Malacanang Presidential Photographers Division

Filipijnse president Rodrigo Duterte schrapt defensieverdrag met de Verenigde Staten

Na drie jaar van anti-Amerikaanse retoriek heeft president Duterte dan toch een defensieverdrag met de Verenigde Staten geschrapt. Volgens Duterte moeten de Filipijnen niet langer militair afhankelijk zijn van een grote partner. De alliantie tussen beide landen is nochtans erg belangrijk voor de Stille Oceaan en het Verre Oosten.

De Amerikaanse ambassade in de Filipijnse hoofdstad Manilla bevestigt dat ze een officiële opzegging gekregen heeft. Die zou over 180 dagen in werking treden en slaat op het Visiting Forces Agreement (VFA) uit 1998. Dat regelt de wettelijke status van Amerikaanse militairen die in de Filipijnen aanwezig zijn bij onder meer militaire oefeningen of humanitaire operaties.

Het gaat dus niet om het schrappen van de andere militaire bijstands­verdragen die de twee landen de voorbije zeventig jaar hebben gesloten, maar toch is de zet opmerkelijk. Het past in de nogal kritische uitvallen van president Rodrigo Duterte tegenover de bondgenoot in de Verenigde Staten. 

Volgens Duterte is het tijd dat de Filipijnen militair op eigen kracht gaan staan en niet langer afhangen van een grote partner zoals de VS. Toch zou de aanleiding vooral zijn dat een voormalig politiechef met nauwe banden met Duterte onlangs geen visum heeft gekregen voor de VS. Washington reageert daarmee op de beschuldigingen aan het adres van die man inzake schendingen van de mensenrechten. 

Pijler van de VS in het Verre Oosten

De Verenigde Staten en de Filipijnen zijn al meer dan een eeuw nauw met elkaar verbonden. De VS veroverden de eilandengroep tijdens de oorlog met de Spaanse kolonisator in 1898. Nadien werden de Filipijnen een springplank voor de VS in het Verre Oosten, op enkele jaren van Japanse bezetting tijdens de Tweede Wereldoorlog na. (Lees verder onder de foto).

Amerikaanse troepen tijdens de oefeningen "Balikatan 2019" in de Filipijnen.
Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved.

Nadien werden de Filipijnen onafhankelijk, maar tot in de jaren 90 hadden de VS er twee grote militaire basissen voor hun marine en de luchtmacht in Clark en Subic Bay. Nadien werden die vervangen door een kleinere en niet-permanente aanwezigheid. De archipel was erg belangrijk om VS-invloed in Azië te projecteren tijdens de Koude Oorlog (Vietnam), maar ook in de strijd tegen het moslimterrorisme (Al Qaeda en dergelijke) en tegen de opkomende militaire invloed van China in de regio.

Duterte staat overigens veel minder kritisch tegenover China en Rusland, die hij wil uitspelen tegenover de Amerikaanse invloed. Dat kan echter de Filipijnen ook zuur opbreken, want Manilla zit op ramkoers met China over een aantal atollen en eilanden in de Zuid-Chinese Zee.

Meest gelezen