Video player inladen...

Iraanse bevelhebber neemt verantwoordelijkheid voor neerschieten vliegtuig: "Tien seconden om te beslissen"

Het Oekraïense passagiersvliegtuig dat woensdag is neergestort nabij de Iraanse hoofdstad Teheran, werd toch neergeschoten door het Iraanse leger. De bevelhebber van de Revolutionaire Garde neemt "de volledige verantwoordelijkheid" ervoor op zich. "Er waren tien seconden om te beslissen." De Boeing 737-800 van de luchtvaartmaatschappij Ukraine International Airlines had 176 mensen aan boord. Allen kwamen om het leven. 

Het Oekraïense passagiersvliegtuig stortte woensdag neer, kort na het opstijgen vanop de luchthaven in de Iraanse hoofdstad Teheran. Het was onderweg richting Kiev, de hoofdstad van Oekraïne. Niemand van de 176 mensen aan boord overleefde de crash. 

Amirali Hajizadeh, de bevelhebber van de lucht- en ruimteafdeling van de Iraanse Revolutionaire Garde, heeft zaterdag in een televisieverklaring de "volledige verantwoordelijkheid" op zich genomen voor de crash.

Volgens Hajizadeh deed de militair die het passagiersvliegtuig neerhaalde, dat zonder bevestiging. Er was namelijk een "telecomstoring". De militair hield de Boeing voor een "kruisraket" en had "tien seconden" om te beslissen, aldus de generaal.

De Iraanse staatstelevisie had het eerder over "een technisch probleem", en ontkende dat een raket het toestel neerhaalde. De Oekraïense autoriteiten hielden het op "motorproblemen" en voegen eraan toe dat er "geen sprake is van terrorisme".

Een dag na de crash waren de Amerikaanse autoriteiten de eersten om hun vermoedens van een raketaanval te uiten. Ze werden daarin gevolgd door onder meer Canada. Aan boord van het vliegtuig zaten 57 Canadezen, 82 Iraniërs, 11 Oekraïners en mensen uit Zweden, het Verenigd Koninkrijk, Afghanistan en Duitsland. Gisteren schaarde ook de Britse premier Boris Johnson zich achter die theorie. Ook beelden van de crash leken de hypothese te staven. 

Iran geeft toe

Maar Iran geeft vanmorgen dus toch toe: het passagiersvliegtuig is effectief neergehaald door een raket van het Iraanse leger. Al gaat het wel om een "menselijke fout"  en was de tragedie "per ongeluk", klinkt het. 

Het vliegtuig werd beschouwd als een "vijandig doelwit" omdat het in de buurt van een "gevoelig militair centrum" vloog, een basis van de Iraanse Revolutionaire Garde. Wie verantwoordelijk is, zal worden veroordeeld, zegt het statement van het leger.

De Iraanse president Hassan Rouhani heeft het op Twitter over een "grote tragedie" en een "onvergeeflijke fout" die zijn land "betreurt". Hij betuigt ook zijn medeleven aan alle families die een dierbare verloren zijn bij de crash. Het onderzoek gaat verder, klinkt het.

Ook de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Javad Zarif heeft het op Twitter over een "menselijke fout", op "een moment van crisis dat veroorzaakt werd door avontuurlijke toeren van de Verenigde Staten". 

Week van spanningen

De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken verwijst naar de spanningen tussen Iran en de VS, die al de hele week oplopen.

Enkele uren voordat Iran het passagiersvliegtuig neerhaalde, had het land ook al meerdere raketten afgevuurd op twee luchtmachtbasissen in Irak, waar Amerikaanse soldaten verblijven. Bij de aanval op de luchtmachtbasissen raakte niemand gewond.

Die Iraanse raketaanval was dan weer een vergeldingsactie voor de dood van de Iraanse generaal Qassem Soleimani, die vorige week vrijdag om het leven kwam na een Amerikaanse drone-aanval. En Soleimani was generaal-majoor binnen de Revolutionaire Garde. 

De spanningen zorgen er ook voor dat het nucleair akkoord met Iran uit 2015 verder op de helling komt. Iran liet na de dood van Soleimani weten dat het zich niet meer houdt aan de bepalingen van het akkoord, dat Iran verbiedt om kernwapens te maken. Gisteren maakten de Europese ministers van Buitenlandse Zaken nog duidelijk dat ze de deal willen behouden. 

Herbekijk hieronder de journaalreportage:

Video player inladen...