Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved

Ik hoop dat Nancy Pelosi zich schaamt voor het verscheuren van de toespraak van Donald Trump

Na de State of the Union-speech van de Amerikaanse president Donald Trump verscheurde de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden Nancy Pelosi ostentatief de woorden van de president. Politiek onfatsoenlijk, zegt publicist Mark Van de Voorde.

opinie
Mark van de Voorde
Mark van de Voorde is onafhankelijk publicist. Hij was raadgever communicatie en speechschrijver bij de CD&V-kopstukken Yves Leterme en Herman Van Rompuy.

Nancy Pelosi is voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, de Amerikaanse versie van onze Kamer van Volksvertegenwoordigers. Daarom zit ze niet alleen achter Trump als hij de afgevaardigden toespreekt, maar ook een trede hoger. Zoals de Kamervoorzitter bij ons boven de ministers troont, als die het woord nemen. 

De macht hoort finaal het volk toe in een democratie, en daarom is de voorzitter van de vertegenwoordigers van dat volk hoger "verheven" dan de regeringsleider (in de VS is de president zowel staatshoofd als regeringsleider).

Verheven was het schouwspel evenwel niet dat volgde op Trumps State of the Union. Terwijl vicepresident Mike Pence naast haar netjes applaudisseerde, griste Nancy Pelosi de uitgeprinte tekst van de presidentiële toespraak van de tafel en scheurde die in stukken. Meteen moest ik denken aan de memorabele woorden die toenmalige first lady Michelle Obama sprak op de Democratische Conventie van 2016: "When they go low, we go high."

When they go low, we go high
First lady Michelle Obama

Helaas, Pelosi ging very low, en dat op een uitzonderlijk moment dat Trump een keertje voor zijn normale doen very high was gegaan. Hij had immers niemand uitgescholden, geen verwijten gemaakt, geen bevolkingsgroepen of buitenlanders geviseerd en geen vijanden aangewezen. Zoals VS-correspondent Björn Soenens vertelde: "Hij sprak op een bezadigde en kalme manier".

Groots was de presidentiële toespraak niet en alvast niet de motiverende speech die je van een staatsman mag verwachten. Trump gaf ook geen correcte "stand van de natie", want, zoals Björn Soenens ook vertelde: "Je merkte dat hij een aantal onwaarheden de wereld instuurde".

Dat vele fake news van Trump maakt een democraat en nog meer een Democraat (vertegenwoordiger van de Amerikaanse Democratische Partij) boos en woest. Maar wie high wil blijven gaan, moet zijn of haar woede inhouden. Pelosi vloog uit de bocht van het parcours dat haar partij wil volgen. Ze donderde van haar troon very low naar beneden.

Trumps niveau

Er is veel te zeggen over Trump. Dat hij het Amerikaanse volk verdeelt en haat zaait. Dat hij de faam van zijn land bezoedelt. Dat hij de democratie schade toebrengt. En ook dat hij eigenlijk had moeten worden afgezet. Maar zolang hij de wettige president is, moet hij ook aldus worden behandeld. 

Tijdens een plechtig moment uit de ceremoniën van de democratie verscheur je niet de woorden van het staatshoofd. Dat doe je eventueel achteraf, bij de parlementaire bespreking. Niet letterlijk dan, maar met argumenten en juiste data. Dan breekt het moment aan om te tonen dat de "afgevaardigden van het volk" boven de regeringsleider staan in een democratie.

Zij die als voorzitter van het Huis boven de president moest staan, is naast hem komen staan

Het drama is dat Nancy Pelosi zich heeft verlaagd tot Trumps niveau. Zij die als voorzitter van het Huis boven de president moest staan, is naast hem komen staan. Mentaal en moreel. Wie in een discussie of een confrontatie de (verbale en non-verbale) taal overneemt van een irrationele en scheldende tegenstander, laat verstaan dat zijn vulgaire niveau het correcte niveau is. Correctie van zijn onredelijkheid is dan niet meer mogelijk. De bruut zal blijven winnen.

Voor de samenleving is dat nefast. Als de politieke elite zo laag valt, geeft ze aan het volk het signaal dat brutaliteit helpt en hufterigheid mag, dat argumentatie niet nodig is en schelden best helpt om te scoren.

Fatsoenlijk

Voor de politiek zelf is dat ook nefast. Een democratie is immers, zoals men wel eens zegt, het georganiseerde meningsverschil. Die organisatie van botsende meningen om tot een compromis of een besluit te komen, moet ordentelijk verlopen. Fatsoenlijk, om een vergeten woord te gebruiken. 

De rechtsstaat steunt op wetten. Wij vergeten te vaak dat wetten in wezen niets anders zijn dan juridische regels die ons toelaten fatsoenlijk met elkaar om te gaan. Wie het fatsoen in het politieke proces opgeeft, vergeet dat er geen alternatief is om een samenleving netjes te ordenen. Wijlen filosoof Koen Raes zei: "We hebben alle klassieke beleefdheidsregels overboord gegooid, omdat we ze autoritair vonden. Maar er is geen nieuwe moraal voor in de plaats gekomen." Ook in de politiek niet.

Ik hoop dat Nancy Pelosi zich nu schaamt voor wat ze heeft gedaan. Schaamte is immers de eerste stap naar moreel handelen. Het is de schaamte die van ons fatsoenlijke mensen maakt. In 2001 publiceerde Ramsey Nasser zijn schitterende boekje "Zeiksnor en de twee culturen" waarin hij een oud heertje laat opdraven met de uitroep: "Pudeur! Deftigheid! Hoffelijkheid! Fatsoen!" Ik roep het hem graag na. 

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.

Meest gelezen