Video player inladen...

Welke auto is de properste voor het milieu? De verschillen zijn klein en diesel is zeker niet de slechtste

Stel: je wil een nieuwe auto kopen en je wil zo veel mogelijk rekening houden met propere lucht. Welke auto kies je dan? Wij zetten een elektrische, een auto op waterstof, een diesel, een benzine en een auto op aardgas (CNG) op een rij en zochten het uit. De resultaten zijn verbazend. 

Eerst even duidelijk maken wat een milieuvriendelijke auto is. Vervuiling van het milieu, daarmee bedoelen we luchtvervuiling:  zoals fijnstof en stikstofoxiden, die onder meer uit de uitlaat komen. Stikstofdioxide is vooral schadelijk voor de luchtwegen. Van fijnstof is bekend dat het kankerverwekkend is. 

Milieu op het gebied van autotechnologie is dus een andere bekommernis dan het klimaat. Klimaat heeft te maken met broeikasgassen, zoals bijvoorbeeld CO₂. Hoe meer CO₂ in de lucht, hoe sterker de opwarming. CO₂ heeft rechtstreeks te maken met het verbruik van fossiele brandstoffen. Hoe meer je verbruikt, hoe meer CO₂ er de lucht in gaat.  Maar daarover hebben we het elders, in een apart artikel. Hier beperken we ons tot fijnstof en stikstofoxiden.

We deden een uitgebreide literatuurstudie, lazen verscheidene testrapporten van onder meer onze keuringsinstanties, en gingen te rade bij drie academici: Sebastian Verhelst (UGent), Marc Pecqueur (Thomas More, KU Leuven) en Maarten Messagie (VUB).

Daarnaast voerden we ook zelf een praktijktest uit, met apparatuur van Testo, een Duits bedrijf dat gespecialiseerd is in het meten van allerlei gassen. Testo is ook een van de kandidaten om nieuwe meettoestellen te leveren voor de nieuwe fijnstofmetingen van onze autokeuringscentra.

Fijnstof

Auto's met verbrandingsmotoren spuwen nogal wat ongezonde zaken de lucht in, onder meer fijnstof. Vooral de diesels hebben daar een slechte reputatie. Maar volgens verscheidene studies zouden moderne diesels het al heel wat beter doen, en zouden ze die slechte reputatie absoluut niet meer verdienen.

Wij namen de proef op de som en testten het fijnstof in de uitlaat van zowel een diesel, een benzine als een auto op aardgas of CNG.  En de resultaten waren verrassend: de diesel was de beste van de drie. Hij stootte 1.500 deeltjes per cm³ uit. Dat waren er maar liefst 2.500 minder dan in de omgevingslucht, die 4.000 deeltjes bevatte. 

Jeroen Van Der Kelen van de firma Testo meet de uitstoot van fijnstof in de uitlaat van een moderne dieselauto, in een auto met CNG en in de uitlaat van een benzinewagen.

Video player inladen...

De CNG bleek verrassend iets meer deeltjes uit te stoten dan de diesel: 5.000 per cm³. En bij de benzine was het verschil nog groter: die produceerde maar liefst 15.000 deeltjes per cm³.

In de uitlaat van de diesel meten we minder fijnstof dan in de omgeving

Jeroen Van Der Kelen, Testo

De test illustreerde alvast wat we al eerder bij verschillende autotechnici en keuringsinstanties hadden opgevangen: dat ze verrast waren hoe weinig sommige diesels wel uitstootten (de dieselauto's met euronorm 6 moeten al sinds enkele jaren aan strengere eisen voldoen, red.), zelfs minder dan auto's op CNG, die algemeen worden beschouwd als heel proper. 

Stikstofoxiden

Ook op gebied van de andere gevaarlijke stof, de stikstofoxiden, doen moderne diesels het verrassend goed. Dat zeggen zowel Sebastian Verhelst als Marc Pecqueur: (lees voort onder de video)

Video player inladen...

Ook op het vlak van stikstofoxiden zijn diesel, benzine en auto's op CNG dus veel properder geworden. 

"Moderne dieselmotoren hebben AdBlue en die elimineren eigenlijk totaal de stikstofoxiden." AdBlue is de merknaam van een chemische stof die je apart moet tanken en die automatisch ingespoten wordt als je motor draait.

"Benzinemotoren hebben een katalysator en ook gasmotoren hebben dat. Dus ook stikstofoxides zijn niet direct nog een probleem," zegt Pecqueur. "Verbrandingsmotoren van vandaag hebben zoveel technologie aan boord dat de uitlaat niet meteen meer het probleem is."

Diesel is niet slechter dan benzine of aardgas

Producenten van moderne dieselmotoren hebben dus hun huiswerk goed gemaakt, zegt ook Sebastian Verhelst: "Fijnstof was vooral een probleem van de dieselmotor. Dat is gelukkig al een tijdje niet meer zo. Een aardgasauto heeft op dat vlak ook geen voordeel meer ten opzichte van een diesel- of benzinemotor. Niet omdat die slechter geworden zijn, maar wel omdat diesel en benzinemotoren veel properder geworden zijn dan vroeger. "

Ook Maarten Messagie, van de befaamde MOBI-onderzoeksgroep van de VUB, een pionier in het onderzoek naar elektrische auto's, beaamt: de verschillende autotechnologieën zijn zo proper geworden dat de strijd om de meest milieuvriendelijke auto eigenlijk een achterhoedegevecht is geworden. Een achterhoedegevecht dat de elektrische auto's zelfs niet moeten voeren: die hebben zelfs geen uitlaat waaruit vervuilende stoffen kunnen komen.

De strijd om de meest milieuvriendelijke auto is een achterhoedegevecht geworden. Moderne auto's  zijn redelijk proper: de echte strijd gaat over het klimaat

Het echte gevecht gaat volgens Messagie over het klimaat: wie daar met de beste technologie komt, maakt het echte verschil (en er is effectief een groot verschil, zoals u hier zal kunnen ontdekken).

Bovendien blijkt uit rapporten van meerdere partijen, zoals de "Association for Emissions Control by Catalyst" (AECC), de koepel van de Europese bedrijven die de uitstoot van wagens moeten controleren, verschillende nationale autokeuringsinstanties (waaronder ook GOCA Vlaanderen) en bedrijven die al jaren metingen doen, zoals het Britse Emissions Analytics, dat er diesels op de markt zijn die minder stikstofoxides uitstoten dan benzine-auto's.

Hoe dan ook: de winst die de diesels, benzines en gasauto's bij de uitstoot van schadelijke stoffen hebben geboekt, is ronduit spectaculair.  De slechtste waarden voor het fijnstof was tijdens onze test de benzine met rond de 15.000 deeltjes per cm³.  Maar diesels van tien jaar oud scoren op deze test makkelijk boven het miljoen, bijna 70 keer meer dus.

Verhelst concludeert: "Als we kijken naar de nieuwste technologie en de nieuwste emissienormen, dan kunnen we eigenlijk stellen dat de drie wagens met een verbrandingsmotor geen emissieprobleem meer hebben."

Als we kijken naar de nieuwste technologie dan kunnen we eigenlijk stellen dat de drie wagens met een verbrandingsmotor geen emissieprobleem meer hebben.

Sebastian Verhelst, UGent
Video player inladen...

Maar elektrische en waterstofauto's zijn nog (nipt) beter

Er is dus behoorlijk wat vooruitgang geboekt om de schadelijke uitstoot van verbrandingsmotoren onder controle te krijgen. Maar er komt effectief nog altijd een (kleinere) hoeveelheid fijnstof en stikstofoxides vrij. Want door fossiele brandstoffen te verbranden, creëer je een probleem. 

Een probleem dat er niet hoeft te zijn en dat er bij de andere autotechnologieën ook niet meer is. Bij elektrische auto en waterstofauto's is er tijdens het rijden totaal geen verbranding. Een elektrische auto heeft geen uitlaatpijp waaruit stikstofoxides, fijnstof en andere schadelijke stoffen de lucht worden ingeblazen.  En uit de uitlaat van de waterstofauto komt gewoon water. Waterstofauto's maken elektriciteit door waterstof te verbinden met de lucht, een proper chemisch proces met als "afvalproduct" enkel zuiver water.

Stikstofoxides komen er bij het rijden met elektrische auto's dus gewoon niet aan te pas: die heb je pas bij verbrandingen op heel hoge temperaturen, en dat gebeurt in een elektrische of waterstofauto dus niet. Maarten Messagie is heel categoriek: uitstoot stikstofoxides: nul.

Maarten Messagie (VUB): elektrische auto's stoten geen giftige stikstofoxides uit

Video player inladen...

Maar fijnstof, dat is een ander verhaal. De deeltjes komen namelijk niet alleen vrij bij een verbranding, maar ook door slijtage van banden tijdens het rijden. En hoe zwaarder de auto, hoe groter de slijtage. Elektrische auto's en auto's op waterstof zijn doorgaans zwaarder dan gelijkaardige diesel-, benzine- of aardgasauto's, vooral door het gewicht van de batterijen. Ze wegen makkelijk 2 ton en dat laat zich voelen.

Critici wijzen erop dat de fijnstofuitstoot door slijtage van de banden, en in mindere mate ook van de remmen, zelfs groter is dan wat uit de uitlaatpijp van moderne diesels komt. Anderen geven aan dat de deeltjes veel minder schadelijk zijn voor de gezondheid.

De hoeveelheid fijnstof door slijtage van autobanden zou groter kunnen zijn dan fijnstof uit de uitlaatpijpen

En er zijn nog andere onduidelijkheden: wat is de milieu-impact van een batterij bijvoorbeeld? Of wanneer de stroom van je elektrische auto uit een steenkoolcentrale komt, hoe verreken je dan de fijnstofuitstoot van die centrale in de levenscyclus van een elektrische auto?

Wat wel duidelijk blijft: elektrische auto's op batterijen of op waterstof, diesels, benzines en aardgasauto's worden almaar properder. Hun negatieve impact op de luchtvervuiling en op het milieu is almaar kleiner.

Het echte gevecht gaat over de auto die het minst schadelijk is voor de klimaatopwarming. Die wint meteen ook de prijs van de beste auto voor de planeet. En in die strijd voor het klimaat is er wél een duidelijke winnaar én een opmerkelijke verliezer. Wie dat worden, dat krijgt u hier ook te lezen.

Video player inladen...

Dit onderzoek is gebaseerd op meerdere gesprekken met experten, eigen metingen, datawebsites van de EU en onderzoeken van meetinstanties, onder meer:

Bekijk hieronder het gesprek met Luc Pauwels in "Het Journaal":

Video player inladen...