Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved.

John Roberts, de rechter die het afzettingsproces tegen president Trump in goede banen moet leiden

Vandaag start het proces over de mogelijke afzetting van de Amerikaanse president Donald Trump in de Senaat. Het is John Roberts, voorzitter van het Hooggerechtshof, en niet Senaatsvoorzitter Mitch McConnell die het proces tegen Trump zal leiden. Roberts zal zich wellicht erg onafhankelijk en neutraal opstellen in de procedure.

John Glover Roberts is 65 en is al sinds 2005 voorzitter van het Hooggerechtshof, de hoogste gerechtelijke instantie in de Verenigde Staten en de derde pijler van de federale macht naast de president en het parlement. 

Is hij buiten de Verenigde Staten dan minder bekend, dat is anders in eigen land en u zal hem snel leren kennen als de man die het afzettingsproces tegen president Donald Trump moet voorzitten. Dat proces wordt in de Senaat gevoerd en die instelling treedt dan op als een rechtbank waarbij de 100 senatoren tegelijk ook jurylid zijn.

Dat proces wordt echter niet geleid door Mitch McConnell, de facto de leider van de Senaat als leider van de grootste fractie en een trouwe medestander van de Republikeinse president Donald Trump, maar wel door de voorzitter van het Hooggerechtshof. Dat moet de onafhankelijkheid verzekeren, maar ook John Roberts heeft natuurlijk een politiek profiel.

(Lees verder onder de foto)

De senatoren leggen voor opperrechter John Roberts de eed af voor het afzettingsproces tegen Trump.
Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved.

In het spoor van Reagan en Bush

Het profiel van John Roberts kan daarbij erg belangrijk zijn. De man is 65 en studeerde rechten aan de Harvard universiteit. Hij is geboren in New York, maar groeide op in de staat Indiana in de Midwest. Roberts betaalde zijn studies deels door in de zomer in een staalfabriek in Indiana te gaan werken. 

Nadien wisselde Roberts juridische opdrachten af met het werken voor de regeringen van Republikeinse presidenten zoals Ronald Reagan (1981-1989) en George Bush (1989-1993). Onder de Democraat Bill Clinton (1993-2001) werkte hij voor een advocatenbureau, maar president George W. Bush (2001-2009) benoemde Roberts in hoge gerechtelijke functies.

In 2005 benoemde president Bush Jr. Roberts in het Hooggerechtshof en dan nog wel meteen als voorzitter van die hoge instelling als opvolger van de bekende opperrechter Wiliam Rehnquist. Roberts was toen 50 en een van de jongste voorzitters van het Hooggerechtshof ooit.

Conservatief Republikein, geen schoothond

Roberts heeft dus een duidelijk Republikeins profiel en mag zich met reden een conservatief noemen. Dat blijkt ook uit een aantal oordelen en opinies die hij voor en na zijn benoeming als opperrechter geformuleerd heeft. Zo toonde hij zich een verdediger van de macht van de president tegenover het parlement, en van die van de deelstaten tegenover de federale overheid, voor het bidden op school en is hij niet te vinden voor het recht op abortus en het homohuwelijk.

(Lees verder onder de foto).

Voormalig president George W. Bush kijkt toe op de eedaflegging van opperrechter John Roberts in 2005.
AP2005

Zijn beslissing dat grote bedrijven -net zoals burgers- politieke uitspraken mogen doen, leverde hem in de "State of the Union" van de Democratische president Barack Obama in 2010 openlijke kritiek op. Anderzijds hield Roberts dan wel een onderdeel van de ziekteverzekering Obamacare tegen, maar liet de meeste bepalingen dan weer wel in de wet inschrijven, wat hem zware kritiek van conservatieve Republikeinse medestanders opleverde, onder meer van toen nog zakenman Donald Trump. 

We don't work as Democrats or Republicans... We serve the nation

John Roberts, voorzitter van het Hooggerechtshof

Ook stemde Roberts enkele jaren geleden met de progressieve opperrechters tegen bepalingen van president Trump tegen immigratie uit moslimlanden en ook dat wekte wrevel op. Waarnemers omschrijven Roberts dan ook als een pragmaticus die de onafhankelijkheid van zijn hof te allen prijze wil bewaren. "Wij dienen  de natie, geen partijen of belangengroepen", is een vaak gehoorde uitspraak. Critici zeggen dat Roberts de relaties met progressieve collega's aanhaalt als strategie om conservatieve beslissingen uiteindelijk toch door te voeren.

Het is slechts de derde keer in de geschiedenis dat het tot een afzettings­procedure tegen een Amerikaanse president komt en Roberts is zich te zeer bewust van zijn historische rol om de indruk te laten ontstaan dat hij als Republikein op de hand is van president Trump. 

Meest gelezen