België kan rekenen op 68 miljoen euro uit Europees transitiefonds

Van de 7,5 miljard euro die de Europese Commissie ter beschikking wil stellen van het "Rechtvaardig Transitiefonds" (JTM, een fonds om bepaalde regio's te helpen in hun overgang naar een klimaatneutrale economie, zoals bepaald in de Green Deal), krijgt België een enveloppe van 68 miljoen. Polen zou het meeste geld krijgen, ruim 2 miljard. 

De Green Deal houdt in dat de EU tegen 2050 klimaatneutraal wil zijn, en dus netto geen broeikasgassen meer wil uitstoten. Daarvoor is een hele ommezwaai nodig in heel wat sectoren, omdat we af moeten van broeikasgassen als CO2, en dus fossiele brandstoffen.

De Europese Unie wil dat die overgang rechtvaardig verloopt en heeft daarvoor het Just Transition Mechanism (JTM) in het leven geroepen, om sectoren in bepaalde regio's financieel te helpen als die door de overgang in de problemen zouden komen. Dat kan bijvoorbeeld door geld te pompen in reconversie of omscholing van werknemers. 

Wie kan rekenen op extra geld voor de omschakeling?

Vandaag is bekendgemaakt welk land op hoeveel mag rekenen. Voor België is dat een (bescheiden) 68 miljoen euro voor de volgende zeven jaar. Het gaat om nieuw geld, dat niet van andere begrotingsposten moet worden omgeleid. Als we er het geld bijtellen uit transfers van andere Europese fondsen en de nationale cofinanciering, komen we aan een groter bedrag, dat zou kunnen oplopen tot 300 miljoen voor ons land. 

Het geld is bedoeld voor specifieke sectoren en/of bedrijven, en moet nu verdeeld worden (wie bijvoorbeeld in aanmerking zou kunnen komen, is de energiesector die elektriciteit opwekt uit fossiele brandstoffen, of de cementindustrie). Die verdeling wordt later bepaald. 

Polen en Duitsland grote slokop

Polen zou kunnen rekenen op 2 miljard, omdat het zo afhankelijk is van steenkool voor zijn energie. Ook Duitsland zou een grote hap uit het fonds krijgen: de Duitsers gebruiken immers nog steenkool om energie aan te maken, na hun beslissing om af te stappen van kernenergie. 

Het energietransitiefonds maakt deel uit van een breder financieringsplan voor de Green Deal. Dat kan, met publieke en private investeerders, oplopen tot 1.000 miljard euro. Het gaat daar ook over een breder pakket, zoals bijvoorbeeld het creëren van prikkels voor investeerders en het makkelijker goedkeuren van staatssteun in landen die het moeilijk hebben.