Vlaming helpt bosbranden blussen in Australië: "We bestrijden letterlijk vuur met vuur"

Jo De Smet, een man uit Berlare die in Australië woont, helpt mee de bosbranden in Australië te blussen. Hij woont zelf in een risicogebied waar het voorlopig nog veilig is, maar de branden hebben een ontzettend grote impact op het leven daar. Maar blussen met water alleen is niet genoeg. "We bestrijden vuur met vuur", zei hij bij Radio2 in Start Je Dag.

Als Jo De Smet wordt opgeroepen voor een brand, dan moet hij zijn gewone werk even opzij zetten. Dat kan omdat het bedrijf aanzet om vrijwilligerswerk te doen. "Natuurlijk moeten er afspraken gemaakt worden als het over meerdere dagen gaat."

Jo is afkomstig van Berlare in Oost-Vlaanderen, maar woont in de Australische staat Victoria, waar hij al dertien jaar vrijwillig brandweerman is. Hij werkt er voor Janssen Farmaceutica. "De hoofdzetel is in Sydney, waar de branden ook dicht bij komen en er veel rook boven de stad hangt. Daarom zijn ze blij dat er vrijwilligers willen helpen en bieden ze ook veel ondersteuning", zegt Jo.

"De branden zijn er dit keer veel eerder dan andere jaren," legt hij uit. "Gewoonlijk begint het in januari, februari, maar dit keer zijn we de eerste keer opgeroepen in november." De eerste bosbranden braken uit in New South Wales. Daar is hij ook in december een week gaan blussen. Nu concentreert zijn team zich op de naburige deelstaat Victoria, waar Jo zelf woont. Ook dat is een 'high risk' zone, een gebied met veel risico op bosbranden. "Gelukkig is de plek waar ik zelf woon voorlopig nog niet getroffen, maar het is nog vroeg op het seizoen", aldus De Smet.

Vuur met vuur bestrijden

"Bij blussen denk je aan water, maar soms moeten we vuur met vuur bestrijden." Dat doet de brandweer op een methode die "backburning" heet. Om te vermijden dat een brand zich uitbreidt, steekt de brandweer delen van het bos zelf gecontroleerd in brand. Zo krijgt het vuur minder zuurstof en kan de brand zich niet verderzetten. "Als we weten dat een bepaald stuk land binnenkort gaat afbranden, dan moeten we dus ingrijpen" vertelt Jo. "Dat is soms wel een vreemd gevoel, omdat je midden in een brand staat." 

De vuurhaarden zijn te groot om met water onder controle te krijgen, maar natuurlijk wordt er ook water gebruikt. Zogenoemde hotspots, smeulende plekken in geblust gebied, worden daar mee gedoofd. Ook huizen, en gebouwen als ziekenhuizen of watervoorraden worden beschermd met water.

Strike team

Jo wordt vaak ingezet als deel van een 'strike team'. Dat bestaat uit 5 tankwagens die zo'n 3.000 à 4.000 liter water bevatten. Hij was al chauffeur van zo'n tankwagen en ook teamleider. "Er wordt vanuit een centrale dienst bekeken waar een brand is, en daar worden dan teams naartoe gestuurd. Alles wordt heel goed gecoördineerd", vertelt hij.

Of Jo soms bang is als hij eropuit trekt om de brand te bestrijden? "Ik besef heel goed het gevaar, maar omdat ik veel ervaring heb weet ik heel goed hoe we de brand moeten bestrijden. Ik kan de situatie daarom goed inschatten. Het is zeker gevaarlijk, maar bij elke briefing wordt de veiligheid benadrukt. Over elk risico dat we nemen is nagedacht, veiligheid is het allerbelangrijkste."

Over elk risico is nagedacht, veiligheid is het allerbelangrijkste

Jo De Smet, vrijwillige brandweerman in Australië

Maar voor veel brandweerlieden is het niet eenvoudig om om te gaan met de ravage die ze elke dag zien. Velen zijn getraumatiseerd of hebben slaapproblemen. "Dat kan ik me zeker voorstellen", verklaart Jo. "Als er letterlijk een storm van vuur op je afkomt, of als je in een brandweerauto zit en je moet jezelf beschermen tegen het vuur rondom jou, dat laat je niet zomaar los."

Jo probeert ook goed te communiceren met zijn collega's om trauma's te voorkomen: "Als er teamleden zijn die het niet zien zitten om verder te gaan, dan moet je daar ook als leider rekening mee houden, je vertrekt met vijf, en je wil dan ook met vijf terugkeren."

Preventie

"De branden hebben een grote impact op het leven in heel Australië. Natuurlijk voor de mensen die hun huis kwijt zijn, maar we zijn ook al drie collega's verloren", vertelt Jo. "Maar mensen worden zich de laatste jaren wel steeds meer bewust van de risico's, en heel veel moeite gedaan om mensen te informeren over hoe ze zich kunnen beschermen."

De bosbranden zijn een hele dag door in het nieuws en er zijn apps waar iedereen de evolutie van de branden kan opvolgen. Via de smartphone worden we gewaarschuwd van branden in de buurt. "Ook in onze gemeente worden we voorbereid op bosbranden."

Dat advies zal misschien nog wel nodig zijn, want het einde van het bosbrandenseizoen is nog niet in zicht. De laatste dagen hebben regenbuien wel voor wat verkoeling gezorgd, maar vanaf vrijdag wordt het weer verschroeiend heet, de ideale omstandigheden voor het vuur.

Bekijk hieronder twee video's waarin Jo De Smet zelf uitleg geeft bij zijn taak als vrijwillige brandweerman:

Video player inladen...
Video player inladen...

Meest gelezen