Voorstelling uit de 14e eeuw van hersenaandoeningen. Public domain

Mensen die gestresseerd zijn, zeggen sneller dingen waar ze later spijt van hebben

Uit experimenten blijkt dat mensen die geprikkeld zijn - wat niet meer wil zeggen dan goed wakker en alert -, meer geneigd zijn bepaalde dingen mee te delen waarvan ze later spijt hebben. Wie gestresseerd is, pas gesport heeft, of op een andere manier geprikkeld is, zal sneller geheimen prijsgeven die hij eigenlijk verborgen had willen houden. 

Zowat iedereen herinnert zich wel een gelegenheid waarbij men iets gezegd heeft waarover men later spijt heeft. Vaak leidt dat tot enige gêne of een schuldgevoel, maar de zaak wordt ook vaak snel vergeten. 

Er zijn echter ook gevallen waarbij het doen van ongepaste uitspraken ernstige gevolgen kan hebben.

Zo is er het voorbeeld van de CEO van kledingzaak Abercrombie and Fitch die in 2006 zei dat het merk zich niet richt tot 'onaantrekkelijke" of 'niet zo coole" jongeren, een uitspraak die in 2013 opnieuw opdook en de reputatie van de firma schade toebracht. En het lijstje van politici die door een onvoorzichtige uitspraak in de problemen beland zijn, is erg lang. 

Iets verkeerd zeggen kan verhoudingen tussen mensen schade toebrengen, vertrouwen in het gedrang brengen en iemands reputatie omlaag halen, en hoewel we ons best doen om te controleren wat er uit onze mond vloeit, lijkt het erop dat we daar niet altijd in slagen. 

De meeste mensen denken dat we bijna volledige controle hebben over wat we zeggen, maar hoeveel controle hebben we echt daarover? En onder welke omstandigheden zouden we de controle kunnen verliezen over wat we zeggen?

Om die laatste vraag te beantwoorden, deden doctor Brent Croker van de University of Melbourne en professor Ann McGill van de University of Chicago recent een onderzoek. 

Geprikkeldheid

De onderzoekers voerden over een periode van drie jaar verschillende experimenten uit, en vonden consistente aanwijzingen die erop wezen dat geprikkeldheid in belangrijke mate bijdraagt aan het bekendmaken van informatie die we anders misschien niet zouden hebben vrijgegeven.

Wat is dan die geprikkeldheid, en waarom maakt ze dat mensen dingen zeggen waar ze later spijt over hebben? 

In essentie is geprikkeldheid de mate waarin een individu wakker is en alert. Gevoelsmatig zou je kunnen aannemen dat wakker en alert zijn, eerder ervoor zou zorgen dat de accuraatheid van wat we zeggen zou toenemen in plaats van te verminderen, maar dat lijkt niet het geval te zijn. 

Geprikkeldheid put eigenlijk onze zogenoemde 'cognitieve vermogens' uit, onze intellectuele capaciteit. Dat betekent dat we als we geprikkeld zijn, we minder bewuste cognitieve vermogens ter beschikking hebben om te controleren wat er uit onze mond komt. En dat maakt dat ons brein terugvalt op meer automatische, en blijkbaar minder overdachte antwoorden.

Informatie waar we normaal gezien voorzichtig mee zijn om ze bekend te maken, zoals geheimen en zeer persoonlijke informatie, maakt veel meer kans om vrijgegeven te worden als we terugvallen op meer automatische antwoorden, voornamelijk omdat het een zekere inspanning vereist om dat soort van informatie verborgen te houden. 

Informatie die een inspanning vereist om te verbergen valt in de categorie van wat een 'dominant antwoord' genoemd wordt. En het is bekend dat geprikkeldheid een dominant antwoord activeert, wat de kans vergroot dat de informatie die we ons laten ontglippen, informatie zal zijn die we meestal proberen verborgen te houden.   

Een menselijke hersencel. Copyright (c) 2003 Nicolas P. Rougier/Free

Datingprofiel

In het eerste van de drie experimenten die doctor Coker en professor McGill nu in hun nieuwe studie gepubliceerd hebben, vroegen de onderzoekers aan 86 deelnemers om voor zichzelf een profiel op te stellen voor een relatiebureau.

Bij de helft van de proefpersonen veroorzaakten de onderzoekers geprikkeldheid door hen te zeggen dat ze nadien een moeilijke wiskundetest zouden moeten doen, wat leidde tot ongerustheid. 

Het bleek dat de geprikkelde groep meer gênante, emotionele, intieme en zelfs bezwarende informatie openbaarde op hun dating-profiel dan de deelnemers die meer ontspannen waren. 

En mocht u misschien denken dat volledig open en eerlijk zijn een goede strategie is om een date te vinden, uit een studie achteraf van dezelfde gegevens bleek dat de mensen die de profielen evalueerden de voorkeur gaven aan de mensen die geen al te persoonlijke informatie prijsgaven. 

Emoties opwekken door beelden

In het tweede experiment met 160 deelnemers bekeken de onderzoekers trolgedrag op het internet. 

Er bleek uit dat als mensen nerveus gemaakt werden door hen bloot te stellen aan bepaalde uitgekozen beelden uit het International Affective Picture System - dat zijn beelden die emotionele stimulansen geven voor experimenteel onderzoek -, ze meer de neiging hadden om gelegenheden op te biechten waarbij ze gemene of kwaadwillige dingen hadden gezegd tegen andere mensen online. 

De resultaten suggereren dat geprikkeldheid het blootgeven van informatie die mensen normaal gezien niet graag onthullen, doet toenemen, en dat ontspannen mensen beter zijn in het verbergen van informatie en het bewaren van geheimen. 

Joggen

In de derde studie lieten de onderzoekers 169 deelnemers een minuut lang ter plaatse joggen.  Het bleek dat die deelnemers meer geneigd waren gênante verhalen te delen - of zich open te stellen voor anderen - na de fysieke inspanning. 

Meestal zouden mensen dergelijke persoonlijke informatie onthullen aan mensen die hen na staan, maar het lijkt erop dat we meer geneigd zijn ons open te stellen voor vreemden als we geprikkeld zijn, vooral door lichamelijke inspanningen. 

Hoe meer controle krijgen?

Op welke manieren kunnen we de kans verkleinen dat we ongepaste informatie blootgeven en onze controle vergroten op wat we zeggen? 

Kennelijk lijkt het erop dat de sleutel ligt in het verminderen van de geprikkeldheid. 

Het probleem is echter dat de gelegenheden waarbij we voorzichtig zouden moeten zijn met wat we zeggen - zoals tijdens een jobinterview, een ontmoeting met de media, een belangrijke vergadering op het werk of een romantische ontmoeting -, vaak  net prikkelend zijn, zodat het niet makkelijk is om kalm en ontspannen te blijven. 

Maar volgens de onderzoekers zijn er stappen die we kunnen zetten om onze stressniveaus te controleren en te verminderen, en dus ook onze geprikkeldheid. Het is bekend dat technieken zoals bewust de ademhaling controleren en luisteren naar ontspannende muziek, kunnen helpen. 

Meer traditioneel advies, zoals het verminderen van de hoeveelheid koffie die  u drinkt, een evenwichtig dieet volgen en elke nacht genoeg slapen, zou ook moeten helpen. De meeste dokters zijn het er waarschijnlijk over eens dat deze fundamentele veranderingen inderdaad helpen om stress te verminderen. 

En zodoende kunnen gezonde veranderingen van uw levensstijl niet alleen goed zijn voor uw lichaam, maar ook voor uw zelfcontrole, en kunnen ze u helpen uw gevoelige persoonlijke informatie voor uzelf te houden, zo besluiten de onderzoekers. 

De studie van Coker en McGill is gepubliceerd in het Journal of Experimental Social Psychology. Dit artikel is gebaseerd op een persbericht van doctor Coker in Pursuit van de University of Melbourne.  

Meest gelezen