Paus Franciscus (links) en paus Benedictus XVI.

Benedictus XVI kant zich tegen afschaffing celibaat: een regelrechte aanval op paus Franciscus?

Paus-emeritus Benedictus XVI kant zich in een nieuw boek tegen de mogelijke afschaffing van het celibaat voor priesters. Zo gaat hij duidelijk in tegen zijn opvolger, Franciscus. Nochtans had hij beloofd zich afzijdig te zullen houden.

Paus Benedictus XVI heeft samen met de Guineese kardinaal Robert Sarah een boek klaar dat ophef lijkt te maken. Ze citeren daarin kerkvader Augustinus: "Silere non possum", of "Ik kan niet zwijgen". Duidelijk. Het zit de beide heren hoog dat paus Franciscus een deur heeft opengezet richting het huwelijk voor priesters.

Na de bekendmaking van de vele gevallen van kindermisbruik door priesters de voorbije jaren, klinkt zowel binnen als buiten de Kerk de roep om komaf te maken met het eeuwenoude verbod op het huwelijk voor priesters. De zogenoemde viri probati zijn het, die een oplossing moeten bieden: gehuwde mannen met een diep geloof, een onberispelijke levenswandel en voldoende levens- en sociaal-maatschappelijke ervaring. Die overweging vindt Benedictus XVI maar niets want volgens hem "hebben priesters een rol te vervullen als bruidegom van de Kerk."

Priesters komen in de verleiding om alles op te geven en achter te laten

paus-emeritus Benedictus XVI

"Het priesterschap gaat door een donkere periode. Verontrust door de constante invraagstelling van hun toegewijd celibaat, komen priesters in de verleiding om alles op te geven en achter te laten". Dat schrijft de vorige paus, in het boek "Vanuit de diepte van onze harten: priesterschap, celibaat en de crisis van de Katholieke Kerk". Het boek, dat een theologisch testament van de gewezen paus zou moeten zijn, verschijnt op 20 februari en de uitgever lekte al enkele straffe zinnen, commercieel niet slecht bekeken. 

In oktober sprak de Amazone-synode in het Vaticaan (foto hieronder) zich nog uit voor het wijden tot priester van getrouwde mannen "in regionale speciale gevallen". Dat zou bijvoorbeeld het geval kunnen zijn in Zuid-Amerika, waar vaak veel te weinig priesters zijn voor veel te grote oppervlakten. Dat stuitte meteen op hevige kritiek van conservatieve geestelijken. Zij vrezen dat dit nog maar een begin is en dat het tot de definitieve afschaffing van het celibaat kan leiden.

Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved

Tegen de afspraken in

Opmerkelijk wat de vorige paus doet. Want bij zijn aftreden in februari 2013 had hij beloofd aan het College van Kardinalen dat hij zich niet zou mengen in de beslissingen van zijn opvolger. Dit is wel wat anders. Het is (minstens) een vingerwijzing naar Franciscus, die moderner en meer open wil omgaan met het celibaat.

De taal van Benedictus en Sarah is ongenuanceerd: "Het is een pastorale catastrofe en een verduistering van het begrip van het priesterschap. De Kerk heeft geen behoefte aan radicaliteit en de Amazone-regio moet geen tweederangspriesters krijgen." 

En nog meer: "Heiligheid en huwelijk, zoals we geleerd hebben van Augustinus, gaan niet samen (...) Mannen konden in de vroege Kerk enkel gewijd worden als ze beloofden zich van geslachtsverkeer te onthouden. De viering van de eucharistie is een permanente dienst aan God, waardoor een huwelijksband onmogelijk is. Roepingen van priesterschap én het huwelijk zijn niet samen te realiseren."

Wie hield eigenlijk de pen vast van Benedictus?

Duidelijk, dit is een clash tussen de oerconservatieve, harde lijn van de Kerk van vroeger en de meer oogluikende aanpak van nu. Nu zal Franciscus duidelijk moeten kiezen. Op de voorbije synode koos meer dan twee derde voor de mogelijkheid tot opheffing van het celibaat, de paus moet nu doorduwen als hij het écht wil. Tegen alle belagers en conservatieven in.

In het Vaticaan gonst het nu van de geruchten. Wie hield eigenlijk de pen vast van Benedictus? De man is stokoud (bijna 93 jaar), is zo goed als blind, spreekt, stapt en hoort slecht. Fysiek eigenlijk amper in staat om nog iets te publiceren, zo klinkt het. Wat en wie zit hier dan achter? En wat met kardinaal Sarah, de man die de Vaticaanse congregatie (een soort ministerie, red.) leidt die alles beslist over de erediensten en de sacramenten. Zet hij zichzelf nu buitenspel of wijst het op een groeiende aanhang tegen Franciscus? 

Het is wachten op de publicatie van het boek en vooral op een reactie van paus Franciscus.

The Two Popes

De verstandhouding tussen de beide pausen leek nochtans altijd goed te zijn. Op belangrijke katholieke momenten én zelfs op verjaardagen van Benedictus XVI bezocht Franciscus zijn voorganger al eens in het klooster waar hij verblijft. Bij de creatie van nieuwe kardinalen ontmoetten ze elkaar ook elke keer. En dat ging er telkens gemoedelijk aan toe.

En er is tegenwoordig de Netflix-film "The Two Popes", waarin een bijna vriendschappelijke relatie tussen de twee wordt afgebeeld. Sowieso is het merendeel van die film fictie en niet gebaseerd op echte gesprekken of op getuigenissen, nu lijkt het allemaal nog meer geromantiseerd te zijn.