Video player inladen...

NAVO houdt voortaan ook militaire opbouw van China in de gaten, net als de ruimte

De staatshoofden en regeringsleiders van de NAVO-landen hebben op hun bijeenkomst in Londen voor het eerst de militaire opbouw van China besproken. Daarnaast wordt de ruimte een nieuw actieterrein voor de alliantie. De top werd echter opnieuw overschaduwd door de spanningen tussen VS-president Donald Trump en de andere leiders, en door Turkije.

Zeventig jaar nadat de NAVO boven de doopvont werd gehouden, zijn de leiders van de 29 NAVO-lidstaten samen in Watford, vlak bij Londen, voor een herdenkingsplechtigheid. De Britse hoofdstad werd uitgekozen als locatie, omdat het eerste hoofdkwartier van het bondgenootschap daar gevestigd was.

NAVO-topman Stoltenberg blikt echter vooral naar de toekomst. Zo zijn twee nieuwe actieterreinen vastgelegd. Zo zal de NAVO voortaan ook oog hebben voor de militaire opbouw van China dat als een mogelijke bedreiging wordt beschouwd.

Secretaris-generaal van de NAVO Jens Stoltenberg Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved

De opgang van dat land "biedt mogelijkheden en uitdagingen", zo liet de diplomaat weten. "China is op het vlak van defensie-uitgaven het op een na grootste land ter wereld, na de VS. En het heeft recentelijk nieuwe (militaire) mogelijkheden getoond, waaronder nucleaire wapens. We moeten de opgang van China dus samen behandelen."

Concreet zijn de NAVO-lidstaten overeengekomen dat China voortaan betrokken moet worden in internationale verdragen inzake wapenbeheersing. Tot nu toe zijn die verdragen vooral afgesloten door het Westen en Rusland. Onder meer het uitdoven van het INF-verdrag uit 1987 dat beperkingen oplegde aan kernwapens op raketten voor de middellange afstand, zou deels te wijten geweest zijn aan het feit dat China daarbij niet betrokken was.

Een tweede nieuwe actieterrein is de ruimte. Dat zal een vijfde terrein worden na land-, zee- en luchtmacht en cyber. Het is niet de bedoeling dat de NAVO astronauten in de ruimte brengt, maar wel wil het bondgenootschap de voor de economie en defensie erg belangrijke satellieten beschermen tegen aanvallen door andere staten.

Franse en Turkse schaduw over de top

Op vraag van een journalist kwam Stoltenberg ook nog terug op de uitspraak van de Franse president Emmanuel Macron, die de NAVO "hersendood" had genoemd. "Dat is niet het geval", zo luidde zijn repliek. "De NAVO is actief en weet zich aan te passen. We zijn erin geslaagd telkens weer te veranderen wanneer de wereld veranderde."

Toch wou de Franse president Macron niet terugkomen op zijn uitspraak en vindt hij die nodig om het bondgenootschap wakker te schudden. Ook bleef de spanning tussen Macron en zijn Amerikaanse tegenhanger Donald Trump erg duidelijk, ook tijdens de plechtige receptie bij koningin Elizabeth II op Buckingham Palace.

Trump noemde de Canadese premier Justin Trudeau "een hypocriet" omdat die eerder in gesprek met zijn Duitse collega Angela Merkel en de Franse president Macron grapjes over Trump had gemaakt. Trump had het in Londen niet erg naar zijn zin. "Ik denk dat wij meteen gaan vertrekken... ik denk dat ik genoeg persconferenties gegeven heb", klonk het nogal zuur. Inderdaad heeft de president zijn geplande persconferentie nadien afgeblazen.

Hij (Trudeau) is een hypocriet. Een goed mens, maar het is nu eenmaal zo

VS-president Donald Trump over de Canadese premier Justin Trudeau

 Het "verjaardagsfeestje" voor de NAVO werd ook overschaduwd door enkele grondige meningsverschillen tussen de lidstaten. Onder meer de Turkse president Recep Tayyip Erdogan werd gezien als een mogelijke dwarsligger. Hij had ermee gedreigd om een defensieplan voor Polen en de Baltische staten te blokkeren als de NAVO-landen de Koerdische militie YPG niet zouden erkennen als een terroristische organisatie. Dat defensieplan is uiteindelijk goedgekeurd zonder de uitdrukkelijke veroordeling van de Koerdische YPG. Voor de westerse NAVO-landen is de YPG een belangrijke partner in de strijd tegen de terreurgroep IS in Syrië.

Ook het feit dat Turkije gekozen heeft voor het Russische luchtafweersysteem S-400 toont aan dat er tussen dat land en de rest van de NAVO een probleem is. Niet enkel is Ankara voor zijn luchtverdediging zo afhankelijk van Rusland, maar bovendien zijn die wapens niet te integreren in een NAVO-defensie, aldus de lidstaten.

Overigens herhalen de lidstaten dat "de agressieve acties van Rusland een bedreiging vormen voor de veiligheid van het westers bondgenootschap". Tenslotte waren er nog wat kleinere aankondigingen. Zo wil Hongarije niet weten van een lidmaatschap van Oekraïne binnen de NAVO. Frankrijk hamert dan weer op het belang van de door Parijs geleide militaire operatie tegen terreurgroepen in het Sahelgebied in Noord-Afrika. Het gaat dan vooral om Mali, Burkina Faso, Niger en Tsjaad, voormalige Franse kolonies waar ook Franse militairen gelegerd zijn.

Bekijk hieronder het liveverslag van onze collega Jan Balliauw uit "Het Journaal":  

Video player inladen...