Eerste stap naar proces aanslagen 22 maart: binnenkort uitspraak over bijzondere opsporingsmethoden van agenten

In Brussel is vanmorgen een eerste belangrijke zitting gehouden in de aanloop naar het grote proces over de aanslagen van 22 maart. De kamer van inbeschuldigingstelling boog zich over de bijzondere opsporingsmethoden die in het onderzoek naar de daders zijn gebruikt. De uiteindelijke beslissing daarover zal op 10 februari volgen. In een volgende fase moet de raadkamer beslissen welke verdachten zich voor de aanslagen moeten verantwoorden. 

Bij de aanslagen op de luchthaven van Zaventem en in de metro in het Brusselse metrostation Maalbeek vielen 32 doden en meer dan 300 gewonden. Drie daders, Khalid en Ibrahim El Bakraoui en Najim Lachraaoui, bliezen zichzelf op. Twee andere daders, Mohamed Abrini en Ossama Krayem, keerden op hun stappen terug en doken onder. Om die twee en de rest van het terreurnetwerk op te sporen, voerden de onderzoekers verschillende observaties uit. Die techniek van observaties is een van  de bijzondere opsporingsmethodes die besproken zal worden op zitting van de kamer van inbeschuldigingstelling.

De controle van de bijzondere opsporingsmethodes (BOM), zoals observatie en infiltratie, is wettelijk verplicht en is een technische aangelegenheid. De kamer van inbeschuldigingstelling kreeg van het parket een gesloten dossier waarin staat welke bijzondere opsporingsmethoden gebruikt werden tijdens het onderzoek. Het dossier is geheim omdat er namen van personen in kunnen staan die bijvoorbeeld toestemming gaven om vanuit hun woning observaties te laten uitvoeren.

(lees verder onder de foto)

© VRT

Nadat de kamer van inbeschuldigingstelling het dossier bekeken heeft, geeft die het terug aan het parket en pas daarna kunnen de betrokken partijen pleiten, zonder dat ze toegang hebben tot de inhoud ervan. De bespreking gebeurt door alle partijen afzonderlijk en achter gesloten deuren. De kamer van inbeschuldigingstelling moet nadien oordelen of de bijzondere opsporingsmethoden op een correcte manier zijn gebruikt.

Weinig opmerkingen

Op de zitting waren onder meer de 13 verdachten uitgenodigd. Amper één van hen is komen opdagen, de anderen werden vertegenwoordigd door hun advocaten of daagden helemaal niet op. Bij de burgerlijke partijen was de opkomst talrijker: slachtofferverenigingen Life4Brussels en V-Europe, die respectievelijk een 250-tal en een 200-tal slachtoffers verenigen, hadden verschillende advocaten gestuurd. In totaal waren er voor de slachtoffers een 20-tal advocaten present. Enkele burgerlijke partijen waren ook in persoon aanwezig. 

Anthony Mallego, de advocaat van één van de slachtoffers, liet na afloop van de zitting weten dat hij weinig opmerkingen had: "Het gaat om een vertrouwelijk dossier, dus ik heb niet het recht om alles te kunnen bekijken. Maar wat we hebben kunnen bekijken, was in orde."

Wat we van het dossier hebben kunnen inkijken, was in orde

Anthony Mallego, advocaat slachtoffer

Ook alle andere partijen volgden die redenering en formuleerden bijna tot geen opmerkingen. Daaruit kan naar alle waarschijnlijkheid worden besloten dat de kamer van inbeschuldigingstelling de aangewende BOM-methodes zal goedkeuren in haar arrest. Die uitspraak staat gepland op 10 februari. 

"Formele zitting"

"Het is de eerste belangrijke stap in het proces", zegt Olivia Venet, advocaat van slachtoffervereniging Life4Brussels. "De zitting van vandaag is in die zin belangrijk omdat het voor de slachtoffers nu vaststaat dat het proces er écht zal komen. De inhoud van de zitting daarentegen is niet echt waardevol voor de slachtoffers. Het gaat eerder om een formele aangelegenheid."

De zitting van vandaag is in die zin belangrijk omdat het voor de slachtoffers nu vaststaat dat het proces er écht zal komen

Olivia Venet, advocaat van Life4Brussels

Ook Philippe Vansteenkiste van V-Europe sluit zich hierbij aan: "Het gaat om een technische zitting, maar het is wel de eerste zitting. Daardoor is het dus ergens een opening naar het proces van de aanslagen van 22 maart. Voor ons is het wel belangrijk om hier aanwezig te zijn omdat we elke stap willen volgen. We willen alles in detail opvolgen om het te kunnen meegeven aan de slachtoffers."

"Wonden zullen heropend worden"

In een volgende fase moet de raadkamer beslissen welke verdachten effectief voor de rechtbank zullen moeten komen. Een eerste zitting in die fase is gepland voor eind februari, mogelijk zelfs al op 20 februari, al ligt die datum nog niet vast.

Volgens Vansteenkiste zal het nog enige tijd duren vooraleer het proces dan echt van start zal kunnen gaan: "Na de doorverwijzing die voor de komende weken gepland staat, zal er wel nog een gat vallen, aangezien het proces pas in september 2021 verwacht wordt. De slachtoffers zullen dan vijf jaar gehad hebben om hun leven opnieuw op te bouwen maar op het proces zullen die wonden heropend worden", gaat de man verder. "We hopen dat het proces sereen zal verlopen en dat de daders zullen terechtstaan.

Bekijk hier het verslag uit “Het Journaal”:

Video player inladen...

Justitiejournalist Caroline Van den Berghe staat aan het gerechtsgebouw in Brussel:

Video player inladen...