Nicolas Maeterlinck

Komen er nieuwe verkiezingen? Druk op CD&V wordt opgevoerd 

Na het ontslag van koninklijk informateur Koen Geens (CD&V) is de vraag: wat nu? PS-voorzitter Magnette heeft definitief de deur dicht gegooid voor een regering met de N-VA. Maar ook voor een regering zonder N-VA (maar wel met de groenen) zijn er grote struikelblokken. Volgens CD&V-voorzitter Coens ligt dat scenario "op dit moment niet op tafel". Strompelen we toch naar verkiezingen? 

Nadat gisteren de opdracht van koninklijk opdrachthouder Koen Geens (CD&V) werd beëindigd, lijken er nu twee dagen van relatieve rust aan te komen. Pas maandag start de koning zijn gesprekken met de partijvoorzitters. 

Maandagavond zou hij dan een nieuwe politicus in het veld kunnen sturen voor een volgende stap. Of wordt het deze keer een politica? 

Een naam die daar de ronde doet is die van premier in lopende zaken Sophie Wilmès (MR), al wil die misschien enkel springen als er effectief een regering in zicht is.

Premier Sophie Wilmès (MR)

Geens "in de rug geschoten"

Maar wat kan die nieuwe verkenner/informateur/opdrachthouder doen? Tegen een regering met N-VA heeft de PS gisteren een "definitief veto" uitgesproken, wist opdrachthouder Geens ook.

"Ik denk dat het nu voorgoed om zeep is", zei een Vlaamse partijvoorzitter me ook al. "Het was het moment voor het paard om over de gracht te springen. Het paard durfde niet, zelfs al was het mogelijk om erover te springen. Wellicht durfde de PS niet omdat het voor hen symbolisch moeilijk te slikken was om een coalitie aan te gaan met "gezworen vijand" N-VA."

Ik denk dat het nu voorgoed om zeep is

Een Vlaamse partijvoorzitter

Een toppoliticus zei dan ook dat Geens niet "kon doorgaan". "Hij is in de rug geschoten. Als hij doorgaat wordt hij helemaal afgemaakt." Het ongenoegen bij CD&V daarover is groot.

Geens kan niet doorgaan. Hij is in de rug geschoten. Als hij doorgaat wordt hij helemaal afgemaakt

Toppoliticus (anoniem)

Optie 1: paars-geel is begraven

De redenen voor dat "veto" zijn al lang bekend. Mijn Franstalige collega's drukten me altijd op het hart dat een combinatie PS/N-VA onmogelijk is. In verschillende interviews (bij De Standaard, Le Soir en RTBF) herhaalde Magnette gisteren zijn klassieke linkse argumenten: hij wil hogere minimumpensioenen en hogere minimumlonen, maar voegt eraan toe dat het geld door de taxshift op is.

Als N-VA die taxshift niet wil doorlichten is het over en uit.  Magnette gooide er gisteren zelfs deze boutade tegen aan: "Het is zoals je in een restaurant aan een tafeltje zit en dat de ober zegt: U kunt pas een menu kiezen als u de rekening van de vorige klant betaalt en daarna zullen we zien hoeveel geld er nog over is, om u een maaltijd te laten kiezen."

Bovendien, hoe kan de N-VA openlijk zeggen dat de werkloosheidsuitkeringen niet in de tijd beperkt hoeven te worden? En dat de verlaging van de sociale lasten door de taxshift voor een deel teruggedraaid moet worden? En dat de verlaging van de vennootschapsbelasting voor een deel niet meer doorgaat. En dat er een vermogenswinstbelasting moet komen?

Maar waarom werd de deur net nú zo duidelijk dichtgeslagen? Is dit het gevolg van druk van de socialistische vakbond en mutualiteit die vrezen voor de financiering van de sociale zekerheid? Is het omdat Ecolo nog maar pas herhaald heeft "nooit met N-VA"?  

Als de PS met de N-VA een coalitie vormt, zou de linkse kiezer de PS in 2024 wel eens een kopje kleiner kunnen maken

Een Franstalige toppoliticus zei me dat de Vlamingen niet goed genoeg het Franstalige partijpolitiek landschap kennen. De PS loopt het risico afgeschoten te worden door de PTB en door Ecolo wanneer ze scheep gaat met de N-VA.

Optie 2: Vivaldi klinkt vals

Het grote alternatief - een zogenoemde "Vivaldi-coalitie" met socialisten, liberalen, groenen en CD&V - biedt ook niet meteen een uitweg. CD&V heeft de voorbije maanden zo duidelijk gezegd pas federaal te willen mee regeren als de N-VA er als grootste Vlaamse partij bij is.

"Vivaldi is voor mij een componist tot op vandaag", zegt Coens vanmorgen. Als CD&V nu in Vivaldi zou stappen, zou N-VA meteen klaar staan om de zeggen dat de Vlaamse christendemocraten plat op de buik gaan voor de PS, weet hij ook.

Ook CD&V-minister Pieter De Crem zei het gisteren in de Brusselse zakenclub Cercle de Lorraine: Vivaldi is iets "dat voor CD&V synoniem is voor iets wat vals klinkt". Hij voegde eraan toe dat hij voor zijn partij geen meerwaarde ziet in die coalitie. 

Pieter De Crem: "De deelname van CD&V bij paars-groen is niet noodzakelijk"

Optie 3: CDH en DéFI passen zetels bij

Alle druk komt dus bij CD&V te liggen om in een coalitie met de groenen (zonder de N-VA) te stappen. Maar De Crem ziet nog een alternatief: een coalitie van liberalen, socialisten en groenen, aangevuld met de kleinere Franstalige partijen CDH en DéFI. Dan hoeft CD&V niet aan te schuiven.

Maar dan gaan alle ogen in de richting van de Vlaamse liberalen. Wil Open VLD zonder CD&V in een coalitie met socialisten en groenen stappen? De kritiek over een "anti-Vlaamse coalitie" zou nog overweldigender zijn van de N-VA en Vlaams Belang. 

Optie 4: verkiezingen?

Vraag is ook of de deur van CD&V voor altijd dicht blijft voor Vivaldi. Zeker wanneer het op een bepaald moment een keuze wordt tussen Vivaldi of nieuwe verkiezingen. 

Peilingen geven in Vlaanderen aan dat Vlaams Belang dan de grootste wordt en dus de N-VA zelfs voorbij steekt. Na die verkiezingen zou een nieuwe federale regering vormen een nog onmogelijker opdracht worden. Verkiezingen zijn dan ook onwaarschijnlijk op dit moment. 

Het wordt de komende maanden een moeilijke keuze voor CD&V. Kiezen voor partijbelang of zich toch maar opofferen om tot 2024 een federale regering mogelijk te maken. Wellicht is zo’n offer wel heel veel gevraagd voor een partij die 15 procent heeft gehaald in de verkiezingen van mei vorig jaar. 

Koen Geens, vicepremier voor CD&V

Bekijk hier het verslag van "Het Journaal":

Video player inladen...

Meest gelezen