De man in het midden vooraan is wellicht Demjanjuk
USHMM

Nieuwe foto's tonen hoe concentratie­kamp Sobibor eruitzag (en bewijzen dat Oekraïner Demjanjuk wellicht bewaker was)

In Duitsland hebben historici foto's vrijgegeven die zouden aantonen dat de overleden Oekraïner John Demjanjuk wel degelijk bewaker is geweest in het naziconcentratiekamp Sobibor in Polen. Demjanjuk is enkele jaren geleden overleden, nog voor er een definitieve uitspraak was over zijn betrokkenheid.

Het gaat om een aantal foto's van kampbewakers die gemaakt zijn in het kamp Sobibor in het oosten van Polen. Die foto's behoorden tot het archief van de voormalige adjunct-commandant van Sobibor en zijn nu pas openbaar gemaakt.

Volgens de geschiedkundigen is het vrijwel zeker dat een van de mannen op de foto John Demjanjuk is, de Oekraïner die tien jaar geleden in Duitsland terecht moest staan wegens betrokkenheid bij naziwreedheden. Demjanjuk heeft dat altijd ontkend, maar werd veroordeeld. Hij ging echter in beroep en is overleden vooraleer er een definitieve uitspraak van het gerecht is gekomen.

De nieuw ontdekte foto's zouden Demjanjuks betrokkenheid bewijzen bij een operatie waarbij tussen maart 1942 en november 1943 meer dan 1,8 miljoen Joden werden vermoord in de nazikampen van Belzec, Sobibor en Treblinka. 

Tot nu toe waren er weinig aanwijzingen voor het kamp Sobibor. Dat kamp is na een mislukte opstand van gevangenen in 1943 door de nazi's verwoest en er zijn slechts enkele foto's van bewaard gebleven.

USHMM

VS leverden Demjanjuk uit aan Duitsland

Demjanjuk zelf beweerde dat hij diende in het Sovjetleger en door de Duitsers krijgsgevangen was gemaakt. Na de oorlog emigreerde hij naar de Verenigde Staten, waar hij jarenlang in de anonimiteit kon werken in de auto-industrie. Pas na zijn pensioen werd hij ontmaskerd en in 1987  werd hij door de Verenigde Staten uitgeleverd aan Israël om er terecht te staan als nazi-oorlogsmisdadiger. In eerste instantie werd Demjanjuk ter dood veroordeeld wegens zijn betrokkenheid bij moorden in het kamp Treblinka, maar in 1991 doken nieuwe documenten op waardoor er twijfel rees.

Israël liet hem daarop terugkeren naar de VS, maar ook nadien bleef zijn verleden hem achtervolgen. In 2009 leverden de VS hem ten slotte over aan het Duitse gerecht. 

Daar stond hij terecht wegens betrokkenheid bij de moord op 28.000 mensen in kampen als Sobibor. Demjanjuk werd daar veroordeeld, maar hij ging in beroep en is daarna overleden. 

USHMM

Meest gelezen