Thomas Degen

"School heeft me plezier van het lezen ontnomen": hierom lezen deze 5 Vlaamse tieners minder

Vlaamse 15-jarigen scoorden nooit lager op leesvaardigheid dan nu. Dat blijkt uit de nieuwe PISA-studie, een driejaarlijks onderzoek in 79 landen. Voor NWS NWS NWS, ons jongerenaccount op Instagram, trokken we naar het Sint-Jozefsinstituut in Ternat en vroegen we aan een aantal vijfdejaars waar ze tegenaan lopen bij het lezen. Blijkt dat ze vooral een hekel hebben aan lezen omdat het verplicht wordt door de school.

“Als ik boeken lees, zijn er vaak woorden die ik niet snap: omdat ze moeilijk uitgelegd zijn of omdat de boeken gewoon moeilijk geschreven zijn”, zegt Nele. Als ze dan uitleg vraagt aan haar ouders, antwoorden zij dat ze het wel beter zou begrijpen, als ze meer boeken zou lezen. 

Daar wringt het schoentje vaak, zo blijkt uit de gesprekken met de vijfdejaars uit Ternat: ze lezen weinig omdat ze het niet graag doen. En waarom lezen ze niet graag? Omdat het verplichte kost is op school, naast het andere schoolwerk.

“Vroeger las ik veel sprookjesboeken en mijn mama las ook voor. Dat vond ik superleuk”, zegt Nele. Maar de afgelopen jaren heeft ze een afkeer gekregen van lezen. “Sinds we voor school super veel spreekbeurten moesten doen, waar ik heel veel stress voor had, ben ik boeken lezen niet meer leuk beginnen te vinden. Daardoor lees ik echt niet meer graag.”

Bekijk hieronder het gesprek met Nele:

Video player inladen...

Nele vindt dat leerkrachten leerlingen te weinig tijd geven om ongedwongen te lezen. Doordat de leerkrachten volgens haar het schoolwerk laten samenkomen, is er vaak geen tijd om rustig boeken te lezen.

Als ze een aantal boeken moet lezen voor school, leest ze die meestal niet. Enkel als ze haar vanaf het begin interesseren. Zo niet gaat Nele op zoek naar samenvattingen, omdat ze haar energie dan liever in andere dingen wil steken die ze dat moment moet doen voor school.

Te veel huiswerk

Krek hetzelfde geluid is te horen bij Savannah. “Als ik eens een leuk boek wil lezen, kan ik het gewoon niet lezen omdat we zoveel huiswerk hebben”, klaagt ze. Liever zou ze tijdens de schooluren tijd krijgen om te lezen en er een leuke, creatieve opdracht over krijgen in plaats van een traditionele test. 

Bekijk hieronder het gesprek met Savannah:

Video player inladen...

Klasgenote Louise geeft een voorbeeld: voor een examen Nederlands moest ze met veel tegenzin “Jonkvrouw” lezen, de historische jeugdroman van Jean-Claude Van Rijckeghem en Pat van Beirs. “Dat was best wel moeilijk voor mij”, geeft Louise grif toe. Het werd dan ook geen goed examen, zegt ze. Om jongeren warm te maken voor het lezen oppert Louise dat de school meer boeken moet kiezen die jongeren interesseren.

Bekijk hieronder het gesprek met Louise:

Video player inladen...

Louise geeft ook toe dat haar taalvaardigheid niet zo goed is. En dat schrijft ze ook toe aan haar afkeer van lezen. “Toen ik vorige week in de les aan de leerkracht zei dat ik een woord niet snapte, zei hij dat ik het wel zou snappen als ik meer zou lezen."

"Toen dacht ik wel dat ik meer zou moeten beginnen te lezen, maar ik vind het echt niet leuk. Vroeger las ik wel graag, maar nu heeft de school me het plezier van het lezen ontnomen.”

Liever GSM

Jan ziet nog een andere oorzaak van de ontlezing bij Vlaamse tieners: de smartphone.  “Als we de keuze hebben tussen boeken lezen en op onze gsm zitten, denk ik dat we eerder voor de gsm zullen kiezen”, zegt hij eerlijk. 

Dat gsm-gebruik heeft vast ook geen positieve invloed op de taalvaardigheid, besluit hij: “Het taalniveau op de gsm is minder hoog dan in boeken en je komt er minder in contact met moeilijke woorden.” 

Bekijk hieronder het gesprek met Jan:

Video player inladen...

Feryal ten slotte klaagt ook over de verplichte lectuur. Liever zou ze Engelstalige boeken lezen die in haar interesseveld liggen. Taalvaardigheidsproblemen ervaart ze niet. “Het lezen zelf gaat vlotjes, het is eerder de inhoud van de boeken die ik moet lezen waar ik het moeilijk mee heb. De inhoud ontgaat haar vaak omdat de boeken haar simpelweg niet interesseren."

Bekijk hieronder het gesprek met Feryal:

Video player inladen...

Bekijk hier ook de reportage uit "Het Journaal":

Video player inladen...