Video player inladen...

"Iedereen lijkt er voorlopig van uit te gaan dat Trumps vredesplan voor Midden-Oosten niet te realiseren is"

Hoe realistisch is het vredesplan voor het Midden-Oosten, dat de Amerikaanse president Donald Trump heeft voorgesteld? Hoe reageert Israël op het voorstel? De Palestijnen lijken razend, maar gaan ze ook tot actie over? Een dag na de persconferentie van Trump en de Israëlische premier Netanyahu blijven veel vragen nog onbeantwoord.

"Donald Trump lijkt in zijn voorstel het onverzoenbare met elkaar te willen verzoenen, water en vuur als het ware. Hoe realistisch dat is, moet nog blijken. Dat hij expliciet een Palestijnse staat belooft, is een nieuwe stap in het proces. Al is het nog niet duidelijk hoe groot die staat precies zou zijn. In dit voorstel verliest Israël sowieso 30 procent van hun terrein op de bezette Westelijke Jordaanoever. Als Israël op korte termijn zou overgaan tot annexaties, dan kan dat tot hevige reacties leiden aan Palestijnse kant. En er zijn signalen dat het snel zou kunnen gaan", aldus Vranckx vanuit Tel Aviv.

Op de bewuste persconferentie waren er geen Palestijnse vertegenwoordigers aanwezig. De eerste reacties uit hun hoek zijn formeel negatief. "De Palestijnse president Mahmoud Abbas is normaal een bedaard man, maar hij heeft heel emotioneel gereageerd. "Duizend nee's hiertegen", heeft hij laten verstaan. Abbas zei ook dat Jeruzalem niet te koop is, ook al wordt de stad in het vredesplan beloofd aan Israël en krijgen de Palestijnen de buitenwijken. Abbas liet ook weten dat dit wat hem betreft een samenzwering is die niet zal slagen."

Een historische vergelijking die wordt gemaakt, is die met de Balfour Declaration. Een voorstel dat in 1917 door de Britse regering op tafel werd gelegd om de joodse gemeenschap een eigen thuis te geven in het Midden-Oosten. "Trumps plan wordt door sommigen gezien als de definitieve afronding hiervan. De Palestijnen krijgen het gevoel dat ze alles kwijt zijn."

De Palestijnen zijn razend. Ze noemen dit een eenzijdig dictaat, een samenzwering die niet zal slagen.

Of Trumps plan de voedingsbodem kan zijn voor gewapende conflicten, valt niet uit te sluiten. "Al jaar en dag wordt gezegd dat de vonk elk moment kan ontspringen. Er zijn al betogingen geweest aan Palestijnse kant, waarbij gewonden zijn gevallen. Ruim 20 mensen liggen in het ziekenhuis. Vandaag is "de dag van de woede", en in de Gazastrook is er een algemene staking. In verschillende moskeeën op de Westelijke Jordaanoever is er al opgeroepen tot een jihad. Een term die in onze oren heftig klinkt, maar die wel aantoont dat er bereidheid is om een hevige strijd te voeren tegen dit "eenzijdige dictaat", zoals zij het zien." 

Er loopt een procedure tegen Netanyahu, om hem voor corruptie te vervolgen. Deels naar analogie met de impeachment tegen Trump.

Aan Israëlische kant wordt er ook niet unaniem positief gereageerd op het plan, en de politieke kaarten liggen daar ook niet simpel. "Er loopt een procedure tegen Netanyahu, om hem voor corruptie te kunnen vervolgen. Vreemd genoeg loopt dit parallel met deze stap in het vredesproces én de impeachment tegen Trump. Los daarvan is er politieke verdeeldheid. De grootste oppositiepartij steunt dit plan: ze vindt het positief voor Israël, omdat het volgens hen het beste is wat ze de voorbije jaren uit de brand hebben kunnen slepen. Maar de kolonisten op de Westelijke Jordaanoever zijn ontevreden, ook al krijgen ze er grote blokken territorium bij. Want de droom van het grote Israël: die verdwijnt natuurlijk als er een volwaardige Palestijnse staat komt, en dat gaan ze niet zomaar aanvaarden."

Momenteel lijkt iedereen ervan uit te gaan dat dit plan niet gerealiseerd kan worden.

Is het vredesplan van Trump dan een doodgeboren kind? "Wel, als je een plan voorlegt dat maar langs één kant steun krijgt, lijkt het zo. Iedereen gaat ervan uit dat dit niet gerealiseerd kan worden. Maar Trumps voorstel heeft wel de bakens verzet in het Midden-Oosten. De klok kan niet zomaar teruggedraaid worden. Israël kan in het voorstel aanspraak maken op nieuw gebied, het is de vraag of ze zullen overgaan tot annexaties, en of er geweld komt langs Palestijnse kant. Als er annexaties volgen, dan worden alle internationale akkoorden van de voorbije decennia van tafel geveegd. En dan is het te zien hoe de wereld hierop zal reageren."