Video player inladen...

Rotonde, ovonde noch kruispunt: waarom worden "zwarte punten" zoals in Bree soms halfslachtig heraangelegd? 

De pas heraangelegde kruising in Bree waar gisteravond een dodelijk ongeval gebeurde, is een schoolvoorbeeld van de soms halfslachtige manier waarop in Vlaanderen gevaarlijke plekken in het verkeer worden aangepakt. Dat zegt VRT-verkeersexpert Hajo Beeckman. “Het Agentschap Wegen en Verkeer moet minder improviseren en zulke punten op een uniforme manier herinrichten als volwaardige rotondes of kruispunten. Enkel zo is de verkeerssituatie voor iedereen duidelijk en herkenbaar.”

Het is een kruispunt, een rotonde noch een ovonde (een ovale rotonde): het knooppunt waar de Hamonterweg en de Sportlaan in Bree elkaar kruisen en waar gisteravond een zwaar verkeersongeval gebeurde waarbij een moeder van 45 en haar dochter van 17 het leven lieten. Nochtans heeft het Agentschap Wegen en Verkeer dit voormalige "zwarte punt" recent onder handen genomen met de bedoeling het veiliger te maken (zie afbeelding bovenaan). Toch zijn op die plek sindsdien al meerdere zware ongevallen gebeurd volgens de burgemeester. Hoe is dat mogelijk?

Een schematische weergave van de kruising in Bree.

“In de jaren 60 en 70 zijn in Vlaanderen heel veel expreswegen aangelegd”, zegt VRT-verkeersexpert Hajo Beeckman. “Hierop kwamen en komen veel lokale wegen uit, met erg onveilige verkeerssituaties tot gevolg. Dit komt vooral omdat het verkeer op een expresweg met een hoge snelheid rijdt. Wie vanuit een zijstraat op zo’n hoofdweg wil inslaan, moet goed uit haar of zijn doppen kijken, maar dan nog blijft het een erg gevaarlijke onderneming.”

“De voorbije 20 jaar heeft het Agentschap Wegen en Verkeer veel van deze punten aangepakt. Omdat Vlaanderen een wegennet in een druk bebouwd gebied heeft, moet het agentschap soms kiezen voor een oplossing die ver van het ideaal ligt. Nu eens legt het een rotonde aan, dan weer een kruispunt en soms ook iets tussenin dat vis noch vlees is.”

Het lijkt op een ovonde, maar dat is het niet

Volgens Beeckman is de heraanleg van de kruising van de Hamonterweg en de Sportlaan in Bree een schoolvoorbeeld van dat laatste. “Het lijkt op een ovonde, maar dat is het niet. Het Agentschap Wegen en Verkeer heeft de middenberm van de drukke Hamonterweg verbreed om zo extra invoegstroken en dus ruimte voor voertuigen te creëren. Het grote probleem hierbij is dat het verkeer op die hoofdweg met een hoge snelheid blijft voorbijrazen terwijl het verkeer dat vanuit de zijstraat invoegt dat nog altijd met een veel lagere snelheid moet doen, ook in de nieuwe situatie na de heraanleg.”

Bekijk hieronder een uitleg in beeld over de precieze verkeerssituatie in Bree en lees voort onder de video:

Video player inladen...

Waarom kiest het Agentschap Wegen en Verkeer voor zo’n halfslachtige oplossing? “Het kostenplaatje is vaak een factor”, zegt Beeckman. “Voor een volwaardige rotonde is veel ruimte nodig. Dat betekent onteigeningen en dat kost tijd en geld. Ook een volwaardig kruispunt met verkeerslichten kost veel geld, net omdat de hele elektromechanische infrastructuur moet worden aangelegd. Voor het Agentschap Wegen en Verkeer is het daarom soms een kostenefficiënte manier om voor zo’n tussenoplossing te kiezen. Het is alleen de vraag of dat ook de meest veilige oplossing is.”

Hoe moet of kan het dan beter? “Het Agentschap Wegen en Verkeer bekijkt nu al elk kruispunt of "zwart punt" individueel met het oog op een veilige herinrichting. Toch zou het vaker moeten kiezen voor uniforme oplossingen, zoals volwaardige rotondes, ovondes of kruispunten, dit in heel Vlaanderen."

Eenzelfde look-and-feel in heel Vlaanderen als het ware

"Daarbij moet het agentschap waken over een gelijkaardig wegbeeld, eenzelfde look-and-feel in heel Vlaanderen als het ware. Dit heeft als groot voordeel dat een verkeerssituatie voor iedereen altijd herkenbaar is. Dat vermindert het risico dat bestuurders in de war geraken. Bovendien moet het verkeer per definitie afremmen bij een volwaardige rotonde, ovonde of een kruispunt. Ook dat verhoogt de veiligheid van een kruising.”

Toch kan het Agentschap Wegen en Verkeer nu al een nuttige maatregel nemen op de kruising van de Hamonterweg en de Sportlaan, zegt Beeckman. “Ik vermoed dat het verkeer op de hoofdweg daar nu 70 of 90 kilometer per uur mag rijden, dit terwijl de invoegstroken voor het verkeer uit de zijweg vrij kort zijn. De enige manier om dit op korte termijn veiliger te maken, is door de snelheidslimiet op de hoofdweg aan de kruising te verlagen. Op zo’n punt moet de grens eigenlijk op 50 kilometer per uur liggen. Die grens moet dan ook worden gehandhaafd met camera’s.”