"Staatsgreep van een halve eeuw": Amerikaanse CIA en Duitse BND luisterden jarenlang gesprekken tussen wereldleiders af 

De Amerikaanse CIA en haar Duitse tegenhanger BND hebben decennialang communicatie van landen afgeluisterd via een Zwitsers bedrijf dat ze controleerden. Dat meldt de Amerikaanse krant The Washington Post samen met de Duitse tv-zender ZDF. Die hebben gelekte evaluatierapporten in handen gekregen waaruit dat blijkt.

The Washington Post en ZDF doen in een lang essay uit de doeken hoe de inlichtingendiensten te werk gingen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog maakte het Zwitserse bedrijf Crypto AG apparatuur voor de Amerikaanse troepen. Daarmee kon het leger haar communicatie beveiligen. En dat deed Crypto AG uitgroeien tot de marktleider voor encryptieapparatuur in de volgende decennia.

En die marktleiderspositie zorgde ervoor dat heel wat bedrijven en landen Crypto AG kozen voor hun beveiliging. Enkele van de klanten waren Iran, militaire junta's in Latijns Amerika, zelfs het Vaticaan. Andere landen als de Sovjet-Unie en China werden nooit klant bij het bedrijf. Van België is geen sprake, wel van andere EU-landen als Portugal, Spanje en Ierland, net als NAVO-land Turkije.

Datzelfde bedrijf werd vanaf 1970 volledig gecontroleerd door de BND en de CIA, waardoor die verregaande manipulatie konden uitoefenen in het bedrijf. De inlichtingendiensten installeerden achterdeurtjes zodat zij gemakkelijk konden inbreken bij alle klanten. En zo alles afluisteren.

Operatie "Thesaurus"

Zo werden de Britten op de hoogte gesteld van wat de Argentijnse militie van plan was tijdens de Falklandoorlog, en konden ze de Iraanse geestelijke leiders in de gaten houden tijdens de gijzelingen van 1979. De spionage-operatie heette eerst "Thesaurus", wat een "naslagwerk" betekent, en daarna "Rubicon". ZDF en de Post stellen dat het geldt als één van de meest gewaagde CIA operaties ooit. "Het was een staatsgreep van een halve eeuw", concludeert het rapport van de CIA.

Duitsland is sinds 1994 teruggetrokken uit de samenwerking, waardoor de CIA het bedrijf volledig in handen kreeg tot het in 2018 failliet ging. Er zijn wel nog steeds veel landen die de apparatuur gebruiken.

Op de website van het huidige bedrijf, dat voortvloeide uit Crypto AG, Crypto International Group, verklaart het "zich bewust te zijn van het nieuws", en benadrukt dat Crypto International Group het merk en de bezittingen van Crypto AG overgenomen heeft, maar dat ze nooit iets te maken hebben gehad met de BND of de CIA. "We hebben een nieuwe eigenaar, nieuw management en een nieuwe strategische visie."

De Zwitserse autoriteiten hebben intussen een onderzoek geopend.

Meest gelezen