AFP or licensors

Waarom is de aanval nu uitgevoerd? En hoe zal Iran reageren? 4 vragen na de dood van Qassem Soleimani

De spanningen tussen de VS en Iran hebben een nieuw hoogtepunt bereikt na de dodelijke raketaanval op de Iraanse generaal Qassem Soleimani. Wat is er precies gebeurd? En hoe gaat het nu verder? Expert Midden-Oosten Jens Franssen legt uit.

Wat is er gebeurd in Irak?

Bij een aanval bij de luchthaven van Bagdad, de Iraakse hoofdstad, is een konvooi gebombardeerd door de VS. In dat konvooi zat onder meer Qassem Soleimani, een zeer hoge Iraanse generaal van de Iraanse Republikeinse Garde. 

Video player inladen...

Wie is Qassem Soleimani?

Qassem Soleimani (62) stond aan het hoofd van Faylak al-Quds, een bijzonder machtige afdeling binnen de Revolutionaire Garde in Iran. Al in de jaren 80 nam hij als jonge twintiger deel aan de bloedige Iraans-Iraakse oorlog. Daarna bleef hij verder opklimmen binnen het Iraanse leger.

Hij was de voorbije jaren de ijzeren hand van het Iraanse regime en was mee verantwoordelijk voor de militaire steun aan de Syrische president Assad en voor de succesvolle strijd tegen terreurgroep IS, in Irak. Met die acties vergrootte hij de militaire voetafdruk en invloed van Iran in het Midden-Oosten. 

Een uitgebreid portret van Soleimani leest u in dit artikel.

Video player inladen...

Waarom werd de aanval op Soleimani nu uitgevoerd?

Iran en de VS liggen al een tijdje op ramkoers. Onder meer over het omstreden atoomprogramma van Iran. Volgens de VS bouwt Iran in het geheim aan een nucleair wapen. Maar Iran ontkent dat. De VS trokken zich eenzijdig terug uit het akkoord en legden Iran weer zware economische sancties op.

Vorig jaar volgden de incidenten elkaar op: zo schoot Iran in november een grote onbemande Amerikaanse drone neer, en vorige week waren er nog gewelddadige protesten tegen de Amerikaanse ambassade in Bagdad. Volgens de VS zit Iran daarachter.

De VS wilde met de aanslag op Soleimani wellicht een lijn in het zand trekken, en tegelijk een mogelijk zeer gevaarlijke opvolger voor de stokoude opperleider al-Khamenei uitschakelen. 

Video player inladen...

Komt er nu oorlog in het Midden-Oosten?

Wellicht toch niet. Noch de VS, noch Iran hebben baat bij een grootschalige, lange, dure oorlog. De Amerikaanse president Trump is gekant tegen grote dure buitenlandse oorlogen, waarbij Amerika niets te winnen heeft. Niet voor niets werd hij verkozen met de slogan “Make America Great Again”. Ook Iran heeft niets te winnen bij een grootschalig conflict met de VS en zijn bondgenoten Israël en Saudi-Arabië. Het Iraanse regime zou zo'n oorlog niet overleven. 

Dat er vergeldingsacties zullen komen, lijkt wel zeker. Dat kan in de vorm van aanslagen op Amerikaanse militairen in Irak, Afghanistan of Syrië. Evengoed kunnen ‘softe’ doelwitten, zoals bv. de Amerikaanse Universiteit in Beirut, of Amerikaanse oliewerkers in het Midden-Oosten geviseerd worden.

Waar de lijst met voor de hand liggende Amerikaanse doelwitten ophoudt, begint de lijst met Iraanse mogelijke doelwitten. 

Video player inladen...