen.