Nicolas Maeterlinck

Hoe studentenvereniging KVHV-Gent worstelt met haar sympathieën voor het seksisme van "Nieuw Rechts"

Het is geen toeval dat Jeff Hoeyberghs seksistische uitspraken deed bij de Gentse afdeling van de studenten­vereniging KVHV. Sommigen leden van KVHV-Gent hebben immers duidelijke sympathieën voor de Nieuw Rechtse, identitaire ideologie die ervan uitgaat dat mannen zich bedreigd moeten voelen door vrouwen. Dat blijkt onder meer uit hun link met Schild & Vrienden. 

analyse
Tim Verheyden
Tim Verheyden is journalist bij VRT NWS en maker van de Pano-reportage over Schild & Vrienden.

Het was Wolfgang Van Der Veken Vyncke die in "De afspraak" op Canvas tekst en uitleg gaf bij de lezing van Jeff Hoeyberghs en de reden waarom Hoeyberghs werd gevraagd te spreken voor de studentenvereniging. Van Der Veken Vyncke vertelde dat ook extreme meningen die op een cabaret-achtige wijze worden vertolkt, een plaats moeten hebben binnen een universiteit "waar het vrije woord" cruciaal is. 

Van Der Veken Vyncke werd gevraagd of hij lid was van Schild & Vrienden (S&V). Hij ontkende. "Nooit geweest", zei hij. Schild & Vrienden werkte niet met een klassieke lidkaart, wel met wat ze zelf omschrijven als "gamification", een spel maken van je lidmaatschap. Dat betekent dat als je aanwezig bent op één of meerdere activiteiten, je "lid" kan worden.

Bekijk hieronder het gesprek met Van Der Veken Vyncke in "De afspraak" en/of lees voort onder de video:

Video player inladen...

Aan de telefoon vandaag herhaalt Wolfgang Van Der Veken Vyncke dat hij nooit lid was van Schild & Vrienden, maar als 19-jarige in de grote Facebookgroep van Schild & Vrienden zat. En daardoor later ook aanwezig was op de startactiviteit van de groep in 2017. Volgens Van Der Veken Vyncke was hij later niet meer actief in de organisatie. 

Foto's tonen Van Der Veken Vyncke tijdens een meeting in 2017. Hij was ook te zien in de "Pano"-reportage vorig jaar op het moment dat de leider van de beweging, Dries Van Langenhove, te horen kreeg dat hij was verkozen als lid van de Raad Van Bestuur van de UGent. Van Der Veken Vyncke kwam Van Langenhove die dag steunen. Wolfgang Van Der Veken Vyncke laat weten dat hij daar was als student van de UGent op een studentenverkiezing van de UGent. Hij plaatste in 2017 ook enkele posts in de gesloten Facebookgroep van S&V, waaronder dit bericht over homoseksuelen.

Nieuw Rechts

Of Van Der Veken Vyncke al dan niet lid was van Schild & Vrienden in de discussie rond de uitspraken van Jeff Hoeyberghs is niet de kern van de zaak, maar evenmin onbelangrijk. Tijdens ons onderzoek vonden wij minstens 40 leden en ex-leden van KVHV die ook lid waren van Schild & Vrienden. Meer dan de helft daarvan zijn leden van KVHV-Gent. De huidige praeses van KVHV-Gent was één van de vier veteranen in de Discord-groep van Schild & Vrienden, de rang net onder "eindbaas" Dries Van Langenhove. Discord is een netwerk waar je kan chatten, een alternatief voor Skype bijvoorbeeld. Wolfgang Van Der Veken Vyncke had de rang van “rekruut”, wat betekent dat hij minstens bij één activiteit van de groep aanwezig was.

KVHV-Gent is niet Schild & Vrienden. Niet elk lid van KVHV-Gent draagt Schild & Vrienden een warm hart toe. Jezelf omschrijven als conservatief is geen synoniem voor extreem of radicaal. Maar er is sympathie voor bepaalde ideeën en de ideologie van een beweging als die van S&V. En die deel uitmaakt van een internationale beweging die zich laat omschrijven als "Nieuw Rechts".  De discussie over de seksistische uitspraken van Hoeyberghs tijdens een lezing voor de Gentse afdeling overstijgt het individuele.

De alpha-man

De groepen binnen die stroming van "Nieuw Rechts" hanteren allemaal dezelfde taal en technieken om hun boodschap in de echte wereld en online te verspreiden, door bijvoorbeeld memes (eenvoudig samengevat als online cartoons) te gebruiken. Het gaat uiteraard veel verder dan dit voorbeeld.

Ze hebben een eigen netwerk en op sociale media en platformen als YouTube en eigen websites verspreiden ze hun ideeën wereldwijd, onder meer via praatprogramma’s en video’s over hun events en acties. Ze voeren een ideologische strijd, onder meer over de rol van de vrouw. Eén van de uitdrukkingen die wel eens opduikt is cuck, wat moet verwijzen naar een sloef, een man die zich onderwerpt, ook aan zijn vrouw.

Feminisme wordt gezien als een wapen om de traditionele familiewaarden, zoals ze worden gezien door een identitaire beweging, te ondermijnen.

In de ideologie van "Nieuw Rechts"- bewegingen zijn familiewaarden belangrijk. Voor hen bestaat de ideale familie uit een man, een vrouw en kinderen. Een "alpha-man" welteverstaan, met een zorgende vrouw. Zo is in de reportage over Schild & Vrienden te zien hoe de organisatie in dat idee seksistische beelden binnen de groep verspreidt. Het is daarom dat leden van Schild & Vrienden bij voorkeur gespierd en getraind zijn en dat de cultus van het lichaam belangrijk is. Feminisme wordt gezien als een wapen om de traditionele familiewaarden, zoals ze worden gezien door identitaire bewegingen, te ondermijnen. Traditionele familiewaarden die nodig zijn om een sterke “natie” uit te bouwen. 

Om nog even op die familiewaarden terug te komen. Een gezin is voor veel mensen belangrijk en waardevol. Maar we moeten beseffen dat organisaties als Schild & Vrienden op de voorgrond gematigde standpunten innemen, maar er achter de schermen heel andere ideeën spelen, onder meer over de rol van vrouwen. In de gesloten chatgroepen van Schild & Vrienden werd letterlijk gezegd hoe belangrijk het is om over bepaalde ideeën naar de buitenwereld toe gematigd te communiceren om op die manier een draagvlak te creëren voor extremere ideeën.

Vrouwen worden uiteraard getolereerd, maar wel verzorgde vrouwen, die mannen aanvullen. Of zoals iemand van S&V in een gesloten groep zei: “Dikke wijven zijn ranzig. Als je als jonge vrouw overgewicht hebt, plaats je jezelf buiten de samenleving. We eisen als samenleving niet veel van vrouwen: een goede moeder zijn en zichzelf verzorgen, er goed uitzien. Mannen worden terecht hogere standaarden opgelegd, enkel zo gaan we vooruit.”

Een schaamlapje om ranzigheid te spuien?

Het is dus geen toeval dat Jeff Hoeyberghs een lezing geeft voor de Gentse KVHV-afdeling en er uitspraken doet "dat vrouwen wel de privileges van de mannelijke bescherming en geld willen, maar hun benen niet meer willen opendoen". Jeff Hoeyberghs zegt ook "dat je een vrouw niet kan behandelen als gelijke zonder haar slaaf te worden". Zo'n uitspraak is perfect te linken aan de idee dat mannen, die niet de uitgesproken leider van het gezin zijn, cucks zijn.

De gevolgen van de lezing zijn dubbel en pervers. Er ontstaat opnieuw een maatschappelijk debat over seksisme. Mensen reageren verontwaardigd. Maar door de aandacht vinden ook de originele ideeën nog maar eens hun weg naar een breed publiek, wat erg vruchtbaar is voor een groot bereik van die ideeën. De claim van KVHV-Gent om onder het mom van het vrije woord het debat te willen voeren, lijkt een excuus om bepaalde opvattingen over vrouwen en hun rol net te willen verspreiden. Op een video-opname van de lezing is immers voornamelijk gelach te horen. Geen debat.

Meest gelezen