Don McGahn in 2018. POOL

Medewerkers van Witte Huis kunnen toch worden opgeroepen als getuigen bij impeachmentonderzoek

Een rechtbank in de VS heeft beslist dat Don McGahn, een voormalige advocaat van het Witte Huis, kan worden opgeroepen om te getuigen in het Rusland-onderzoek van speciaal aanklager Robert Mueller. McGahn, die tegen de dagvaarding in beroep gaat, mag zich volgens de rechter niet verstoppen achter grondwettelijke onschendbaarheid. Dat heeft mogelijk belangrijke gevolgen voor het impeachmentonderzoek, dat nu loopt tegen de Amerikaanse president Donald Trump. Door de beslissing van de rechter kunnen mogelijk andere medewerkers van het Witte Huis, zoals interim-stafchef Mick Mulvaney en voormalig nationaal veiligheidsadviseur John Bolton worden opgeroepen om te getuigen.

Voor alle duidelijkheid: het oordeel van de rechter over Don McGahn gaat over het onderzoek naar mogelijke Russische inmenging in de Amerikaanse presidentsverkiezingen in 2016. 

Dat onderzoek, geleid door de speciaal aanklager Robert Mueller, is intussen gesloten. Er werd niet genoeg bewijs gevonden dat wees op een samenzwering tussen de Russen en het campagneteam van Trump. 

Een parlementair comité is wel nog steeds aan het onderzoeken of Trump het Rusland-onderzoek zou hebben proberen te verhinderen. McGahn is hierin een sleutelfiguur. 

Trump zou hem hebben gevraagd om Mueller te ontslaan, wat McGahn weigerde. Wat hij ook weigerde, is om hierover te getuigen voor de commissie. Maar dat kan nu dus niet meer, heeft de rechtbank geoordeeld.

Presidenten zijn geen koningen, ze moeten de grondwet naleven

Ketanji Brown Jackson, rechter

"Niemand staat boven de wet, ook niet de uitvoerende macht", oordeelde rechter Ketanji Brown Jackson. "Presidenten zijn geen koningen, ze moeten de grondwet naleven", zegt ze. Jackson verwijst daarmee naar de claim van president Trump, dat medewerkers van het Witte Huis - de uitvoerende macht - beschermd zijn door grondwettelijke onschendbaarheid. De rechter veegt deze claim nu resoluut van tafel.

Don MacGhan gaat in beroep tegen de dagvaarding om voor het Congres te verschijnen.

Wat heeft dit te maken met het impeachmentonderzoek?

De uitspraak van rechter Jackson is belangrijk, omdat die ook gevolgen kan hebben voor het impeachmentonderzoek dat nu loopt tegen Trump. 

Volgens hetzelfde principe van immuniteit hebben hooggeplaatste medewerkers, zoals onder meer minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo en interim-stafchef Mick Mulvaney, geweigerd om te getuigen voor de commissie die het onderzoek leidt.

Door de uitspraak van vandaag kan het zijn dat ook zij verplicht worden om te getuigen. Mulvaney, Pompeo en mogelijk ook voormalig nationaal veiligheidsadviseur John Bolton hebben waarschijnlijk cruciale informatie die nuttig kan zijn voor het impeachmentonderzoek.

Het impeachmentonderzoek gaat over mogelijk machtsmisbruik van Trump, die de Oekraïense president Volodimir Zelenski onder druk gezet zou hebben om een onderzoek te voeren naar zijn politieke rivaal, de mogelijke presidentskandidaat voor de Democraten Joe Biden en zijn zoon Hunter. Trump zou militaire steun aan Oekraïne hebben tegengehouden om Zelenski te chanteren.