Zelfs de erewacht op het Plein van de Hemelse Vrede draagt een mondmasker.
Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved

WHO-toparts Mike Ryan: "Het is te vroeg om te spreken over begin van het einde van coronavirus in China"

Er zijn al enkele dagen minder nieuwe ziektegevallen in China, maar de Wereldgezondheidsorganisatie wil nog niet spreken over een uitdoven van het coronavirus Covid-19 in China, laat staan in de hele wereld. Tegelijk is er twijfel over de officiële cijfers en zijn onafhankelijke journalisten en critici in China verdwenen.

Volgens China zijn er dinsdag in heel het land 2.015 nieuwe ziektegevallen opgetekend. Dat is de tweede opeenvolgende dag met minder nieuwe gevallen en een pak minder dan de 3.900 gevallen een week geleden. "De situatie is nog altijd ernstig, maar er zijn positieve tekenen", aldus Mi Feng, de woordvoerder van de Commissie voor Gezondheid in China.

Meer nog: volgens Zhong Nanshan, epidemioloog en topadviseur van de Chinese overheid, zal het virus deze maand nog zijn hoogtepunt voorbij zijn en zou de uitbraak in april bedwongen zijn. 

We gaan nu niet praten over aantallen of een datum, we moeten onze focus leggen op onze taak

Dokter Mike Ryan, hoofd van Noodsituaties van de Wereldgezondheidsorganisatie

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) lijkt dat optimisme vooralsnog niet te delen. Dokter Mike Ryan, hoofd van de dienst Noodgevallen van de WHO, vindt het "nog veel te vroeg om te spreken over het begin van het einde van de huidige crisis". Ook WHO-topman Tedros Adhanom Ghebreyesus vindt het hoopvol dat  "het aantal nieuwe gevallen lijkt te stabiliseren, maar toch moeten we "extreem voorzichtig blijven" Probleem is dat de WHO afhangt van officiële cijfers vanuit China, al heeft de WHO een internationaal team van experten  naar dat land gestuurd om de situatie in te schatten.  

Uitbraak van virus gestabiliseerd?

In China zitten 60 miljoen mensen gedwongen in quarantaine, vooral dan in de stad Wuhan (waar het virus eerst opdook) en in de omliggende provincie Hubei. Ook andere delen van  het land zijn afgesloten, zij het op minder drastische wijze. Zo mogen ook mensen in Shanghai sommige gesloten residenties waar ze wonen, niet verlaten of worden verkeer en openbaar vervoer beperkt.

Het vakantie voor Chinees nieuwjaar is verlengd, al beginnen sommige bedrijven opnieuw op te starten. Probleem is dat miljoenen mensen nog altijd ver van hun werkplaats zitten en niet terugkunnen en dat begint te wegen op de economie. De Chinese president Xi Jinping -erg beducht voor de politieke en economische stabiliteit- heeft bedrijven belastingvoordelen en steun beloofd om de economische schade te beperken, want de Chinese groei zal zwaar te lijden hebben onder de huidige epidemie. 

Kloppen de officiële cijfers uit China?

De WHO wil duidelijk China niet voor de borst stoten, maar andere experten hebben twijfels over de officiële cijfers vanuit Peking. Volgens professor Epidemiologie Neil Ferguson van het Imperial College in London zou China slechts 10 procent van het werkelijke aantal ziektegevallen kunnen opsporen omdat veel ziekenhuizen in Wuhan onvoldoende uitgerust zijn met testkits -het duurt overigens een tijd om de resultaten te kennen- en omdat het personeel overwerkt geraakt of zelf besmet is geworden. (zie The Financial Times). (Lees verder onder de foto).

Een patiënt wordt verzorgd in een ziekenhuis in Wuhan.
Xinhua

Ook experten van de Chinese overheid geven toe dat de testen niet altijd accuraat zijn of genoeg uitgevoerd kunnen worden. Het is natuurlijk gemakkelijk om kritiek te uiten op een land met een dergelijk grote bevolking als China, dat soms heel modern, maar op andere plaatsen veel minder goed uitgerust is en waar het systeem kreunt onder een dodelijke en niet te voorziene epidemie. 

Dat gebrek aan juiste diagnose geldt evenzeer en misschien nog meer in Zuidoost-Azië. Landen als Cambodja of Indonesië hebben veel contacten met China, maar de gezondheidszorg is er nog problematischer en detectie nog moeilijker. En dan spreken we nog niet over Afrika, waar Chinese zakenlui de laatste tijd erg actief zijn. Mocht het virus daar op grote schaal uitbreken, dan zijn de gevolgen wellicht niet te overzien

Gebrek aan openheid van regime blijft probleem

In eigen land blijft het Chinese communistische regime erg beducht voor kritiek. De voorbije dagen zijn zeker twee mensen die kritiek hadden geuit op de aanpak van het coronavirus, verdwenen. Meestal wil dat zeggen dat ze zijn opgepakt. Het gaat om Fang Bin, een zakenman die videobeelden van overvolle ziekenhuizen in Wuhan had verspreid op sociale media, en de kritische journalist Chen Quishi. (Lees verder onder de foto).

President Xi was enkele dagen "onzichtbaar", maar wil nu blijkbaar een positieve boodschap brengen.
Xinhua

Volgens The South China Morning Post -een krant uit Hongkong- hebben honderden Chinese academici, ook van topuniversiteiten zoals Peking en Tsinghua University, een onlinepetitie aan het Chinese parlement hebben getekend om vrijheid van meningsuiting te eisen. In brede kringen in China zou grote woede zijn over de dood van dokter Li Wenliang, de arts die in december als eerste waarschuwde voor de uitbraak van het virus. Hij werd toen samen met collega's door de politie lastiggevallen omdat hij "geruchten zou verspreid hebben". Dokter Li is inmiddels zelf overleden aan het virus en is een soort nationale held geworden.

De voorbije dagen brengen officiële Chinese media vooral positieve verhalen over het virus om de kritiek af te wenden met onder meer video's over dansende patiënten of "heroïsche verpleegkundigen". Ook bij de uitbraak van het SARS-virus in 2002 kreeg het regime de kritiek dat veel informatie te lang onder de mat geveegd werd. Onder huidig leider Xi Jinping is de greep op de media verstrakt, maar het regime was altijd al erg beducht voor negatieve berichtgeving die de economie of het politieke systeem in vraag zou kunnen stellen. Ook dat wakkert het wantrouwen tegenover de officiële cijfers en beweringen van uit Peking aan.