Leerlingen aan de balletschool van het Wiener Staatsballett treden op tijdens het operabal in Wenen in 2010. .

Geweld, vernedering en "roken om slank te blijven": wantoestanden voor leerlingen aan het Weense Staatsballett

Leerlingen aan de ballet-academie van het beroemde Wiener Staatsballett uit de Oostenrijkse hoofdstad Wenen krijgen te maken met allerlei vormen van geweld en vernedering. "Er is geen aandacht voor hun welbevinden", is de conclusie van een overheidscommissie die onderzoek deed naar wantoestanden op de balletschool.

Het Wiener Staatsballett uit Wenen, in Oostenrijk, werd opgericht in 1771 en is een van de meest bekende balletgezelschappen ter wereld. Het is verbonden aan de al even prestigieuze Wiener Staatsoper, de Weense staatsopera. Leden van het Wiener Staatsballett treden ook op tijdens het beroemde Nieuwjaarsconcert van de Wiener Philharmoniker, dat op 1 januari wereldwijd uitgezonden wordt.

Ballerino's en ballerina's in spe uit de hele wereld staan te popelen om les te mogen volgen aan de academie van het Wiener Staatsballett. Dat kan vanaf de leeftijd van 10 jaar. Een opleiding daar is een belangrijke opstap naar een internationale carrière. Veel afgestudeerden dansen bij gezelschappen als het Royal Ballet in Londen en het American Ballet Theater in New York.

Op dit moment studeren ongeveer 130 leerlingen tussen de 10 en 18 jaar aan de ballet-academie. Vier op de vijf leerlingen komen uit het buitenland. Ze verblijven er op kostschool.

"Methodes uit de 19e eeuw"

Het prestige van het Wiener Staatsballett kreeg eerder dit jaar een flinke knauw. In april publiceerde het Oostenrijkse weekblad Falter een rapport over wantoestanden in de opleiding. Kinderen en tieners die les volgen aan de ballet-academie, zouden het slachtoffer zijn van ernstige fysieke en mentale mishandeling. Er zou zelfs sprake zijn van seksueel misbruik.

De kinderen en de jongeren worden niet genoeg beschermd tegen discriminatie, verwaarlozing en negatieve medische gevolgen.

Susanne Reindl-Krauskopf, voorzitter onderzoekscommissie

De beschuldigingen kwamen van een lerares aan de ballet-opleiding. Er zouden "methodes uit de 19e eeuw" toegepast zijn. De lerares, die daarna ontslag nam, sprak van zware vernederingen en geweld. Jonge dansers zouden geslagen en gekrabd zijn tot ze bloedden, bij hun haren getrokken zijn, en belachelijk gemaakt vanwege hun uiterlijk, wat bij sommigen leidde tot anorexia (magerzucht, red).

Na het krantenartikel werd onder impuls van de Oostenrijkse regering een speciale onderzoekscommissie opgericht. De resultaten daarvan zijn nu in de Oostenrijkse pers verschenen. "Er is geen aandacht voor het welzijn van leerlingen", zegt voorzitter Susanne Reindl-Krauskopf. "Het is duidelijk dat kinderen en tieners niet genoeg beschermd worden tegen discriminatie, verwaarlozing en negatieve medische gevolgen."

(tekst gaat voort onder de foto)

Leerlingen aan de balletschool van het Wiener Staatsballett treden op tijdens het operabal in Wenen in 2009

"Roken om slank te blijven"

Kinderen worden bijvoorbeeld voortdurend onder druk gezet om gewicht te verliezen. Ze worden aangesproken met hun voornaam, gevolgd door hun kledingmaat, en krijgen het advies om te beginnen roken, zodat ze zeker slank blijven. Ze moeten ook vernederende opmerkingen ondergaan over hun eetgedrag en over hun uiterlijk.

Leerlingen die signalen van een eetstoornis vertonen, krijgen nauwelijks hulp. "De academie is zeer weigerachtig om hen te verhinderen deel te nemen aan de trainingen", zo staat er in het rapport.

En dat fysieke trainingsschema is ook te zwaar, met harde en veeleisende oefensessies en een opeenstapeling van trainingen en optredens. Er wordt nauwelijks gecontroleerd of het te belastend is voor de leerlingen, "en dat brengt hun welzijn in gevaar."

"Inhoud van rapport is misleidend"

Volgens de onderzoekscommissie heeft Dominique Meyer, de Fransman die de Wiener Staatsoper leidt, zijn taak als toezichthouder niet uitgeoefend zoals het hoort. Na het krantenverhaal in april erkende Meyer dat sommige leerlingen slecht behandeld zijn en zei hij dat een leerkracht ontslagen werd.

Toen de resultaten van de onderzoekscommissie eerder deze week bekend raakten, stelde de Wiener Staatsoper dat het aantal optredens van de leerlingen al teruggebracht is. Bovendien is een deel van de inhoud "misleidend" en beantwoordt die niet meer aan "de huidige gang van zaken." Er is intussen een cursus ingericht waarin leerlingen uitleg krijgen over voeding en lichaamsbeeld. Er zijn ook psychologen in dienst genomen om hen te begeleiden. Maar de onderzoekscommissie noemt die maatregelen onvoldoende.

De Oostenrijkse minister van Cultuur Alexander Schallenberg heeft eerder deze week opgeroepen tot "dringende actie" om de problemen op te lossen.