AFP or licensors

Kunnen Polen en Frankrijk na bezoek van Franse president Macron weer met een schone lei beginnen?

De Franse president Emmanuel Macron is op bezoek in Polen. Met dit eerste bezoek sinds zijn aantreden hoopt Macron deels de plooien glad te strijken met Polen, een land dat sinds enkele jaren steeds vaker overhoop ligt met Europa. Het bezoek van de Franse president komt daags na de brexit. Volgens de Poolse president Andrzej Duda is het bezoek dan ook een kans om te bespreken "wat de nieuwe vorm van de Europese Unie zal zijn".

"Frankrijk is niet pro-Russisch en niet anti-Russisch, maar pro-Europees", zei de Franse president na zijn aankomst in de Poolse hoofdstad Warschau. Daarmee legt Macron meteen de vinger op een grote gapende Poolse wonde: de vrees voor de Russische buur. Het is geen geheim dat in de Poolse regering geen vrienden zitten van Vladimir Poetin. Dat Macron voorstander is van een strategische samenwerking met Rusland, past dan ook niet in het kraam van de Polen.

Maar Macron wil dat de Poolse burgers op Europa vertrouwen voor hun veiligheid, zei hij vandaag. "Dan zal het Europese gevoel onverwoestbaar zijn", volgens Macron. Investeren in defensie en integratie van defensie tussen de Europese staten - een van Macrons stokpaardjes - is cruciaal om de Polen dat gevoel te bezorgen, vindt de president.

Tijdens een tweedaags bezoek zal Macron spreken met de Poolse president Andrzej Duda en de premier Mateusz Morawiecki. Hij zal ook samenzitten met de minister van Buitenlandse Zaken Jacek Czaputowicz en de voorzitters van het Poolse parlement. Verder gaat Macron naar een bijeenkomst van de Franstalige gemeenschap in Polen en zal hij Poolse intellectuelen ontmoeten.

Polen versus de EU

Het bezoek van Macron komt daags na de brexit, die Macron "een historisch alarmsignaal" noemde. Nu het Verenigd Koninkrijk de EU heeft verlaten is Polen gestegen in de rangorde van lidstaten als we kijken naar bevolkingsaantal en grootte van de economie. De Poolse president Andrzej Duda is blij met het bezoek van Macron vlak na de brexit: "Dit laat zien dat hij geïnteresseerd is in ons deel van de Unie. We kunnen bespreken hoe de Unie zich zal ontwikkelen en wat haar nieuwe vorm zal zijn."

De relatie tussen Polen en de EU loopt overigens de laatste jaren niet over rozen. De opvang van vluchtelingen leidde tot een conflict met de EU, alsook verschillende hervormingen in het rechtssysteem van de rechts-conservatieve regerende partij Recht en Rechtvaardigheid. Het gedwongen pensioen van enkele rechters triggerde zelfs de officiële sanctieprocedure van de Europese Commissie, waarbij bepaalde rechten van een lidstaat afgenomen kunnen worden.

De Franse president Emmanuel Macron (L) en de Poolse premier Mateusz Morawiecki (R) in Warschau, 3 februari 2020.
AFP or licensors

Polen versus Frankrijk

De ontmoeting tussen Macron en Duda is niet alleen belangrijk voor de verhoudingen in Europa, maar ook voor de relaties tussen Polen en Frankrijk zelf. Het bezoek van Macron was het eerste bezoek van een Franse leider in enkele jaren. In 2016 zegde de voorganger van Macron, François Hollande, een bezoek aan Warschau nog af. Polen had in 2015 een overeenkomst gesloten met het Franse Airbus om voor 3,14 miljoen helikopters te kopen, maar zegde die deal dan toch af. Ook de huidige Franse president spaarde zijn kritiek voor de Poolse regering vaak niet. 

Door bij Duda op bezoek te gaan, wil Macron de strijdbijl begraven, zo blijkt. Ook de Franse ministers van Buitenlandse Zaken, Financiën, Defensie en Milieu zijn mee afgereisd naar Polen. Er zal gepraat worden over defensie- en energie­samenwerking. Dat laatste is ook een heikel punt voor de EU: de Poolse regering heeft al meerdere malen laten weten dat ze niet wil afzien van energiewinning uit fossiele brandstoffen. Een principe dat haaks staat op de milieu-ambities van de EU.

Maar Macron heeft de Polen dus nog niet afgeschreven. Dit bezoek moet ervoor zorgen dat de relaties tussen Polen en Frankrijk weer op een positieve manier ontwikkelen. Macron wil ook in de komende maanden een top tussen Frankrijk, Duitsland en Polen organiseren. Het lijkt erop dat Macron zijn rol als voorvechter van de Europese Unie voortzet, en een van de zorgenkinderen van de EU weer op de kar wil trekken. Of Polen die uitgestoken hand zal aannemen, is nog maar de vraag. 

Meest gelezen