All rights reserved

Zelfdoding op scène in "Familie" van NTGent: taboedoorbrekend of onverantwoord?

Nog voor de acteurs een stap op het podium zetten, heeft “Familie” van stadstheater NTGent al heel wat inkt doen vloeien. Het toneelstuk eindigt met de zelfdoding van een gezin, en dat wordt expliciet getoond op scène. Het Vlaams Expertisecentrum Suïcidepreventie noemt dat "een onverantwoorde zet".

Voor u dit artikel leest: hebt u vragen over zelfdoding of worstelt u zelf met donkere gedachten? Neem dan contact op met de Zelfmoordlijn. Dat kan telefonisch via het nummer 1813, maar ook chatten of mailen is mogelijk.

Milo Rau, de artistieke leider van NTGent én de regisseur van "Familie", schuwt de controverse niet. Hij kwam eerder al in opspraak met “Five Easy Pieces”, waarin kinderen het leven van Marc Dutroux vertolkten, en “Lam Gods”, waarin de rituele slachting van een schaap te zien was.

Zijn nieuwe voorstelling “Familie” ging gisterenavond in première in Gent. Rau voert een waargebeurde tragedie op die in 2007 in de Franse stad Calais plaatsvond. Hij onderzoekt de laatste avond van een gezin, vlak voor ze samen uit het leven stapten.

An Miller en Filip Peeters reconstrueren het familiedrama met hun eigen dochters Louisa en Leonce, en zelfs met hun twee hondjes. In zo'n 80 minuten leren we de familie Peeters-Miller beter kennen, of dat denken we althans. Rau houdt de grenzen tussen wat echt is en wat niet bewust vaag: waar stopt het verhaal van de acteursfamilie en waar begint dat van het gezin uit Calais?

Bekijk hieronder een fragment uit "Familie":

Video player inladen...

Het moet gezegd, Rau windt er geen doekjes om in die laatste scène. Hoe zal het publiek reageren op zo'n expliciete beelden? Rau zelf denkt dat de voorstelling het taboe rond zelfdoding kan doorbreken, "door het te deromantiseren". 

Bekijk hieronder het interview met Milo Rau, waarin hij vertelt over hoe zijn voorstelling het taboe bespreekbaar kan maken:

Video player inladen...

Maar het Vlaams Expertisecentrum Suïcidepreventie (VLESP) gaat niet akkoord met wat Rau vertelt. De organisatie is bezorgd dat de expliciete scène copycatgedrag kan veroorzaken. 

Saskia Aerts, wetenschappelijk onderzoeker aan het VLESP, ging gisterenavond kijken naar de première. "De manier waarop de zelfmoord in beeld wordt gebracht en hoe het stuk ernaar opbouwt, is extreem risicovol", vertelt ze. "Zéker voor mensen die zelf met zwarte gedachten zitten, kan dit een trigger zijn."

We hebben adviezen voor fictiemakers, en dit stuk is een voorbeeld van hoe het absoluut níet moet

Saskia Aerts, Vlaams Expertisecentrum Suïcidepreventie

Aerts noemt de jonge leeftijd van de dochters als een extra risicofactor: "Jongeren tussen 14 en 20 jaar zijn extra kwetsbaar, en de voorstelling brengt een heel herkenbaar verhaal voor hen. Dat was bijvoorbeeld ook zo bij de zelfmoordscène in de Netflix-reeks  "13 reasons why". Tijdens en na die serie waren er effectief meer zelfmoordpogingen bij jongeren in de Verenigde Staten."

"Het is heel belangrijk dat zelfmoord bespreekbaar wordt gemaakt,", vervolgt Aerts, "maar niet op deze manier. Toon de methode niet, of breng een verhaal waarin hulp mogelijk is. Heb aandacht voor de zware impact op nabestaanden. We hebben zoveel adviezen voor fictiemakers, en dit stuk is een voorbeeld van hoe het absoluut níet moet. Het nummer van de Zelfmoordlijn vermelden is niet meer dan een doekje voor het bloeden in dit geval."