Video player inladen...

Check: De kans dat u besmet raakt met het nieuwe coronavirus is verwaarloosbaar, zoals u ook geen ebola of zika opliep

De kans dat u het nieuwe coronavirus oploopt of eraan bezwijkt, is verwaarloosbaar klein. Hetzelfde geldt voor ebola, zika, SARS, MERS en andere epidemische infectieziekten die elders in de wereld woeden. In Vlaanderen lopen we meer kans op een seksueel overdraagbare infectie (een soa), kinkhoest of een doodgewone griep.

Het eerste geval van het nieuwe coronavirus in België is bevestigd. Wereldwijd zijn momenteel meer dan 24.000 mensen besmet, en al 494 mensen zijn aan het virus overleden. 

Het nieuwe coronavirus schaart zich hiermee in het rijtje van de grootste epidemieën van deze eeuw. Maar de kans dat u het virus zult oplopen of er zelfs aan bezwijkt, blijft verwaarloosbaar klein.

Epidemieën bereiken Vlaanderen nauwelijks

Sinds het begin van de eeuw zijn er een aantal internationale epidemieën geweest. 

Maar wat was de impact van al deze ziektes in ons land? Verwaarloosbaar. In België raakte niemand besmet met ebola, zika, SARS of MERS. De Mexicaanse griep gedroeg zich in ons land als een gewone griep, met een gemiddelde hoeveelheid zieken en overlijdens.

Bovenstaande visualisatie laat zien hoeveel gevallen van welke ziekte per jaar voorkomen in Vlaanderen. De aantallen lijken misschien hoog, maar zelfs de meest voorkomende ziektes komen nog niet tot één procent van de Vlaamse bevolking.

Gewone griep maakt meer slachtoffers

Ondanks het gebrek aan slachtoffers in Vlaanderen veroorzaakten deze epidemieën, net als het nieuwe coronavirus nu, nationale onrust. Mensen durfden bijvoorbeeld niet meer te reizen, uit angst om besmet te raken. 

Tegelijkertijd raakt niemand nog in paniek van de 'gewone' seizoensgriep, terwijl in België gemiddeld 500.000 mensen per jaar daarmee besmet raken en gemiddeld 1.000 mensen per jaar aan de gevolgen van griep overlijden. Beduidend meer dan het aantal dodelijke slachtoffers van alle andere epidemieën.

Volgens dokter Dirk Wildemeersch van het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid komt dit doordat mensen de risico's van ziektes vaak over- of juist onderschatten. "Iets dat onbekend is, wekt bijvoorbeeld wantrouwen, wat de risico's uitvergroot. Ook de berichtgeving in de media verhoogt dat gevoel van onveiligheid." 

Als een ziekte daarnaast onbeheersbaar lijkt, verhoogt dat het risicogevoel. "Vergelijk het met rijden in een auto," zegt Wildemeersch. "Omdat we zelf achter het stuur zitten, schatten we de risico's lager in. Terwijl een ziekte die onzichtbaar is en je niet aan ziet komen ons juist een groter risicogevoel geeft."

Meldingsplicht helpt uitbraak in de hand te houden

Zorg en Gezondheid houdt een overzicht bij van meldingsplichtige infectieziekten. Daar vallen de eerder genoemde ziektes onder, maar ook bijvoorbeeld tuberculose, gele koorts en gonorroe. Griep is geen meldingsplichtige infectieziekte, maar wordt op nationaal niveau wel wekelijks bijgehouden door wetenschapsinstituut Sciensano.

Ziektes zijn meldingsplichtig om verschillende redenen. Ten eerste om te zorgen dat de juiste maatregelen genomen worden zodat de ziekte zich niet verder verspreidt. Ten tweede om de ontwikkeling van de ziekte te kunnen volgen en in de gaten te houden of er bijvoorbeeld een epidemie ontstaat.

Voor sommige infectieziektes, zoals malaria, dengue (knokkelkoorts) en het zikavirus, registreert het agentschap alleen besmettingen die in Europa plaatsvonden. Een zogenoemde "geïmporteerde" patiënt, die de ziekte bijvoorbeeld van een reis mee terug heeft genomen, telt dan niet mee in de cijfers. 

De persoon die momenteel besmet is met het nieuwe coronavirus is ook geïmporteerd, omdat hij het virus niet opgelopen heeft op Europees grondgebied.

Vaccineren tegen infecties

De cijfers van Zorg en Gezondheid laten zien dat de internationale epidemieën in Vlaanderen misschien wel ongerustheid veroorzaken, maar geen daadwerkelijke besmettingen. Ook andere meldingsplichtige ziektes besmetten nooit meer dan een half procent van de Vlaamse bevolking. 

Het aantal overlijdens is eveneens verwaarloosbaar, zeker ten opzichte van bijvoorbeeld het aantal mensen dat overlijdt aan een longontsteking. 

Het is niet zo dat Vlaanderen helemaal geen risico's loopt op een epidemie. Maar internationale epidemieën ontstaan vaak ver weg van hier, waardoor de kans kleiner is dat ze ons bereiken.

Daarnaast wonen in België simpelweg minder mensen dan in bijvoorbeeld China. Als mensen in grote gezinnen dicht op elkaar leven, is de kans groter dat ziektes die zich via de luchtwegen verspreiden, om zich heen kunnen grijpen.

Bekijk hier het verslag uit "Het Journaal" en lees voort onder de video:

Video player inladen...
Een ziekte die onzichtbaar is en die we niet kennen, vergroot het wantrouwen, waardoor we de risico's hoger inschatten.
dr. Dirk Wildemeersch, Zorg en Gezondheid

In 2012 en 2013 leidde een opleving van de bof onder studenten in Vlaanderen bijvoorbeeld wel tot een lokale epidemie: het agentschap registreerde die jaren 1.842 en 2.468 gevallen, het hoogste aantal besmettingen van alle ziektes die Zorg en Gezondheid bijhoudt. 

Een van de redenen daarvoor was dat slechts 75 tot 80 procent van de studentenpopulatie als baby was ingeënt tegen de bof. Tegenwoordig ligt de vaccinatiegraad een stuk hoger: tussen de 92 en 96 procent voor jonge kinderen. Ook adolescenten laten zich vaker inenten dan vroeger, blijkt uit de laatste studie van Zorg en Gezondheid uit 2016.

Wie nog vragen heeft over het nieuwe coronavirus, kan terecht op de website info-coronavirus.be.  Maar, benadrukt ook dr. Wildemeersch, je zorgen maken is zeker niet nodig.

Video player inladen...

Meest gelezen