Informateurs Joachim Coens (l) en Georges-Louis Bouchez (r).

Wat kunnen de informateurs deze week nog? "PS en N-VA stonden veel verder dan werd beweerd. Nu MR nog overtuigen"

De federale informateurs Joachim Coens (CD&V) en Georges-Louis Bouchez (MR) hebben een extra week gekregen om uit te zoeken met welke partijen er een federale regering mogelijk is. De crux ligt erin om MR over de streep te trekken, vernam onze Wetstraat-watcher Johny Vansevenant. "PS en N-VA stonden al veel verder dan Magnette liet uitschijnen."

1. Waarop zullen informateurs Coens en Bouchez deze week inzetten?

In de eerste plaats zullen ze de PS en de N-VA in één regering proberen te krijgen, al sluiten ze ook een Vivaldi-coalitie - met Groen en zonder N-VA - niet uit, vertelt Johny Vansevenant in "De ochtend" op Radio 1.

"Bij verschillende onderhandelende partijen is te horen dat de PS en N-VA al veel verder stonden dan PS-voorzitter Paul Magnette liet uitschijnen. De PS heeft de uitgangspunten gelekt van de studiedienst van de N-VA, maar op de onderhandelingstafel lagen al vorderingen. Dus als de informateurs nu stoppen, zou dat allemaal om zeep zijn."

2. Maar het was volgens Magnette toch mislukt tussen N-VA en PS?

De N-VA, de PS en de MR houden elkaar in een wurggreep, weet Vansevenant. "N-VA wil altijd een van haar twee eisen realiseren: ofwel het communautaire, ofwel het rechts-sociaal-economische, zoals het in de tijd beperken van werkloosheidsmaatregelen."

Volgens Vansevenant wilde de N-VA wel degelijk openingen maken voor sociale maatregelen, maar weigerde vooral de MR om op het communautaire vlak over de brug te komen. "Dus kon N-VA niets toestaan op sociaal vlak. Dan deed de PS maar de deur toe, want daar waren ze bang dat de MR hen in de rug zou schieten wanneer ze allerlei toegevingen moesten doen die ze dan nadien moesten intrekken."

De informateurs moeten dus iets vinden om de MR tevreden te stellen. "Want de redenering is: er zijn sociale maatregelen voor de socialisten, er is het communautaire voor de N-VA, maar er is niets voor de MR." Alleen is de prangende vraag: wat moet dat dan zijn?

3. Waarom doet de MR zo moeilijk?

MR-voorzitter Bouchez heeft unitaristische ideeën, zo vertelde hij onlangs in een interview. "Dus die staat van nature niet te springen voor een staatshervorming. Bovendien neemt de MR de N-VA de val van de regering-Michel nog altijd kwalijk." 

Alles wat geregionaliseerd wordt, wordt in Wallonië linkser en dat wil de MR niet

Bovendien: als de N-VA-eisen voor meer zeggenschap van de deelstaten over onder meer politie en gerecht worden ingewilligd, wint de MR daar niet veel bij, weet Vansevenant. "Want alles wat geregionaliseerd wordt, wordt in Wallonië linkser en dat wil de MR niet. Ze hebben liever dat dat op Belgisch niveau blijft, zodat het met de steun van de Vlamingen liberaler blijft."

De premierpost voor Sophie Wilmès in de nieuwe regering dan maar? "Misschien, maar ze hebben al eens een premierpost gehad en dat was geen succes. Bovendien is de vraag of de PS dat gaat willen toestaan."

Beluister hieronder de analyse van Johny Vansevenant in "De ochtend" op Radio 1 of lees verder

4. Wat is de rol van CD&V in dit schouwspel?

CD&V heeft de sleutel in handen voor een Vivaldi-coalitie (zonder N-VA, met Groen). Maar tot frustratie van de PS blijft CD&V zijn wagentje aan N-VA vasthaken. "Ze zijn scotché aan N-VA, zoals ze dat dan op zijn Frans zeggen."

"CD&V gaat ervan uit dat zij weinig te winnen hebben in een regering zonder N-VA. Zij kunnen zich de kritiek van N-VA al voorstellen wanneer die partij in de oppositie zit en CD&V zou meestappen in een regering met PS zonder Vlaamse meerderheid."

Er is 12 miljard begrotingstekort, er is de kost van de klimaatmaatregelen, er is de vergrijzingskost. Het wordt dus geen plezierritje

"De oppositie - N-VA en Vlaams Belang - gaan dan 'nee' zeggen tegen het 'Waalse dictaat'. Die gaan ook klagen over een 'anti-Vlaamse belasting­regering', omdat er toch onpopulaire maatregelen nodig zullen zijn. Er is 12 miljard begrotingstekort, er is de kost van de klimaatmaatregelen, er is de vergrijzingskost. Het wordt dus geen plezierritje."

CD&V zit ook te denken aan de verkiezingen van 2024. "Als ze zomaar meegaan met de PS, zonder de N-VA, vrezen ze dat ze dan het licht zullen mogen uitdoen."

5. Wat wil SP.A eigenlijk?

SP.A heeft haar socialistische zusterpartij PS aangepord om voor paars-geel te gaan, zegt Vansevenant. "Voor voorzitter Conner Rousseau is Vivaldi, zonder N-VA, inhoudelijk comfortabeler. Maar paars-geel, met N-VA, is beter voor de stabiliteit van het land. Met het oog op de verkiezingen van 2024 is het voor de heropbouw van de SP.A wat vervelend om in een regering te zitten die ingaat tegen die kleine 50 procent Vlaams-nationalistische kiezers."

De hoop op een regering met N-VA is trouwens nog niet weg bij SP.A. "Zeg nooit nooit", klinkt het daar.

(Lees verder onder de foto)

SP.A-voorzitter Conner Rousseau.

6. En wat met Open VLD?

"Als het paars-geel is, zal PS eisen dat Open VLD eruit vliegt", analyseert Vansevenant nog. "De enige methode voor Open VLD om in de regering te zitten is dus in een Vivaldi-coalitie." Maar de rechtervleugel - met onder anderen Kamerfractieleider Egbert Lachaert - wringt daar tegen.

"Maar een Open VLD-bron zei me: als Oost-Vlaming Alexander De Croo kan meeregeren, zal zijn gouwgenoot Egbert Lachaert zijn verzet staken. Dan is het toch niet uitgesloten dat Open VLD in Vivaldi stapt."

Herbekijk hieronder het verslag in "Het Journaal" over de regeringsvorming:

Video player inladen...

Meest gelezen